Keshe osy aýylǵa oblys ákimi Ǵaýez Nurmuhambetov tikushaqpen baryp, mektepte ýaqytsha qonystanǵan jandarmen, jergilikti turǵyndarmen kezdesti. Zardap shekkenderge memleket tarapynan beriletin kómek týraly aıtyp, halyqtyń eńsesin kóterdi. Jergilikti bılik ótemaqyǵa baılanysty ótinishterdi evakýasııalyq bekettegi «Starlınk» arqyly ınternetpen qabyldaıtyn boldy. «Aýyl turǵyndaryn qajetti azyq-túlik jáne dári-dármekpen qamtamasyz etýdi Qyzyljar aýdanynyń ákimine tapsyramyn. Basqa da shuǵyl sharýalaryńyzdy aýdan ákimi sheshedi», dedi ákim.
Qyzyljarǵa qaıyrymdylyq kómekter kerýeni úzbeı kelip jatyr. Keshe Astanadan Túrik mádenıeti men murasy halyqaralyq qorynyń fýrasy jetti. «Biz bul júkti bir kúnniń ishinde ǵana jınadyq. Eriktiler kóbeıip ketip, bir fýrany tez toltyrdyq. Ákelgen júkterimizdiń ishinde taza aýyzsý, sýǵa kıetin etik, qaıyqtar bar. Halyqtyń qaıǵyǵa ortaqtasyp, kómek qoldaryn sozýy qýantady», deıdi qordyń ókili Sultan Smaıylov.
Keshe Almaty turǵyndary men kásipkerleriniń atynan da bir úlken fýramen kómek jetkizilip, ol Qyzyljardyń túbindegi Beskól aýdanyna turaqtady. 20 tonnadaı júktiń arasynda nan, un, sý, konserviler, et ónimderi, qaıyqtar, sýǵa kıetin gıdrokostıýmder t.b. bar. «Biz júgimizdi qabyldaýshylarǵa ótkizip qoımaı, sý astynda qalǵan aýyl-selolardyń turǵyndaryna óz qolymyzdan taratqymyz keledi. Sóıtip, halyqtyń júzindegi qýanysh, úmit otyn kórgendi qalaımyz. Qyzyljarlyqtar biz jalǵyz qaldyq dep oılamasyn. Syn saǵatta qoldan kelgen kómekti berýge daıynbyz. Sol maqsatpen osynda 2-3 kún bolamyz», deıdi kóshti bastap kelgen Samat Bilgishev esimdi kásipker. Onyń aıtýyna qaraǵanda, bul mashınadan basqa taǵy tósek-oryn, jyly kórpeler men odeıaldar, matrastar tıegen «Gazelder» de keletin kórinedi. Barlyq júk keminde 300 adamnyń júregin jylytýǵa tıis deıdi Samat. Sonymen birge ol osy júkti toltyrýǵa 2,5 mln qarajat ketkenin aıtty, onyń 1 mln 700 myńdaıy áriptesteri men halyqtan jınalypty, qalǵany óz qarjysy eken. Aıta keterligi sol, tabıǵaty ǵana emes, júregi de jyly arý Almatydan jetken kómek jalǵyz bul emes, osyǵan deıin de 2-3 kerýen jetken edi.
Qazir kelip jatqan qaıyrymdylyq kómekterdi qaǵaz qoraptarǵa bólip, jobamen ár adamǵa birdeı qylý úshin jumys istep jatqan volonterlerdiń de isi qaýyrt. Keshe 10 tonnadaı qoraptardy olar evakýasııalyq beketterde jatqan jandarǵa jetkizdi. Sonymen birge qala boıynsha úsh jerde taratý beketteri ashylyp, oǵan turǵyndardyń ózderi kelip, qoraptaryn alyp jatyr. Sonyń ishinde «Jastardyń resýrs ortalyǵynda» negizinen azyq-túlik taratylady. Qalǵandary túrli zatty tańǵy toǵyzdan keshki toǵyzǵa deıin taratyp jatyr. Kómek alýshy mindetti túrde kýáligin kórsetýi kerek. Taratýshylar sol arqyly onyń zardap shekken aımaqtan ekenin ınternetten tabady.
