Infografıkany jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
«Muǵalim bolý – júrek jylýyn, meıirim shýaǵyn, adamgershilik qasıetin oqýshy boıyna darytý. Muǵalim mártebesi – shákirtke ata-anasyndaı bolyp tárbıe berý. Olarmen birge qýana bilý, ýaqyt arnaý», deıdi 2023 jyly «Úzdik pedagog» atanǵan Astana qalasyndaǵy «№93 mektep-lıseıiniń qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi Nurgúl Darıvhan. Bul naǵyz ustazdyń júrekten shyqqan, 10 jyldyq tájirıbesinen túıgen oıy.
Bilikti muǵalim bar bilimin búgin aldynda partada otyrǵan, erteń ulttyń bolashaǵyna aınalatyn oqýshylardyń boıyna sińirip jatyr. Ol muǵalim únemi izdenisti toqtatpaýǵa tıis ekenin aıtady.
«Men Sársen Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetin qazaq tili men ádebıetiniń muǵalimi mamandyǵy boıynsha támamdadym. Fılologııa ǵylymdarynyń magıstrantymyn. Ustazdyq eńbek ótilim – 10 jyl. Ataqty Qanıpa Bitibaevanyń tehnologııalary syn turǵysynan oılaý, oı tastaý, oılantý, oılaý, damyta oqytý ádisterin qazaq tili men ádebıeti sabaǵynda qoldaný arqyly ultyn, ádebıetin, tilin súıetin tulǵa qalyptastyrýǵa óz úlesimdi qosyp jatyrmyn. Úzdik pedagog bolý – úzdiksiz bilim alyp, izdenip, sony shákirt boıyna sińire bilý degen sóz. Abaı atamyzdyń naqyl sózimen aıtsaq, «aqyryn júrip, anyq basý». Sebebi muǵalim – óziniń bilimin úzdiksiz jetildirip otyrǵanda ǵana muǵalim, al oqýdy, izdenýdi toqtatqan kezde onyń muǵalimdigi de joıylady», deıdi ol.
Ustazdyń eńbegi qashanda oqýshylarynyń nátıjesinen kórinip, sonymen baǵalanady. Muǵalim shákirti shyńǵa shyqqan saıyn ózi de bıikteı bermek. Nurgúl Darıvhannyń da kóptegen jetistikke jetken oqýshylary barshylyq.
«Halyqaralyq, respýblıkalyq, qalalyq olımpıadalarda jeńimpaz atanǵan oqýshylarym bar. Mysaly, Aqnur Tuıaqbaı Muqaǵalı Maqataev halyqaralyq qorynyń bilim grantyn ıelendi. Baýyrjan Bekmaǵanbet respýblıkalyq balalar oqýynyń jeńimpazy atandy. Aıbek Baıjuma respýblıkalyq qazaq tili men ádebıeti páni olımpıadasynyń jeńimpazy bolsa, Jannur Saǵynaı, Balnur Amangeldi – respýblıkalyq Abaıtaný olımpıadasynyń júldegerleri. Árbir saıysqa oqýshylaryma óz betimen izdenip, daıyndalýyna baǵyt-baǵdar berip, kómektesemin», deıdi muǵalim.
Al Kúnsulý Amantaıqyzy Qoǵamdyq tamaqtaný jáne servıs kolledjinde 18 jyl boıy sabaq berip keledi. Bilikti mamannyń tájirıbesi de, túıgeni de, ómirge, óndiriske daıarlaǵan shákirtteri de kóp. Sol shákirtter qazir álemniń ár elinde jumys istep júr.
«Men jumys kúnimdi stýdentterge dáris oqýdan bastaımyn, sodan keıin oqý zerthanasynda tájirıbelik sabaqtar ótkizemin. Toptyń kýratory retinde oqý, tárbıe, ǵylymı zertteý jumystarymen de aınalysamyn. Sondaı-aq bizde ınklıýzıvti oqytý toptary bar. Erekshe bilim berý qajettiligi bar stýdentterge de sabaq beremin. Bul – meniń jumysymnyń taǵy bir jaýapty tusy. Buǵan qosa stýdentterimdi qoǵam ómirine únemi belsendi aralasýǵa tárbıelep otyramyn. О́ıtkeni olardyń árqaısy bir ketikke qalanatyn kirpish. Bizdiń mindetimiz – úıretip, baǵyttaý. Kolledjde eńbek etken ýaqyt aralyǵynda aldymnan 200-den astam shákirt túlep ushty. Men olardy maqtan tutamyn. Barlyǵy derlik oqyǵan salasy boıynsha kásibı maman bolyp, elimizde, tipti álem elderinde qyzmet etip júr», deıdi pedagog.
