О́ńirde tasqyn sýǵa qarsy qurylǵan jedel shtab jumysyn oblys ákimi Narıman Tóreǵalıevtiń ózi baqylap, búkil jumysty jedel úılestirip otyr.
– Qazir bizge Reseıden keletin sý Orynbor oblysynan jáne Saratov oblysynyń Pervomaı aýdanynan kelip jatyr. Saratov oblysynan keletin sý Shaǵan ózenine, al Orynbordan keletin mol sý Jaıyq ózenine túsedi. Jalpy, Jaıyq ózenine Reseı men Qazaqstan aýmaǵynda 80 ózen kelip qosylady eken. Solardyń barlyq sýy Batys Qazaqstan oblysy arqyly ótip Kaspııge quıylady ǵoı. Osyǵan baılanysty Oral qalasy men 4 aýdannyń – Bórli, Báıterek, Terekti, Aqjaıyq aýdandarynyń 84 eldi mekenine qaýip tónip tur, – dedi óńir basshysy.
Bul aýyldardyń bári Jaıyq ózeniniń boıynda ornalasqan. Ákimniń aıtýynsha, tasqynnyń alǵashqy kúninen bastap Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, Úkimettiń úlken qoldaýymen Batys Qazaqstan oblysyna qosymsha kúsh-qural jiberilgen.
«Qazaqstannyń barlyq qalasymen, ózimniń áriptesterimmen habarlasyp otyrmyn. Bizge qazir ózge óńirlerden myńnan asa tehnıka keldi. Bul – qazirgi bóget qurylysyn júrgizýge qajetti arnaıy tehnıka. Qazirdiń ózinde 100 kılometrdeı bóget soqtyq», dedi Narıman Tóreǵalıuly.
Mol sýdy eń aldymen qabyldaıtyn – Bórli aýdanynyń Jarsýat aýly. «Qazgıdromet» mekemesiniń málimetinshe, 20-22 sáýirde sýdyń eń kóp kólemi Báıterek aýdanyndaǵy Iаnvarsev aýlynyń tusyna jetedi. Al Oral qalasyna eń kóp sý 22-24 sáýirde jetedi dep boljanyp otyr. Sý deńgeıi 934 santımetrge deıin kóterilýi múmkin, bul – «Qazgıdromet» mekemesiniń boljamy. Iаǵnı Jaıyq boıyndaǵy barlyq eldi meken úshin áli qaýip seıilgen joq.
«Biz sý jaǵasyndaǵy qorǵanys bógenderdi kótere beremiz. Maqsatymyz – eń aldymen, turǵyndardyń ómirin qorǵaý. Qaýipti eldi mekenderdiń bárinde evakýasııalyq jumys júrgizdik. Qaýipsiz jerge tórt túlik maldy shoǵyrlandyryp, baǵýdy uıymdastyryp jatyrmyz. Úlken kisiler, áıel adamdar, densaýlyǵy nashar jandar, balalar birinshi kezekte qaýipsiz jerge kóshirildi. Joǵaryda atalǵan qaýip tónip turǵan eldi mekenderdegi strategııalyq nysandardy da baqylaýǵa alyp, qorǵaýdy kúsheıttik. Eger sý 934 santımetrden aspasa, biz úshin jaqsy. Eger odan da ári kóterilgen jaǵdaıda Oral qalasyna da, aýdandarǵa da qaýipti. Sondyqtan qazir barlyq aýdan ákimderi meniń tapsyrmama sáıkes tıisti jumysty atqaryp jatyr. Barlyq jerde qorǵanys bógenderdi bıiktete beremiz. Buǵan tehnıka da, janar-jaǵarmaı da jetkilikti. Aýyr tehnıka ári-beri bosqa júrmeýi úshin arnaıy tehnıkalarmen janarmaıdy sol jerde jetkizip otyrmyz», dedi oblys ákimi.
Batys Qazaqstan oblystyq sıfrlyq tehnologııalar basqarmasynyń basshysy Nursultan Nurlannyń aıtýynsha, óńirde ınternet jáne baılanys ádettegideı jumys istep tur. «Qazaqtelekom» AQ fılıaldary kez kelgen jaǵdaıǵa, apatqa daıyn. Jaryq sónse, dızeldik generatorlar qosylyp, baılanys pen ınternetti ustap tura alady. Rezervte 30 dızel generatory bar eken. Sondaı-aq qajet kezinde «Starlink» spýtnıktik termınaldary da iske qosylýǵa daıyn.
14 sáýirden bastap oblystyń 6 aýdanynda sý tasqynynan zardap shekkender úshin qoǵamdyq shtab ashylǵan edi. Shtabtyń maqsaty – sý tasqynynan zardap shekken azamattarǵa keńes berý jáne memlekettiń áleýmettik sharalaryn túsindirý. Shtab quramyna belsendiler, máslıhat depýtattary, qoǵamdyq keńes músheleri, jastar kóshbasshylary men kásipkerler kiredi. Shtab nesıeler men ıpoteka tólemderin keıinge qaldyrý, turǵyn úıge ótemaqy tóleý, birjolǵy materıaldyq kómek, búlingen múlikke ótemaqy tóleý, úılerdi jóndeý jáne qalpyna keltirý jáne basqa da máselelerdi qarastyryp jatyr.
Keıingi málimetterge qaraǵanda, oblys aýmaǵynda búlingen 22 jol bóligi bar. Burynǵysha 9 eldi mekenmen qatynas úzilgen. Qazir saıajaılardaǵy 2 994 úıdi sý basty. 13 771 adam evakýasııalandy. Onyń – 5 717-si – bala, 19-y – múmkindigi shekteýli jan. Evakýasııalyq beketterde 2 314 adam ornalasqan, onyń da teń jarymy – balalar. 4 925 úı janýary qaýipsiz jerlerge aıdaldy. Dál qazir apattan qutqarý jumystarynda 10 444 adam, 1 715 tehnıka, 212 sý sorý quraly, 164 qaıyq jáne 3 tikushaq jumylǵan.
Batys Qazaqstan oblysy
