Aral aýdany Jańaqurylys aýylynyń qadirli qarııasy Serdaly Shalbaev uzaq jyl dáriger bolǵan. Zeınetke shyqsa da maman retinde salanyń baǵyt-baǵdaryn baqylap otyratyn ol osy kúni el arasynda kardıologııalyq naýqastar, qan qysymy, qant dıabeti men býyn aýrýlaryna shaldyqqandar kóbeıgenin aıtady.
«Bizdiń kezimizde bul aýrýlar sırek edi. Aldymyzǵa kóbine asqazany men búıregi aýyrǵandar keletin. Osy kúni aýyldardaǵy emhanalarǵa negizgi dárigerlik mamandyqtar boıynsha keńinen baǵdarlanǵan, jıi kezdesetin aýrýlar kezinde ambýlatorly medısınalyq kómek kórsete alatyn kópsalaly mamandar jiberiledi. Qazirgi medısınanyń betalysyn baǵdarlaǵanda aýyldaǵylardyń da jańaǵydaı ahýaly eskerilse eken», deıdi qarııa.
Joǵaryda shalǵaı qonystardyń da saladaǵy ózgeris sharapatyn sezine bastaǵanyn aıtqan edik. Endi sony tirilte túseıik. Oblys ortalyǵynan 350 shaqyrym qashyqtyqta jatqan Qazaly aýdanyndaǵy aýrýhanada osydan 5 jyl buryn alǵash ret júrek-qan tamyrlaryna operasııa jasaldy. Osyǵan deıin tek iri qalalardaǵy jabdyǵy saıly medısınalyq ortalyqtarda ǵana júzege asyrylyp kelgen operasııany jasaýǵa sol tusta respýblıka aýdandarynyń arasynda alǵash ret osy aýdanǵa qoıylǵan «Angıograf» apparatynyń septigi tıip jatyr. Qazir aýyldaǵylar da burynǵydaı alysqa sabylmaı osy ortalyqta em alady. Osy kúni «Angıograf» apparaty Qazalymen qatar Aral, Qarmaqshy aýdandary, Baıqońyr qalasy turǵyndary úshin qyzmet kórsetip keledi. Bul qurylǵy naýqasty tolyq zerttep alýǵa múmkindik beredi. Dári egilgende de osy apparat arqyly onyń aýrýǵa áserin kórip otyrýǵa bolady.
«Oblystyń ózge aýdandaryna da dertti der kezinde anyqtaýǵa kómegi tıetin basqa da qurylǵylar qoıylyp jatyr. Osy kúni bizdiń aýrýhana janynan 1,5 mlrd teńgege jýyq qarjyǵa qosymsha qurylys salynyp, bolashaqta kópbeıindi ortalyq aýrýhanaǵa aınaldyrýdyń qadamy bastalyp ketti. Jalpy, medısına salasynyń damýyn tek iri ortalyqtar ǵana emes, shalǵaıdaǵy aýyl turǵyndary da sezinip otyr», deıdi aýdanaralyq aýrýhananyń bas dárigeri Baqytgúl Álisheva.
Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń dereginshe, aımaq turǵyndaryna 2 892 dáriger, 10 854 orta býyndy medısına qyzmetkeri qyzmet kórsetedi. Osy sıfrlardy saralasaq, óńirde orta býyndy medısına qyzmetkerleriniń profısıti qalyptasyp, kerisinshe dárigerler tapshy bolyp otyrǵany anyq ańǵarylady. Osyny boldyrmaý baǵytyndaǵy keshendi is-sharalar nátıjesinde buryn maman jetispeýshiligi qatty baıqalatyn oblystyq perınataldyq ortalyǵy akýsher-gınekologtermen, neonatologtermen, oblystyq teri-venerologııalyq dıspanseri dermatovenerologtermen tolyq qamtamasyz etildi. «Dıplommen – aýylǵa!» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda eldi mekenderge joldanǵan mamandarǵa kórsetiletin áleýmettik kómek aýyldyq medısınany qajetti kadrlarmen qamtýǵa etýge yqpal etip otyr.