Kúnsulý Halıda oqytýshylyq jáne kýratorlyq jumystardan basqa, stýdentterge, jas mamandarǵa sheberlik synyptaryn da ótkizedi. Onda oqytýshy tájirıbesimen bólisip, kórsetedi. Sonymen qatar úzdik pedagog ózin shyńdap, kásibı turǵydan ósýge, tárbıeleýge erekshe kóńil bóletinin aıtady.
«Men jyl saıyn Astanadaǵy jáne elimizdiń basqa aımaqtaryndaǵy kásiporyndarda biliktilikti arttyrý kýrstarynan, taǵylymdamadan ótemin. Sonymen qatar ártúrli semınar men konferensııaǵa qatysamyn. Qazirgi kezde kolledj basshylyǵy halyqaralyq yntymaqtastyq boıynsha belsendi jumys júrgizip, basqa oqý oryndarymen memorandýmdarǵa qol qoıdy. Osy oraıda Fınlıandııada, Tatarstanda, Iаkýtııada taǵylymdamadan ótip, ondaǵy áriptesterimmen tájirıbe almasyp, bilimimdi shyńdaýǵa múmkindik aldym. Sonymen qatar salamatty ómir saltyn ustanamyn. Qalalyq deńgeıdegi ústel tennısi men voleıboldan sporttyq jarystarǵa jıi qatysamyn. Buǵan qosa qazirgi zamannyń qajettiligine aınalǵan áleýmettik jelini de meńgergen jón dep oılaımyn. YouTube-te jeke arnam bar. Onda men ózimniń sheberlik dáristerimdi beınesabaq retinde júktep otyramyn. Jalpy, ustaz árqashan ózin damytyp otyrýy qajet. Men óz jumysyma jaýapkershilikpen ári mahabbatpen qaraımyn, óıtkeni men óz salamnyń kásibı mamandaryn tárbıelep otyrmyn.
Astana qalasy №8 mektep-lıseıiniń bastaýysh synyp muǵalimi Serikkúl Seksenbaevanyń eńbek ótili 26 jyl. Ol mamandyǵyna kásip dep emes, ómirlik mıssııasy retinde qaraıdy. Oqýshylardyń aldyndaǵy úlken jaýapkershilikti bar júregimen sezinedi.
«Meniń bala kúngi armanym, anam sııaqty, ardaqty ustazdarym sııaqty ustaz bolý edi. Men ustazdyqtyń aýyr júgin arqalaýdy óz júrek qalaýymmen tańdadym. Sondyqtan mamandyǵym maqtanyshym dep aıta alamyn. «Maǵan jaqsy muǵalim bárinen de qymbat», dep Ybyraı Altynsarın atamyz aıtqandaı, dúnıedegi mamandyq ataýlynyń tóresi – ustazdyq. Muǵalim – barlyq mamandyq ıesin tárbıeleıtin, úıretetin, bilim nárimen sýsyndatatyn jan. Muǵalim bergen tárbıe árbir jannyń ómirine jol silter shamshyraq sııaqty. Sondyqtan da ulaǵatty ustazdarǵa búkil adam balasy bas ıedi. Ustaz – bilgenin úıretýshi ǵana emes, tula boıy tunǵan ónege, aq tileýli ana sııaqty barlyq adamnyń boıynan jaqsylyq izdeıtin izgi nıet ıesi dep aıtar edim. Ustazdar jaıynda Baýyrjan Momyshuly: «Ustazdyq – uly qurmet. Sebebi urpaqtardy ustaz tárbıeleıdi. Bolashaqtyń basshysyn da, danasyn da, ǵalymyn da, eńbekqor eginshisin de, kenshisin de ustaz ósiredi», degen bolatyn. Mine, búgingi tańda men ózimnen ozǵan shákirtterdi tárbıelep kelemin. Sheber ustaz úzdiksiz izdeniste bolyp, qoǵam suranysyna saı bilimdi, shyǵarmashyl, ózin ózi damytyp, jetildire alatyn bolýy qajet dep oılaımyn», deıdi muǵalim.
Eńbektiń elenýi ónimdi is atqaryp, qoǵamǵa úles qosyp jatqanyńdy sezdiredi. Bul da – mártebe. «Bıylǵy oqý jylynda ótken respýblıkalyq «Úzdik pedagog» baıqaýyna qatysý men úshin úlken jeńis boldy dep aıta alamyn. Meniń 26 jyldyq eńbegimniń nátıjesi dep túsinemin», deıdi Serikgúl Abbasqyzy.
