Bir memleket ekinshi memleketke yqpal etkende onyń asa qajetti resýrstaryn basqarýǵa umtylady. Sondyqtan basqa elderge áser etý nemese basqarý degenimiz sol elderdiń resýrstaryn basqarý, ıelený degendi ańǵartady. Bul resýrstarǵa halyq, aýmaq, tabıǵı resýrs, ekonomıka, qarýly kúshter, aqparattyq keńistik pen aqparattyq qaýipsizdik, saıası turaqtylyq, taǵy basqalar enedi. Demek sheteldik ınvestorlarǵa (rezıdent emes) strategııalyq resýrstardy jappaı berýden góri, olardy otandyq ınvestorlarǵa (rezıdent) berip, odan ári olardy ózge elderdiń resýrstaryn ıelený, basqarý maqsatynda jumyldyrǵan oryndy. Sol sebepti, táýelsizdik alǵaly beri ekonomıkalyq ósýdiń qaınar kózi retinde sanalyp kelgen sheteldik ınvestısııa tujyrymyn qaıta pysyqtaǵan abzal.
Ulttyq qýat elementi qataryna geografııa, tabıǵı resýrs, óndiris áleýeti, Qarýly kúshter, jergilikti halyq, ulttyń minez-qulqy, ulttyń rýhy, memleketti sapaly basqarýdy qossaq bolady. Memleketter óz mártebesin kóterý úshin tynym tappaı, úzdiksiz damý jolyna túsip, qurlyqta da, sýda da, áýede de (ǵaryshta da) báseke kúsheıdi. Ulttyq kúsh neǵurlym joǵary bolsa, memleket te alǵa qoıǵan strategııalyq maqsatyna soǵurlym ońaı jetedi. Ulttyq kúsh tek Qarýly kúshpen shektelmeıdi. Ol áskerı emes komponentterge de baılanysty. Olardyń biri – ekonomıkalyq, dıplomatııalyq kúshter.
Halyqaralyq baılanystarda ǵylymı áleýetti keńinen paıdalaný – órkenıetti elderge tán úrdis. Eldiń strategııalyq maqsattarǵa jetýine, eń aldymen, ol asa qajetti resýrstarmen tolyqqandy qamtamasyz etilýi kerek. Kez kelgen Prezıdenttiń nemese Premer-mınıstrdiń konstıtýsııalyq mindetine eń aldymen óz ultynyń qýatyn damytý jatatyny belgili. Sondaı-aq damytý nysandaryna eldiń aýmaǵy men memlekettik til, azamattardyń turmysy, múddeleri, ómir sapasy men dástúrleri enedi.
Saıyp kelgende, elimizdiń ulttyq qýatyn aıqyndaıtyn basty úsh ólshem:
1) Elimizdiń halyqaralyq baılanysqa úles qosý qabileti;
2) Daǵdarysty ahýal men kúrdeli halyqaralyq jaǵdaı týǵanda elimizdiń ómir súrý qabileti;
3) Elimizdiń qolda bar kúsh-qýat pen resýrstaryn paıdalana otyryp, ulttyq múddelerdi basqa elderde júrgizý qabileti.
Kez kelgen memlekettiń qarjy resýrstary ishki jalpy ónimniń (IJО́) absolıýttik kólemine baılanysty. Neǵurlym IJО́ kóp bolsa, soǵurlym memlekettik bıýdjettiń aýqymy mol bolady. IJО́ men qarjy resýrsyn únemi joǵary deńgeıde ustap turý úshin elimizge uzaqmerzimdi ekonomıkalyq ósý aýadaı qajet. Ulttyq qýat aıasynda ekonomıkalyq kúshtiń basty ólshemi eldiń altyn-valıýta rezervteriniń kólemi bolyp esepteledi.
Tólem teńdigi (balans) sheńberinde qyzmet kórsetý men tabystar saldosy boıynsha elimizde profısıt bolmaı, tapshylyq bolyp keldi. Iаǵnı qyzmet kórsetý túrleri aıasynda syrttan bizge kirgen valıýtalar elimizden syrtqa ketken valıýtalardan óte az. Sol sebepti, qyzmet kórsetý sektorynda eksportqa baǵyttalǵan barlyq jobany keshendi qoldaý qajet.
Qorytyndylaı kelgende, ulttyq qýattyń ekonomıkalyq áleýetin nyǵaıtý úshin tólem teńdigi (balans) sheńberinde barlyq tapshylyqty azaıtýǵa baǵyttalǵan jaýapty ekonomıkalyq saıasatty ázirlep, kelesi urpaqqa qýatty ekonomıkany qaldyrýymyz qajet.
