Áýesqoı shańǵyshy bul sport túrine qalaı keldi? Áskerden oralǵan soń ol shashtarazdyq kásippen aınalysyp, nápaqasyn sodan tabady. Baıaǵy bala kúngi armany keýdesinen óshpegen kórinedi. Alǵashqy tabysyna shańǵy satyp alyp, óz betinshe jattyǵyp, áýesqoılar arasynda túrli deńgeıdegi jarystardyń júldesin jeńip alyp júrdi.
Odan keıin álemniń ár elinde ótetin básekelerde baǵyn synaýǵa táýekel etedi. 2018 jyly Fınlıandııada 5 myńdaı shańǵyshy qatysqan marafonda márege 117-bolyp keledi. Bul da jaman kórsetkish emes edi.
Estonııada 70 shaqyrymdyq klassıkalyq marafonda «domıno effektisimen» qulaǵan básekelesterimen birge jyǵylyp, shańǵysy synyp, jaraqat alady. Ýaqytty joǵaltyp alǵandyqtan, joǵary nátıjege qol jetkize almaıdy.
Dýman sol marafonda alǵan jaraqatynan keıin eki jyl shańǵy tebe almaǵan. Bıyl óz qaltasynan qarjy shyǵyndap, táýekel etip, Italııanyń Dobbıako qalasynda ótken «Marchalonga» marafonyna bardy. Qys boıy Qarqaralyda shyńdalyp, jarys aldynda on kún oqý-jattyǵý jıynyna qatysty.
«Dolomıt Alpisiniń qoınaýynda ornalasqan Dobbıako qalasynda 3 myńdaı ǵana halyq bar. Munda sporttyq týrızm, qysqy sport túrleri jaqsy damyǵan. Damyp ketkeni sonsha, bir mezgilde ondaǵan myń týrıske qyzmet kórsete alady. Osy jolǵy marafonǵa qatysqan 5 myń adamnyń árqaısysy 70 eýrodan jarna tóledi. Sol qarjynyń bir bóligi júlde qory men uıymdastyrý shyǵyndaryna jumsalǵan kúnniń ózinde memleketke, onyń ishinde qala bıýdjetine edáýir paıda túsedi eken», deıdi keıipkerimiz.
Jerles shańǵyshymyzdyń bar oılaǵany álemdik dodalarǵa qatysý emes edi. Ásem Qarqaralyda shańǵy jarystaryn ótkizip, baza jabdyqtaý jaǵyn da oılastyryp júrgen eken. Túrli shetelden kórip kelgen tájirıbesimen 2017 jyly Qarqaralyda shaǵyn shańǵy bazasyn ashty. Taý bókterine konteıner qoıyp, shaıhanasy bar, jalǵa shańǵy, tıýbıng beretin oryn jasady. Mundaı qysqy demalys orny ýaqyt óte kele suranysqa ıe boldy, jan-jaqtan kelgen demalýshylar men týrıster sany arta bastady.
«Damyǵan elder qysqy sportqa ǵylymı turǵydan qaraıdy. Ony damytý joldary, fızıkalyq daıyndyqtyń neǵurlym tıimdi tásilderi únemi jetildirilip otyrady. Shańǵy, taǵy basqa da sporttyq quraldardy maılap, daıarlap, babyna keltirýge jaýap beretin arnaıy servıstik toptar bar. Buryn biz aǵash shańǵylardy paıdalansaq, keıin olar plastık, karbon materıaldardan jasalatyn boldy. Solardyń erekshelikteri men kútimin de bilýimiz kerek. Shetelderge jarysqa qatysý úshin ǵana barmaı, olardyń jattyǵý erekshelikterin jadyma toqyp, shańǵy bazalaryndaǵy ahýalmen, bapkerleriniń jumys tásilderimen tanysyp, tájirıbe alyp qaıtam», deıdi Dýman Búrkituly.
Shańǵy sporty dese, shyǵar-shyqpas jany bar onyń oılaǵany bireý. Qarqaralydaǵy shaǵyn shańǵy bazasynyń aýqymyn keńeıtse, oǵan kelýshiler kóbeıer edi. Sol arqyly óńirdegi týrızmdi túletý. Biraq buǵan kedergi bar eken.
«Jerdi uzaq merzimge jalǵa alýǵa, Qarqaraly ulttyq parkiniń aýmaǵynda shaǵyn da bolsyn qurylys salýǵa ruqsat joq. Bul – Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń quzyryndaǵy másele. Osyndaı bazalar Býrabaı, Shýchınsk jaqtarda, Almaty tóńiregindegi Kólsaı men Qaıyńdyda keıingi jyldary qolǵa alynyp, oń nátıjesin berip jatyr. Qarqaralynyń da solardan esh kem emes ásem tabıǵaty, tamasha áleýeti bar. О́zimniń jobalarymdy qorǵap mınıstrlikke neshe ret bardym. Mınıstrlik ókilderi Qarqaralyǵa aqpan aıynyń sońynda osy másele boıynsha arnaıy kelemiz degen. Áıteýir, sodan azdaǵan úmitimiz bar», deıdi janashyr sportshy.
Dýman Beısenuly jobasyna qarjy surap otyrǵan joq. О́zine senip otyr. Jergilikti atymtaılar da qoldaý kórsetýge nıettenip otyr. Bar suraıtyny – belgili bir aýmaqty tegin emes, aqyly túrde jalǵa alýǵa ruqsat qana.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń ózi «Ádiletti Qazaqstannyń ekonomıkalyq baǵdary» atty Joldaýynda: «Elimizdiń týrıstik áleýetin paıdalaný kerek. Týrızm osyndaı serpindi jobalar qatarynda bolýǵa tıis. О́kinishke qaraı, osy mańyzdy saladaǵy jumys durys atqarylmaı jatyr, elimiz basqa memlekettermen salystyrǵanda artta qalyp keledi. Jobalardy tıimdi qoldaý sharalaryn jáne olardy oryndaý merzimderin naqty aıqyndaý kerek. Ony iske asyrýǵa shetel ınvestorlaryn jáne elimizdiń bıznes ókilderin barynsha tartqan jón. Jumysqa ózimizdiń shıkizatty, taýarlar men kadrlardy, basqasha aıtqanda, barlyq ishki múmkindikterimizdi paıdalaný qajet», degen joq pa?
Sózimizdiń sońynda sportshylar úshin ǵana emes, jalpy buqaraǵa, týrısterge arnalǵan shańǵy bazasyn jasaǵysy kelip otyrǵan azamatqa qoldaý kórsetilse degimiz keledi.
Qaraǵandy oblysy,
Qarqaraly aýdany
