Jas ǵalymdar keńesi

Jıynda sóz alǵan Májilis depýtaty A.Aımaǵambetov keńestiń qurylýymen qut­tyq­taı kele, qazirgi kezde qarastyrylyp jat­qan ǵylymǵa qatysty úsh birdeı zań jobasy týraly atap ótti.

– Akademııa janynan qurylǵan Jas ǵalymdar keńesiniń alǵashqy otyrysy ǵy­lymǵa qatysty zań jobalaryna beriletin usy­nystarǵa qatysty eken. Osy tusta qa­zir otandyq ǵylymdy damytýǵa qatysty úsh birdeı zań jobasy talqylanyp jatyr. Sonyń ekeýi Senat pen Májilis depýtattary­nyń bastamasymen ázirlendi. Al úshinshisi – salalyq mınıstrlik daıyndaǵan «Ǵylym jáne tehnologııalyq saıasat» zań jobasy. Men osy zań jobalarynyń alǵashqy ekeýine toqtalǵym keledi. Birinshi zań jobasynda Salyq kodeksine kásipkerlerdiń ǵylym salasyna ınvestısııa jasaý belsendiligin arttyrý men zertteýlerdiń nátıjelerin ón­­diriske engizilýin yntalandyrý úshin arnaıy túzetýler daıyndaldy. Munda zertteý ýnıversıtetteriniń janynan ǵy­lymı ortalyqtar ashý jáne tájirıbelik-kon­s­trýktorlyq jumystardy oryndaý úshin jumsalǵan qarajattyń 100%-yn salyqtyq shegerimge jatqyzý, jeke kompanııa úshin tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystarǵa jumsalǵan shyǵystar boıynsha salyq salynatyn sommasyn 50%-ǵa tómendetý usynyldy, – dedi depýtat. A.Aımaǵambetovtiń aıtýynsha, ekinshi zań jobasynda ǵalymdar úshin jańa ústemeaqy engizý, shyǵarmashylyq demalys berý, jer qoınaýyn paıdalaný sýbektileriniń zertteýlerge 1% qarajatyn tıimdi bólý, ınstıtýttardy tikeleı qar­jylandyrý múmkindigin keńeıtý sııaqty ma­ńyzdy normalar qabyldandy. Munda zań jobasynda Ǵylymı-pedagogıkalyq qyz­metkerler úshin shyǵarmashylyq demalys (Sabbatical) engizildi. Osy bastama aıasynda qyzmetkerler ortasha jalaqy kólemindegi tólemderdi saqtaı otyryp, bir jylǵa deıin shyǵarmashylyq demalys alýǵa ótinish bere alady.

Akademııa janynan qurylǵan Jas ǵalym­dar keńesiniń tóraǵasy Maqsat Jabaǵın dál sol úshinshi, ıaǵnı «Ǵylym jáne tehnologııa­lyq saıasat týraly» zańynyń jobasyna ózgerister nemese tolyqtyrýlar boıynsha usynystar berýdi kún tártibiniń basty máselesi retinde atady.

– Jas ǵalymdar keńesi depýtattarǵa zań jobasyna halyqaralyq ǵylymı praktıka standarttaryna sáıkes keletin «jas ǵalym» uǵymyn engizýdi usynady. Búginde bul uǵym «Ǵylym týraly» zańda jáne basqa da zań­ǵa táýeldi aktilerde anyqtaýsyz qoldanyla­dy. The World Association of Young Scientists halyqaralyq jas ǵalymdar qaýymdastyǵy óz músheleriniń jasyn 40 jasta anyqtaıdy. Osy halyqaralyq tájirıbege súıenip jáne jahandyq úrdisterdi, otandyq tájirıbeni eskerip, jańa zańda «Jas ǵalym – 40 jasqa (qosa alǵanda) deıingi (ómir jáne densaýlyq ǵylymdary úshin 44 jasqa deıingi), PhD dáre­jesin alǵannan keıingi 10 jyldan aspaıtyn ǵylymı-pedagogıkalyq qyzmet ótili bar, ǵylymı zertteýlerdi júzege asyratyn, ǵylymı jáne (nemese) ǵylymı-tehnıkalyq qyzmettiń nátıjelerin alatyn (analar men jalǵyzbasty ákeler úshin árbir balaǵa 18 aıdan aspaıtyn bala kútimi jónindegi kezeńdi esepke almaǵanda) ıa ózge de tanylǵan balamasy bar jeke tulǵa» degen anyqtamany engizýdi usynamyz, – dedi M.Jabaǵın.

Keńes músheleri ǵylymdy basqarý­­da­ǵy máselelerdi sheshýge, memlekettik ǵyly­mı-tehnıkalyq saraptama júrgizý merzimin jyldan-jylǵa sozbaý, sonyń saldarynan ǵylymı jobalar men baǵdarlamalardy ýaqtyly qarjylandyrmaý sııaqty máse­lelerdi sheshýge arnalǵan basqa da usy­nys­taryn jetkizdi. Sondaı-aq «Ǵylym jáne tehnologııalyq saıasat týraly» zań jobasyna Ulttyq ǵylym akademııasynyń quzyre­tin 11-tarmaǵymen tolyqtyrý usynyldy. Bul norma Memleket basshysynyń Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasy­nyń qyzmetine jas ǵalymdardy tartý jó­nin­degi tapsyrmasyna saı keledi jáne jas ǵalymdardyń bastamalaryn iske asyrýǵa múm­­kindik beredi.