О́ner • 11 Sáýir, 2024

Segiz seriniń ánderi shyrqalady

200 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Birtýar ánshi, aqyn ári kompozıtor Segiz seriniń «Gaýhartas», «Nazqońyr», «Sáýlem-aı» atty ǵajaıyp ánderi men basqa da týyndylary «Astana opera» sahnasynda qaıta jandanyp, kórermenderdi mýzyka halyqtyń janyna aınalǵan dáýirge jeteleıdi.

Segiz seriniń ánderi shyrqalady

20 sáýir kúni K.Baıseıitova atyndaǵy Kameralyq zalda óte­tin vokaldyq mýzyka keshinde «Astana operanyń» jetekshi solısi, Qazaqstannyń eńbek sińir­gen ártisi Jannat Baqtaı tereń úndestigi men san alýa­n se­zimderimen tanymal osynaý ǵajaıyp álemdi qaı­ta jańǵyrtady.

– Ár aǵashqa tamyry qalaı mańyzdy bolsa, árbir adamǵa onyń shyq­qan jeri men tegi, Otany men tarıhy, týǵan ánderi solaı ma­ńyzdy. Dál osy halyq ánderi kompozıtorlarǵa opera men balet jaýharlaryn jasaý úshin shabyt kózi bolǵan. Bala kúnimnen qulaǵyma sińirip, estip ósken qazaq halyq ánderi – shyǵar­mashylyǵym­nyń altyn dińgegi. Bul – meni tarıhymmen, elimmen, mýzykalyq otbasymmen jáne ata-babammen baılanystyratyn arqaý. Aıtýly konsertte men túp-tamyrymyzǵa, onyń ishinde keń baıtaq Saryarqa dalasynyń per­zenti, halqymyzdyń maq­tanyshy, meniń arǵy atam, óz zama­nynyń aıtýly azamaty, kadet korpýsyn bitirgen ofı­ser, óz eliniń patrıoty – kom­pozıtor Segiz seriniń shyǵar­ma­shylyǵyna den qoıyp, ánderiniń qyr-syryna boılaıtyn bola­myn. Ol jaýynger retinde Ma­hambet О́temisulynyń azattyq qozǵalysyna qatysqan, «Qyz Jibek», «Qozy Kórpesh – Baıan sulý» jáne taǵy basqa poema­lardyń alǵashqy nusqasynyń qoljazbasyn jasaǵan. Eń bas­tysy, áıgili «Gaýhartas», «Al­qońyr», «Aqbaqaı» syndy aıtý­ly ánderdi shyǵardy, bul án­der­di jalpylama túrde jaı ǵana halyq ánderi dep ataý orynsyz. Keremet júrgizýshi, tarıh ǵylym­darynyń kandıdaty, pro­­fessor Jumamurat Shámshi konsertte osy jáne basqa da jaıt­tar týraly áńgimeleı oty­ryp, Segiz seriniń ómirinen áserli de qyzyqty hıkaıalaryn baıan etedi, – dep Jannat Baq­taı shyǵarmashylyq keshiniń erek­sheligi týraly aıtyp berdi.

Konsert óz eliniń mádenı kodyn tanýǵa jáne saqtaýǵa umtyl­ǵan barlyq jandar úshin merekege aınalady dep basa aıtty ánshi. Segiz seriniń týyndylarynan bólek, baǵdarlamada halyq ánderi, sondaı-aq Qazaqstannyń zamanaýı kompozıtorlarynyń shyǵarmalary da qosa shyrqa­lady. Osylaısha, mýzykalyq dás­túrler jalǵastyǵy qaıta jan­danyp, án óneriniń kók­jıegin keńite túspek.

– Meniń konsertim – proza, poezııa men mýzyka bir-birin birqalypty tolyqtyryp, úı­­lesimdi shyrqalatyn mý­zy­­kalyq-ádebı kesh. Ulttyq óner­di, halyq mýzykasyn nasıhattaý qaı ýaqytta da keler urpaq úshin ózekti. Mýzykany tyńdaý ǵana emes, sondaı-aq týyndynyń jazylý tarıhy, onyń avtorlary, qyzyqty derekter men bolǵan oqıǵalar týraly aıtý mańyzdy. О́ıtkeni óziniń dástúrlerin, ádet-ǵuryptaryn, tilin, dilin, tarıhyn biletin, ıaǵnı óziniń mádenıetin tanıtyn adam – shyn mánindegi zııaly adam. Al ózine ózi senimdi, júregi jomart, nıeti túzý ári adam­gershiligi mol adamnyń túısigi men jan dúnıesi bas­qa mádenıetterdi qa­byl­­daýǵa jáne qur­­met­teýge ashyq. Bul konsert­tegi maq­satym – tyńdar­man­darǵa rýhanı lázzat syılaý ǵana emes, sonymen qatar konsertke aǵartýshylyq sıpat ústeý. Halyq ánderi men Segiz seri shy­ǵarmashylyǵy ara­syndaǵy zamanaýı úı­­­lesimdilikti aı­shyq­tap kórsetý. Atalǵan keshte tyń­dar­man qaýym tamasha kompozıtor-mýltıas­papshy Ádiljan Tolyqpaevtyń óne­rine tánti bolyp, «Astana operanyń» talant­ty solısteri Nar­ul Toı­kenov pen Rasýl Jar­maǵam­betovtiń ǵajaıyp daýystaryn tyńdaı alady. Konsert kórer­menderimizdiń kóńilinen shyǵady degen senimdemin, – dep ánshi sózin qorytyndylady.

Konsert uıymdasty­rý­shy­­larynyń aıtýynsha, qa­zaq halqynyń murasyna aı­nalǵan mýzykany jańǵyrtý – elordalyq teatrdyń negizgi maq­sattarynyń biri. «Uly dala sazy» toptamasynan usynylyp otyrǵan «Gaýhartas» vokaldyq mýzyka keshi kórermenderge halyq óneriniń ásemdigi men ulylyǵyna boılaýǵa múmkindik beredi. Bul mádenı murany saqtaýdyń jáne ony keler ur­paqqa jetkizýdiń mańyzdy qadamy ekendigi sózsiz.

Sońǵy jańalyqtar