«Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynda Ornyqty damý jónindegi dırektor bolyp taǵaıyndalǵanǵa deıin AHQO Ákimshiliginde jáne onyń Jasyl qarjy ortalyǵynda (green finance intelligence dırektory, basqarýshy dırektor, bas dırektorynyń orynbasary) ártúrli laýazymda 7 jyl jumys istedim. Komandammen birge Qazaqstannyń ulttyq jasyl taksonomııasyn jáne jasyl jobalardy sýbsıdııalaý shemasy týraly tıisti zańnamany ázirleýmen aınalysqan edik. Sondaı-aq 2022 jyldyń jeltoqsanynda qabyldanǵan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń jasyl jobalarynyń modeldik taksonomııasyn da ázirleýge qatystyq. «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵyna qyzmetke shaqyrǵan kezde, qýana kelistim. О́ıtkeni alǵan bilimdi, jınaǵan tájirıbeni iske jaratý, eldiń qarjy naryǵyna úles qosý úlken armanym bolatyn. Onyń ústine aǵylshyn tilin jetik meńgerdim. Biraq ony qoldanbasań, jetimsirep qalady. Bul rette AHQO taptyrmas jumys orny boldy. Munda biz negizinen sheteldik ınvestorlarmen jumys isteımiz, onyń ústine ortalyqtyń resmı tili – aǵylshyn tili. Osynda jumys isteý arqyly tildik daǵdym da, kásibı biliktiligim de shırap, ashylyp kele jatyr.
Ornyqty damý salasy, ESG ustanymdaryn aıqyndaý otandyq qarjy naryǵynyń mańyzdy salasyna aınalyp kele jatyr. Osy baǵyttyń damýyna bilimim men tájirıbemdi jumsap júrmin. «Jasyl» oblıgasııalardyń máni men mańyzyn qarapaıym adamdar túgili memleket, qarjy uıymdarynyń ózi endi ǵana túsinip jatqandyqtan, qyzmet aıasyn keńeıtýge bizdiń kómegimiz qajet. 2060 jylǵa deıin kómirtegi beıtaraptyǵyna qoljetkizý týraly memlekettik strategııa qabyldanǵany jalpyǵa málim. Árıne, ol úshin qomaqty qarjy kerek. Onyń ishinde «jasyl» ınvestısııanyń orny erekshe.
Sol strategııa qabyldanǵanǵa deıin de «jasyl» qarjy tujyrymdamasynyń tóńireginde jumys istedik. Eýropalyq qaıta qurý jáne damý banki mamandarymen birlesip Qazaqstanǵa arnalǵan «jasyl» qarjylandyrý konseptisin jazyp shyqtyq. Sol kezde «jasyl» oblıgasııalar AHQO alańynda jańa qural retinde engizilýi kerek degen tujyrymǵa kelgen edik. Pandemııa kezinde «jasyl» ǵana emes, áleýmettik oblıgasııalardyń da áleýeti túsip ketti. Qazirgi ýaqytta «jasyl» da, áleýmettik te kiretin ornyqty damý tujyrymdamasynyń ósip-órkendeýine atsalysyp kele jatyrmyz. Elimizdegi «jasyl» ekonomıkanyń bolashaǵy jarqyn. Tıimdi «jasyl» ınvestısııalaý bastamalaryn iske asyrý birtindep bastalyp jatyr. Qazaqstan Damý Bankiniń byltyr «Astana» bırjasynda «jasyl» oblıgasııalar ornalastyrýy – sonyń dáleli. Sonymen qatar AHQO byltyr qazan aıynan beri Halyqaralyq qarjylyq ortalyqtar qaýymdastyǵyna múshe. Sonyń sheńberinde biz Gender Finance Charter dep atalatyn bastamaǵa qosyldyq. Ol jerde genderlik qarjy quraldaryn alǵa tartý, qarjy salasyndaǵy áıelderdiń qyzmetin nasıhattaý degen mindettermen aınalysamyz. Bıyl maýsym aıynda ótetin dástúrli Astana Finance Days konferensııasy aıasynda osy qarjy naryǵyndaǵy áıelder belsendiligi jóninde arnaıy sessııa uıymdastyramyz dep josparlap otyrmyz. Jalpy, sońǵy ýaqytta naryqtaǵy áıel azamattardyń belsendiligi, iskerligi jıi baıqalyp jatyr. Bul óte jaqsy úrdis.
8 naýryz – men úshin mańyzy joǵary mereke. Meıramda mindetti túrde anama jáne týǵan ápkeme habarlasyp quttyqtaımyn, gúl jiberemin. Mereke kezinde Grýzııada issaparda bolaıyn dep turmyn. Biraq jumys bitken soń keshkilik meıramhanaǵa baryp, merekelik kóńil-kúıdi sezinemiz dep oılaımyn. Bıyl buıyrtsa, súıiktim ekeýmiz bas qurap, otaý qurýdy josparlap otyrmyz.
Aıgúl Kýsalıeva,
«Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy (AHQO) ákimshiliginiń Ornyqty damý jónindegi dırektory