Jergilikti bıýdjet esebinen tapshy mamandyqtar boıynsha mamandar daıarlanyp, olarǵa 2020 jyldan bastap birmezettik áleýmettik kótermeaqy berilip keledi. Áýelgi jyly 39 mamanǵa – 54,2 mln, 2021 jyly 20 jasqa – 29,3 mln teńge berilipti. Aldyńǵy jyly 20 maman 30,6 mln teńge alsa, byltyr taǵy 20 mamanǵa 34,5 mln teńge birmezettik kótermeaqy tabys etilgen.
Basqarmadaǵylar eldi mekenderge joldanǵan mamandarǵa respýblıkalyq bıýdjet qarajaty esebinen de áleýmettik kómek berilip otyrǵanyn aıtady. Burnaǵy jyly 159 medısına qyzmetkeri osyndaı áleýmettik qoldaý sharalarymen qamtylsa, byltyr 72 mamanǵa jeńildetilgen turǵyn úı nesıesi berilip, 79 dárigerge birjolǵy kóterme járdemaqy tabystalǵan. Munyń syrtynda keıingi 3 jyl kóleminde medısına qyzmetkerleriniń jalaqysynyń kezeń-kezeńmen ósýi elde medısına kadrlarynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge oń yqpalyn tıgizgen syńaıly. Osydan 2 jyl buryn 78 dáriger jumysqa qabyldanyp, olardyń 17-i eldi mekenderge joldansa, byltyr óńirge kelgen 58 jas mamannyń 32-si aýyldarǵa attanypty.
«2016 jyldan bastap óńirge asa qajetti medısına mamandyqtary boıynsha 155 rezıdentke oblys ákiminiń granty taǵaıyndalǵany da tapshylyqty joıýǵa sep boldy. Buǵan qosa 2017-2021 jyldar aralyǵynda «Jalpy medısına» mamandyǵy boıynsha mamandar daıarlaýǵa oblys ákiminiń 162 granty bólindi. Osyndaı qadamdar 2025 jyldan bastap salany dárigerlermen qamtamasyz etip mamandar tapshylyǵyn meılinshe azaıtýǵa múmkindik beredi», deıdi basqarmadaǵylar.
Medısına kadrlarynyń biliktiligin arttyrýǵa da jergilikti bıýdjetten qarajat bólinip keledi. Byltyr osy arqyly 590 dáriger, 738 orta býyndy medısına qyzmetkeri bilimderin jetildirdi. Ásirese ana men bala densaýlyǵyn qorǵaý baǵytyna basa mán berilip, jergilikti dárigerlerdi Ulttyq akýsherııa, gınekologııa jáne perınatologııa ǵylymı ortalyǵy, Astana medısına ýnıversıteti ǵalymdary men «Qazaqstan joǵary qoǵamdyq densaýlyq saqtaý mektebi mamandary oqytty.
Al osy jyly mamandardyń biliktiligin sheteldik jetekshi klınıkalarda jetildirý kózdelip otyr. Túpkilikti maqsat – medısına qyzmetkerleriniń biliktiligin arttyrý arqyly turǵyndarǵa kórsetiletin medısınalyq qyzmet sapasyn kóterý.
Bıyldan bastap Densaýlyq saqtaý mınıstrligi óńirlerde dárigerler jetispeýshiligin azaıtý maqsatynda rezıdentýrada respýblıkalyq bıýdjet arqyly tapshy mamandardy daıarlaýǵa memlekettik tapsyrysty 1 500-den 2 500-ge deıin arttyrdy. Osyǵan baılanysty bizdiń oblys úshin 34 dáriger oqytylyp jatyr. Olar oqýyn bitirgennen keıin oblysta keminde 5 jyl jumys jasaýǵa mindetteledi. Osylaısha, bıyl 34 maman – respýblıkalyq bıýdjet, 24 maman jergilikti bıýdjet qarajaty esebinen rezıdentýrada bilimin jalǵastyrǵan.
Bıyl óńirimizge jergilikti bıýdjet esebinen oqyǵan 26 rezıdent keledi dep kútilip otyr. Buǵan qosa Marat Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik medısına ýnıversıtetinen – 77 dáriger, Qaraǵandy medısına ýnıversıtetinen – 28 jalpy tájirıbelik dáriger, Astana medısına ýnıversıtetin bitirgen 7 rezıdent Syrdaǵy mamandardyń qataryna qosylady.
Qyzylorda
