Buryn balalar jer kepken boıy asyǵyn maılap, saqasyn saılap, aýyl shetindegi alańqaıda asyq oıynyn qyzdyratyn bolsa, búginde munyń biri de joq. Qazirgi aýyl balasy asyqqa asa qyzyqpaıdy. Qorǵasyn quıyp, saqa jasaýdy bilmeıtin urpaq ósti. Ata-ájeler de nemerelerine asyq jınamaıdy. «Bizdiń Aqtasty óte shaǵyn aýyl. Aýyldaǵy jalǵyz mekteptegi oqýshy sany kóp emes. Jasyratyny joq, qazirgi kezde kóptegen mektep oqýshysynyń sabaqqa zeıini tómen, este saqtaý qabileti nashar, kóp oılanǵysy kelmeıdi. Oqýǵa qusharlyqtyń tómendeýi ótpeli kezeńdegi jetkinshekter boıynan kóp baıqalady. Bul balanyń tulǵalyq qalyptasýy men boıyndaǵy qabiletin baǵdarlaıtyn kezinde zııan ári bolashaq mamandyǵyn tańdaýǵa da kesirin tıgizedi. Mektep psıhologi retinde osy másele meni kóp oılandyryp, bala boıyndaǵy enjarlyqty asyq oıyndaryna qyzyqtyrý arqyly joıýǵa bolady degen oımen úıirme uıymdastyrdym. Ázirshe oqýshylar oǵan sabaqtan tys ýaqytta kelip qatysady. Ekinshi jaǵynan, orta jáne joǵary synyp oqýshylary úshin 5-10 mınýttyq úziliste asyq oınatyp, sergitý sabaqtaryn ótkizemin», deıdi Gúlnáz Táńirbergenqyzy.
Aldaǵy ýaqytta «asyq terapııasy» baǵdarlamasyn keńeıtip, elektıvti kýrs retinde júrgizgisi keledi. Elektıvti oqytý júıesi birneshe pándi qatar júrgizý arqyly oqýshynyń ıntellektýaldyq, fızıkalyq jáne shyǵarmashylyq qabiletterin damytýǵa baǵyttalǵan. Bul jerde asyq oıyny arqyly oqýshynyń qabiletin ashyp, birneshe pán boıynsha sabaq úlgerimin birden jaqsartýǵa kómektesý jospary tur. Qazirgi kezde zamanýı bilim – sıntezdelgen bilim. Oǵan balanyń oı ushqyrlyǵy, synı oılaý qabiletin jetildirý arqyly qol jetkizýge bolady. Úıirmede asyqtardy paıdalaný arqyly túrli logıkalyq oıyndar uıymdastyryp, kóptegen kórnekilik qural jasaıdy. Ol úshin kóp asyq kerek. Sol úshin aýyl úılerin aralap asyq jınaıdy. «Meni ortasyna qorǵasyn quıyp, qyrlaǵan, tabıǵı qynamen boıalǵan kóne asyqtar qyzyqtyrdy. Alaıda aýylda asyq az eken», deıdi ol.
Jas ustaz ulttyq oıyn mektep jasyna deıingi balalardyń oılaý qabiletin, qolynyń qımyl eptiligin jaqsy damytady deıdi. Asyq ata bilgen búldirshinniń kózi qyraǵy, qoly ıkemdi, qımyly shapshań bolady, tústerdi ajyrata biledi. Tól mádenıetimizdiń bir bólshegi, myńjyldyqtan beri ata-babamyzben ilesip kele jatqan asyq oıyndarynyń «Han talapaı», bes asyq, ompy, táıke, alshy, qaqpaqyl sııaqty keńinen tanymal túri bar.
Asyqty oqý materıaly retinde de paıdalanýdyń joly kóp. Ásirese sergitý oıyndary jetkinshekti meılinshe dál jáne jyldam atýǵa ǵana emes, is-áreket jasar aldynda oılanýǵa baýlıdy. Bylaısha aıtqanda, balany oılanyp baryp, áreket et degen qaǵıdaǵa úıretedi. Gúlnáz túrli-tústi asyqtardyń balanyń júıke júıesin tynyshtandyrýǵa kómegi mol deıdi.
Aqtóbedegi qala mektepterinde jumys jasap, otbasy jaǵdaıymen Áıteke bı aýdanynyń Aqtasty mektebine kelip, psıholog jáne aǵylshyn tili muǵalimi bolyp jumys istep jatqan Gúlnáz Turarovanyń jospary kóp. Shaǵyn jınaqty mektepte asyq terapııasyn mektep jasyna deıingi daıarlyq tobyna da, bastaýyshtan bastap joǵary synyp oqýshylaryna jeke, toptyq tapsyrmalar ótkizgende keńinen paıdalanyp ár balany jeke tulǵa dep qaraıtyn jas ustaz asyqtan kórnekilikti oqýshylarmen birlese jasaıdy. Bul jerde balanyń qııaly kómekke keledi. Sergitý sátterinde qyz balalarǵa bes asyq, er balalarǵa han talapaı, ompy oınatady. Aqtasty mektebiniń muǵalimderi de Gúlnázdiń dáristerine qyzyǵýshylyqpen qaraıdy.
Aqtóbe oblysy
