Foto: naryk.kz
Osydan eki jyl buryn otandyq bankke aınalǵan «Bereke Bank» byltyrǵy jyly belsendi túrde óz pozısııasyn qalpyna keltirdi. Búginde ózgelerge qaraǵanda, depozıtteri joǵary mólsherlemesimen ári usynylǵan qosymsha aksııalarymen erekshelenip otyr. Máselen, JTSM 15,3%-ǵa deıingi «kún saıyn» ıkemdi (ıaǵnı tolyqtyrýǵa jáne ishinara alýǵa múmkindik beretin) depozıtin ashqan kezinde, atalǵan bank kartasymen jasalǵan ár saýdaǵa joǵary keshbek usynady.
Keshbektiń kólemi salym somasyna qaraı 2-5 mln teńge aralyǵynda depozıtke – 5%, 5-10 mln teńgege – 7%, 10 mln teńgeden joǵary depozıtke tipti 10% keshbek beriledi. Sondaı-aq bankte 17,6%-ǵa deıin eń joǵary syıaqy mólsherlemesi bar «Paıdańdy jiberip alma» jınaq depozıti jumys istep, mundaǵy salym boıynsha somany tolyqtyrýǵa jáne ishinara aqsha alýǵa bolmaıtyn shart ta qarastyrylǵan.
О́sim jaǵynan ekinshi orynda «Frıdom Fınans Qazaqstan banki», 48,5%-ǵa, ıaǵnı 459,4 mlrd teńgege deıin artqan. Úzdik úshtikti «Kaspi Bank» tolyqtyryp, 36,6%-ǵa, 5,1 trln teńgege deıin ósimdi kórsetip otyr. Iri ekinshi deńgeıli bankter arasynda alǵashqy bestikke «Eýrazııalyq bank» (+23,6%) jáne «ForteBank» (+18,6%) engen.
Eger iri bankterdiń ishinde on banktiń barlyǵy dınamıka jaǵynan kóńilge qonymdylyǵyn kórsetse, EDB-nyń jalpy sektoryndaǵy «Sıtıbank Qazaqstan» (-0,1%), «Zaman bank» ıslam banki (-33%) jáne «Shınhan Bank Qazaqstan» (-25,8%) kósh sońynda keledi.
Oń dınamıka tanytyp otyrǵan atalǵan bankterdegi halyqtyń depozıti qazir qarqyndylyqpen ári turaqty túrde ilgerileýde. Eger, bank lısenzııasynan aıyrǵan jaǵdaıda Qazaqstandyq depozıtterge kepildik berý qorynyń (QDKQ) kepildigimen qorǵalatyndyǵyn (júıege 21 EDB-nyń 19-y qatysady – ıslamdyq bankterden basqa) túsindiredi mamandar.
Bul rette QDKQ bir bankte (sonyń ishinde jınaq depozıtin ashý shartymen) jalpy somasy 20 mln teńgege kepildik beredi. Sondyqtan paıyzben birge soma osy kórsetkishten asyp ketse, ártúrli bankte depozıt ashqan durys bolmaq. Sonymen qatar árbir depozıt túriniń óz kepildik shekteýleri bar ekenin eskerý kerek. Máselen, teńgedegi jınaq salymǵa – eń kóbi 20 mln teńge, jınaqtardy qospaǵanda, teńgedegi barlyq depozıtterge 10 mln teńgege deıin bolsa, shetel valıýtasyndaǵy depozıtterdi 5 mln teńge shamasynda tolyqtyrýǵa bolady.
О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha ósim jaǵynan 13 bank aldyńǵy qatardan tabylsa, 8 bank tómengi kórsetkishte qalyp tur.
Jalpy, elimizde ekinshi deńgeıli 21 banktiń 11-i sheteldikterdiń qatysýmen jumys isteıdi. Byltyr bank sektory depozıtterdi qosa alǵanda, túgelge jýyǵy negizgi kórsetkishter turǵysynan jaqsy ósim kórsetti. Búginde EDB depozıtteri 35 trln teńgeden asyp otyr. Eldegi iri bankter arasynda depozıtterdiń jalpy kóleminiń ósimi boıynsha kóshbasshy eýropalyq «Home Credit Bank» bir jylda birden 44,1%-ǵa kóbeıip, 365,3 mlrd teńgege jetken. Aıta ketý kerek, jeke tulǵalardyń depozıti 49,6%-ǵa, 324,2 mlrd teńgege deıin, zańdy tulǵalardyń depozıti 12,1%-ǵa, 41,2 mlrd teńgege deıin ósti.
«Kaspi Bank» depozıt ósimi jaǵynan ekinshi orynda. Bir jylda 33,2%-ǵa ósken. Úzdik úshtikti «BankSentrKredıt» jaýyp, 23,5%-ǵa ulǵaıǵan. Sondaı-aq iri EDB arasynda depozıtterdiń ósimi boıynsha alǵashqy bestikke turǵyn úı qurylys jınaq júıesine mamandanǵan «Otbasy banki» (15,7%) jáne «ForteBank» (12,6%) kiredi. Osy oraıda, depozıti azaıǵan bankter de joq emes. Iri EDB qatarynda «Jusan Bank», «Bereke Bank» jáne «Bank RBK», basqa bankterdiń arasynda «Al Hilal» ıslam banki, «Zaman bank», Qazaqstandaǵy «Qytaı banki», «Altyn Bank» jáne «Sıtıbank Qazaqstan» bar.
Keıingi bes jyldan beri elimizdiń bankterindegi depozıttiń jyl saıyn artýy baıqalyp, atalǵan jyldar aralyǵynda jalpy soma eki ese ulǵaıǵan. Bul eldegi bank sektorynyń turaqtylyǵy men qarjy ınstıtýttaryna degen halyq seniminiń artyp otyrǵanyn kórsetedi.
