Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Mamandar órt qaýipsizdigi maýsymyn qar ketken sátten bastap, jańbyr turaqty jaýatyn kezge deıin bolady dep esepteıdi. Demek bul ýaqyt – 15 sáýir men 15 qazan aralyǵy. О́rttiń de túrleri bar: bolmaıtyn, shamaly, ortasha, joǵary jáne tótenshe joǵary degen bes topqa bólinedi. «Qazgıdromettiń» Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy fılıalynyń dırektory Qymbat Mirǵalymova joǵary jáne tótenshe joǵary órt qaýiptiligi jaǵdaıy týyndasa, birden jeti táýlikke deıingi aralyqta tótenshe jaǵdaı qyzmetteri men oblystyq, qalalyq, aýdandyq ákimdikterge dabyl qaǵylatynyn aıtty.
«О́rt qaýiptiliginiń qandaı klasqa jatatynyn «Qazgıdromettiń» kún saıynǵy bıýlletenderinde jarııalap otyramyz. Sonymen uzaqmerzimdik boljaýlar da jasalady. Bıylǵy jazda mamyr men maýsym aılarynyń ortasha temperatýrasy Soltústik Qazaqstan oblysynda qalyptaǵydan 1-2 gradýsqa joǵary bolady. Onyń ústine mamyrda jaýatyn jańbyr mólsheri de jyldaǵy normadan tómen bolady dep boljanyp otyr. Osynyń ózi órt qaýiptiligin arttyra bereri sózsiz. Jaǵdaı kúrdeli bola bastasa, aldyn ala onkúndikke nemese bir aptaǵa jasalatyn aýa raıynyń boljamynda órt qaýpi týraly aıtylyp, shtormdyq eskertýler jasalmaq», dedi Q.Mirǵalymova.
Jazǵy aýa raıynyń boljamyna qaraǵanda, mamyr aıynyń ortasha temperatýrasy +15-16 gradýsty kórsetedi. Bul, joǵaryda aıtqanymyzdaı, normadaǵydan 2 gradýsqa joǵary. Aıdyń alǵashqy onkúndiginde keı jerlerde aýanyń temperatýrasy kúndiz 15-16 gradýs jyly bolǵanymen, tún mezgilinde 5 gradýstyq yzǵarǵa deıin tómendeıdi. Al ekinshi jáne úshinshi dekadada kún qubylmaly bolady, keı kúnderi ystyq 23–28 gradýsqa deıin kóterilýi múmkin. Osy aılardaǵy jaýyn-shashynnyń túsýi 25–39 mm bolyp, normanyń mańynda bolady. Jeldiń sekýndyna 15–20 metrge deıin kóterilýi aıdyń aıaǵynda dep boljanǵan. Shilde men tamyz aılaryndaǵy aýa temperatýrasy men jaýyn-shashyn mólsheri – jyldaǵy normanyń mańynda. Bıylǵy aýa raıy 1994 jylǵa keledi dep boljanyp otyr. Demek sharýa adamdary, dıqandar sol jyldyń aýa raıy qandaı bolǵanyn izdegeni abzal.
Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń orynbasary Dmıtrıı Rastıhın oblystaǵy órt qaýipsizdigi týraly biraz maǵlumatty alǵa tartty.
«Jyl basynan beri oblysta 139 órt bolyp, 51 mln teńgeniń shyǵynyn keltirdi. О́rttiń kesirinen 13 adam kóz jumyp, 23 adam jaraqat aldy. Salystyrý úshin aıtar bolsaq, ótken jyldyń osy kezeńinde 144 órt tirkelgen edi, alaıda onyń shyǵyny bıylǵydan 20 mln-ǵa az, adam shyǵyny da 11 bolǵan. Al jaralanǵandar bar-joǵy alty-aq adam edi», dedi ol.
Bıylǵy sáýirdiń 8-inen qaýipti órt maýsymy bastalǵan, alaıda sodan beri eki ret úlken órt oryn aldy. Ekeýi de Mamlıýt aýdanynda, 2 gektardan asa jerdiń qamysy órtendi. Qar ketip, jer qurǵaǵan mezetten byltyrǵy qaý shóptiń, qýraǵan qamystyń órttenýi jıileıdi. Al bul órtter turǵyn úılerge, óndiris oryndaryna jaıylýy da jıi bolady. Osyndaı qaýipterdi eskertý úshin azamattyq qorǵanys pen polısııa qyzmetkerlerinen, jergilikti atqarý organdary ókilderinen 40 jedel top jasaqtalyp, halyqqa órt qaýipsizdigin aldyn ala eskertip jatyr.
Byltyr Petropavl qalasynyń «Bereke» shaǵyn aýdanynda kópjyldyq qýraǵan qalyń qamystyń kúıýinen úlken órt bolyp, sol mańdaǵy birqabatty 9 turǵyn úı, 2 avtobýs, garaj jáne avtobýs parkiniń turaq orny túgi qalmaı kúıip ketken edi. Jalyny aspanǵa kóterilgen qyzýly órt mańyna eshkimdi jolatpaǵan. Bul qamys sol jerde bolǵan kóldiń ornyndaǵy batpaqqa ósken. Kóp jyl boıy sý kelmegendikten kól osylaı qurǵaǵan. Artynan belgili bolǵanyndaı, órt bireýdiń temeki tuqylyn qamysqa tastaı salǵanynan týǵan. D.Rastıhın óziniń sózinde osy mysaldy eske alyp, turǵyndardy órt qaýipsizdigin bekem saqtaýǵa shaqyrdy.
Soltústik Qazaqstan oblysy
