1974 jyly 45 jasynda Almatyda dúnıeden ótken lırık aqyn poezııamen qosa aýdarma salasynda da ónimdi eńbek etti. Aqyn Ertaı Ashyqbaev aqpan aıy týǵanda poezııa súıer jurttyń Iztaı aqynnyń «Men týyppyn aqpandatqan boranda» óleńin qaıtalap oqıtynyn, 1950-1970 jyldary qazaq óleńine erekshe jol salǵan Izaǵańnyń sońynan ilesken inileri Saǵı Jıenbaev, Sábıt Baımoldın, Esenbaı Dúısenbaevtyń qazaq ádebıetiniń tuǵyryn bıiktetkenin atap ótti. Kezesýde S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti dosenti, fılosofııa ǵylymdarynyń kandıdaty Tilektes Toqsanbaeva Iztaı Mámbetovtiń aýdarmashylyǵyn tereń zertteýdi usyndy.
Is-sharaǵa Iztaı baýyrlarynyń balalary Rıta Baıtasova, Gúlzııa Qabıqyzy, Gúlzıra jáne Gúlnar Alǵabaıqyzdary keldi. Iztaı Tileýliuly 1929 jyly qazirgi Alǵa aýdany Besqospa aýylynda dúnıege kelgen. Onyń azan shaqyryp qoıǵan esimi Izbasqan bolsa da, ata-anasy Iztaı atap ketken. 1930 jylǵy ashtyqta ata-anasy Aqtóbege kóship kelip, Tamdy kóshesinen eki bólmeli qorjyn úıde turady. Ákesi qarsy bettegi dıirmenge júkshi bolyp ornalasqan. Iztaı bes aǵaıyndy: eń úlkeni Aıman, odan keıin Iztaı, keıingileri – Aıjan, Dánııa, Temirhan. Aıman ájeı Alǵa, Muǵaljar aýdandarynyń mektepterinde uzaq jyl qazaq tili men ádebıetinen sabaq bergen. Byltyr 96 jasynda ómirden ótti. Eki jyl buryn Alǵada apaımen tildesip, ómirderekterimen tanysqanbyz. Izaǵań 1947 jyly Aqtóbedegi №6 mektepti altyn medalmen bitirip, Almatyǵa oqýǵa ketkisi kelse de, birden úıden kete almaı úsh jyl júrgen. Soǵystan júregi shaılyqqan áke balasyna qasynan uzatqysy kelmegen syńaıly. Talantty jigit qarsylyqtarǵa qaramastan 1950 jyly S.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetine oqýǵa túsedi.
Lırık aqynnyń óleńderin jastardyń súıip oqıtyny osy is-sharada baıqaldy. Aqtóbe gýmanıtarlyq kolledjiniń stýdentteri «Men týyppyn aqpandatqan boranda», «Tabantal», «Tamdy», «Anama», «Qarakóz», «Balam Gúlshatqa», «Jumbaq dári», «О́geı sheshe», «Soqyr» jáne Qýandyq Shańǵytbaevqa arnalǵan «Aǵalyq» atty óleńderin, K.Sımonovtan aýdarǵan «Jdı menıa, ı ıa vernýs...», Geıneden aýdarǵan «Gımn» óleńderin, M.Mámetova atyndaǵy medısına kolledjiniń stýdenti Berdáýlet Allambergenov aqynnyń «Men aqynmyn» óleńin oqydy. Aqtóbe mýzyka kolledjiniń stýdenti Aıdana Aıdarǵalıqyzy I.Mámbetovtiń sózine jazylǵan Shámshi Qaldaıaqovtyń «Qarakóz» ánin shyrqady.
Izaǵańnyń atynda týǵan jerinde tek Alǵa aýdandyq balalar jáne jasóspirimder kitaphanasy bar. Osy mekemeniń dırektory Aqsholpan Iztileýova kitaphanaǵa aqynnyń atyn berýge ulaǵatty ustaz Tynys Aqbolatovanyń yqpaly kóp bolǵanyn aıtty. Tynys apaı 1965-1970 jyldary Almaty stýdentteri lırık aqynmen kezdesýge asyǵatynyn, endi osy dástúrdi tulǵanyń týǵan jerinde jalǵastyrýǵa usynys etken. Talantty jannyń esimi kitaphanaǵa berilse, ádebıetti súıetin jastar shoǵyry qalyptasar degen oı bolǵan. Shynymen de, sodan beri Iztaı Mámbetov kitaphanasy Alǵa oqýshylarynyń tanymdyq kezdesýler ótkizetin súıikti ornyna aınaldy.
Aqtóbe oblysy
