– Azyq-túlikke shynaıy muqtaj adamdarǵa úıimdegi tamaǵymdy aparyp bergen de kezderim boldy. Men kásipker emespin, ýnıversıtette sabaq beretin oqytýshymyn, – dep bastady áńgimesin «Shańyraq» kópbalaly otbasylardy qoldaý ortalyǵynyń dırektory Lázzat Qojahmetova hanym.
Dál osy kezde meniń oıyma erterekte ájem aıtyp bergen bir oqıǵa orala ketti. «Baıaǵy zamanda, bir aqsúıek asharshylyq bolypty, – deıdi ájem taǵy bir taǵylymdy áńgimesin bastap. – Sonda bir beıbaq áıel abdyranyń túbinde qalǵan jalǵyz tilim nanyn alyp endi jeı bergende úıge bir jas bala enipti. Álgi bala alaqanyn jaıyp, «shesheı, nanyńyzdyń bir túıirin berińizshi» dep jalbarynady. Áıel óziniń ózeýrep otyrǵanyn umytyp, qolyndaǵy nanyn balaǵa ustatypty. Sol jomart áıel bir kúni balasyn alyp, otyn jınaýǵa ormanǵa barady. Ormandaǵy antalaǵan ash qasqyr balany ala qashady. Zar jylaǵan baıǵus ana qasqyrdyń izine túsip, uzaq jol júredi. Birneshe bel asqan soń artyna burylyp qaraǵan bóri ananyń bul qaısarlyǵy men analyq meıirine tańǵalyp turyp qalady. Bir qudiret arbaǵandaı bóri balany aman-saý qaldyryp óz jónine kete barady».
Burynǵynyń bul ańyz-ápsanasy men jazýshy Fıodor Mıhaılovıch aıtty deıtin «sulýlyq pen meıirim – álemniń qutqarýshysy» degen syńaıdaǵy támsili úndese ketkendeı. Ananyń meıirimi men jomarttyǵyn dala taǵysy qasqyr ekesh qasqyr da jeńe almapty. Dúnıede ananyń jomartyǵy joǵalmasa, odan ótken joıqyn kúsh joq shyǵar, sirá?
Qazir elimizde qaıyrymdy qyz-kelinshekterdiń qatary kóbeıip keledi. Sondaı jomart analardyń biri joǵaryda aty atalǵan – Lázzat Qojahmetova.
– 2019 jyldan bastap qaıyrymdylyqpen aınalysa bastadym. Astanada 5 qyz bala órtenip qaıtys boldy. Sol kezde jer-jerde kópbalaly analar bas kóterdi. Men Qaraǵandydaǵy analardyń basyn qosyp, WhatsApp-tan chat qurdym. Joǵaryǵa hat jazdyq. Sonyń aıasynda «Tal besik» analar uıymyn qurdym. Sodan keıin Qaraǵandyda otbasyn qoldaıtyn 4 ortalyq ashtym. Úsheýi – aýdandarda. Onyń bári memlekettik tapsyrys negizinde ashyldy, – deıdi ol.
Qaraǵandy oblysynda 6 myń kópbalaly otbasy bar. Onyń 2 myńǵa jýyǵy – «Kúmis» jáne «Altyn alqa» ıegerleri. Olardyń áleýmettik, psıhologııalyq jaǵdaıyn retteýde «Shańyraq» kópbalaly otbasylardy qoldaý ortalyǵy men «Ana-Mama» qoǵamdyq qorynyń mańyzy zor. Máselen, atalǵan analardy qoldaý ortalyǵy pandemııa kezinde 4 myń adamdy azyq-túlikpen qamtamasyz etipti. Buǵan oblystyq ákimdik te atsalysqan kórinedi.
– Biz kásipkerlerden qaıyrymdylyqty aqshalaı almaımyz. Analarǵa da aqshalaı bermeımiz. Tizimin beremiz, kásipkerler sol tizim boıynsha qaıyrymdylyqty ózderi jasaıdy. Osylaısha, kásipkerlerdiń senimine ıe bolǵannan keıin bizge úı áperemiz degen kásipkerler kele bastady. Onyń ishinde qurylys kompanııalary men zaýyt-fabrıkalardyń basshylary bar. Sóıtip, biz jyl saıyn 7 kópbalaly otbasyna úı alyp berýdi qolǵa aldyq. Bes jylda barlyǵy 35 otbasy baspanaly boldy. Bizge respýblıkalyq «Asar-ýme» qaıyrymdylyq qory kóp qoldaý kórsetti, – deıdi «Shańyraq» kópbalaly otbasylardy qoldaý ortalyǵynyń dırektory.
Lázzat hanymnyń aıtýynsha, qazir áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylardy qoldaıtyn memlekettik baǵdarlama kóp. Tek sony qarapaıym halyq ıgiligine jarata alatyndaı ekonomıkalyq saýattylyq qajet. Iаǵnı «balyq berme, qarmaq ber» degen qaǵıda ǵana shynaıy qaıyrymdylyq, al azyq-túlikpen kómektese berý masyldyqqa úıretedi.
– Qaıyrymdylyq – joq-jitikke azyq-túlik berý emes. Bir paket tamaqpen másele sheshilmeıdi. Sol sebepti jyl saıyn úıde otyrǵan analardyń kásip ashýyna jaǵdaı jasaýǵa tegin sheberlik sabaǵyn ótkizemiz. Onyń ishinde sán salony, kondıterlik ónimder daıyndaý, aspazdyq sekildi kýrstar bar. Kýrstan ótken soń kásipkerlerge jumysshy retinde usynamyz. Buǵan qosa shaǵyn kásipkerlikti qoldaıtyn 1 mln-nan 5 mln-ǵa deıingi memlekettik qaıtarymsyz granttardy utyp alýǵa kómektesemiz. Bul, ásirese, jumyssyz, tabysy tómen jandarǵa arnalǵan, – deıdi L.Qojahmetova.
Keıipkerimiz kópbalaly, jalǵyzilikti, jaǵdaıy tómen analarǵa úı kezegine turý, balabaqshaǵa jeńildikpen bala aparý, tegin úıirmelerge ilestirý jáne tıisti zańgerlik, psıhologııalyq qoldaý kórsetedi eken.
Búginde Qosshy qalasynyń qos jomart qyzynyń ıgi isteri kópke úlgi bolarlyq. Olar – bolmysy názik bolǵanymen, rýhy asqaq Saıra Áıtenqyzy men Sholpan Ǵajaıypqyzy. Kásipker ári mesenat hanymdar jańa qurylǵan Qosshy qalasynyń qanshama jyrtyq-tesigin jamaýǵa sebepker bolypty. Muny sondaǵy jurt ta asa rızashylyqpen aıtady. Olar kóbinese kópbalaly analardyń balalaryn mektepte jáne balabaqshada tegin oqýyna kóp qolǵabys etip keledi. Sonymen qatar bilim jáne mádenıet salasyna da qytymyrlyq qylmaıtyny bar.
«Teńiz dámi – tamshysynan» degendeı, bul elimizdegi qaısar da qaıyrymdy qyzdardyń bir parasy ǵana. Mundaı asyl analar elimizdiń qaı qıyrynan da tabylatynyna talasymyz joq.