Keshege deıin Petropavl qalasy boıynsha 2 myńnan artyq adam ótemaqy alýǵa aryz bergen. Oıqala turǵyndarynyń bir tobyn qabyldaǵan 32-mekteptegi evakýasııalyq bekettegi jasy úlken adamdarǵa, jarymjan jandarǵa aryzdy qalaı toltyrý keregin kórsetip júrgen volonterler bar. Keıbir qarttar bolǵan jaıǵa bolattaı bolyp, eńsesin túsirgen joq. «Eń bastysy, tirimiz ǵoı, áıteýir. Qalǵany bola jatar. Maǵan qujattarymdy daıyndaýǵa kómektesken jigitter keshe bankke de aparyp keldi. HQKO ortalyǵynan da mamandar kelip, barlyq qujatymdy toltyryp berdi», deıdi Olga Safronova esimdi keıýana.
Zardap shekkender aryzdaryn bir rettik járdemaqy jáne ótemaqy alýǵa berip jatyr. Taǵy bir 100 adam nesıelerin tóleýdi keıinge qaldyrýdy surapty.
Árıne, bir jaqsylyqqa bir jamandyq qosa júredi ǵoı. О́zderin zardap shegýshilermiz dep óńmeńdegen bireýler tegin kómekten alyp qalýǵa da jantalasyp jatyr. Kórshisiniń úıi kúıgende, qolyn jylytyp alýdy kózdegen qunsyz sumdar ár ýaqytta bolady. Tasqynǵa baılanysty WhatsApp messendjerinde ashylǵan chattarda qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵanyn aıtyp, halyqtan jedel kómek surap, bank kartalaryn kórsetip jatqandar da kezdesti. «Biz sondaı habar bergenderdiń shyndyǵyn teksergen edik. Úsh kúnniń ishinde 6 chattan 50-ge jýyq ótinishtiń ótirik ekenin anyqtadyq. Bul – árbir chatta kómek suraǵandardyń kem degende úshten biri. Júregi jyly jerlesterimiz sondaılarǵa aldanyp, aqsha jiberip qoıǵan. Halyqtyń qıyn jaǵdaıǵa tap bolyp jatqanyna qaramaı, aldaǵysy kelgen alaıaqtardyń ar-uıattan ábden bezgenin kórýge bolady. Biz turǵyndarǵa shyndyǵyn tekserip almaı, aqshalaryńyzdy aýdarmańyzdar dep aıtyp jatyrmyz», deıdi Soltústik Qazaqstan PD kıberqylmysqa qarsy kúres basqarmasynyń bastyǵy Ivan Terzıdı.
Qala prokýrory Tynybek Saparovtyń aıtýyna qaraǵanda, osy ýaqytqa deıin chattarǵa feık habar salǵan eki adam ustalyp, ekeýine de 20 AEK kóleminde aıyppul salynǵan. «Árkim ózine túsken habardyń shyndyǵyna kózi jetpeı, taratýǵa qaqysy joq. Feık aqparattyń birinde jas áıel eki balanyń sýǵa batyp ketkenin aıtypty. Bul habardy tipti TikTok-qa salyp qoıǵan, biraq artynan ózi joıypty. Degenmen sot oǵan jazasyn berip, 73 myń teńge aıyppul saldy», dedi prokýror.
Oblystaǵy kúıli turmystaǵy, sharýasy ozyq keıbir aýyldary zardap shekken turǵyndardy ózderine shaqyryp jatyr. Máselen, M.Jumabaev aýdanyndaǵy Sovet aýly «úı de beremiz, jumys ta tabylady, kelińizder», degen habarlandyrýlar beripti. Oblysta osyndaı qýanyshty habarlar da bar.
Soltústik Qazaqstan oblysy
