Iá, bıylǵy talapkerler asyǵa kútken aqparat jarııalandy. Bul aqparattyń mańyzy sol, onda joǵary bilimniń barlyq deńgeıi (bakalavrıat, magıstratýra, doktorantýra) boıynsha 2024 – 2025 oqý jylyna arnalǵan bilim granttaryn bólý týraly maǵlumat berilgen.
Sonymen, Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń málimetine súıensek, 2024 – 2025 oqý jylynda joǵary oqý oryndarynda bilim alýǵa bas-aıaǵy 112 myń grant bólingen. Onyń ishinde bakalavrıatqa 79 myńǵa jýyq grant qarastyrylǵan. Al magıstratýraǵa 13 myńǵa jýyq, doktorantýraǵa 1 900 asa grant bólindi.
Al sóz basynda týyndaǵan «Jańadan qandaı mamandyqtarǵa granttar bólindi?» degen suraǵymyzǵa mınıstrlik taratqan aqparatyndaǵy mynaý joldardan jaýap tapqandaı boldyq. Onda: «Bıyl alǵash ret ishinara oqý aqysy bar saralanǵan granttar engizildi. «Pedagogıkalyq ǵylymdar» jáne «Áleýmettik ǵylymdar, jýrnalıstıka jáne aqparat» bilim baǵdarlamasy toptary boıynsha 150 saralanǵan granttan bólindi. Osyǵan qosa «Serpin» baǵdarlamasy arqyly túsýshilerge 3 903 grant bar. «Serpin» jobasy arqyly 4 daıarlaý baǵyty boıynsha bilim alýǵa múmkindik beriledi. Atap aıtqanda, pedagogıkalyq ǵylymdar, ınjenerlik-tehnıkalyq, aqparattyq tehnologııalar, aýyl sharýashylyǵy mamandyqtary boıynsha oqýǵa túse alady. Baǵdarlamaǵa ońtústik óńirdegi aýyl jastary qatysady. Aıta ketsek, oqý bitirgen soń, grant óteý merzimi 3 jyldan 2 jylǵa qysqartylyp, óteý orny 11 aımaqqa ulǵaıtyldy. Granttar tiziminde 5 000 halyq tyǵyz qonystanǵan jáne batys óńirlerdiń jastaryn jetekshi joǵary oqý oryndarynda oqytýǵa maqsatty bilim granty bar, onyń ishinde granttar Atyraý, Mańǵystaý oblysy túlekterine tıesili», delingen.
Endi «Joǵary bilimniń qaı deńgeıinde qandaı mamandyqtarǵa grant kóp bólingen?» degen suraqqa kelsek, bakalavrıat boıynsha granttardyń basym bóligi «Injenerlik, óńdeý, qurylys salalary» bilim baǵdarlamasy toptaryna bólindi, onyń sany 19 344 grantty quraıdy. Al «Pedagogıkalyq ǵylymdarǵa» – 13 735 grant, «Aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar» salasyna – 10 903 grant, «Jaratylystaný ǵylymdary, matematıka jáne statıstıka» baǵytyna 8 288 grant qarastyrylǵan. Elimizdiń kóp óńirinde sý tasqynynan halyq pen jaıylymdyq jerler, egin alqaptary zardap shegip jatqan shaqta sý, mal, ósimdik sharýashylyǵy mamandaryn daıarlaýǵa grant sany artqan bolar dedik. Úmit aldamapty, sonshalyqty kóp bólinbese de, byltyrǵydan sany artqan. Mysaly, byltyr «Aýyl sharýashylyǵy jáne bıoresýrstar» baǵyty boıynsha mamandar daıarlaýǵa barlyǵy 1967 grant qarastyrylsa, bıyl 2 311 grant bólinipti. Bul baǵyttaǵy mamandyqtarda ósimdik, mal, orman, balyq sharýashylyǵynyń, «Sý resýrstary jáne sýdy paıdalaný», «Agroınjenerııa» mamandary daıarlanady. Bıyl kóbeıdi desek te, joǵarydaǵy 20 myńǵa jýyqtaıtyn mamandyqtardyń janynda «jip ese almaı» qalatyny taǵy bar.
Magıstratýrada oqýǵa bólingen granttar tizimine kelsek, munda da bakalavrıattaǵydaı «Injenerlik, óńdeý jáne qurylys» salalary boıynsha mamandyqtarǵa eń kóp grant (3227) bólingen. Odan keıingi rette «Pedagogıka ǵylymdary» baǵyty boıynsha mamandyqtar (3347) qarastyrylǵan. «Jaratylystaný ǵylymdary, matematıka jáne statıstıka» salalaryndaǵy mamandyqtarǵa – 1265, «Aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar» salalaryndaǵy mamandyqtarǵa 1235 grant bólindi. Al eń az grant bólingeni – «Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik qamtamasyz etý» (225), «Qyzmet kórsetý» (315) salalaryndaǵy mamandyqtar.
Doktorantýra týraly aıtsaq, joǵary bilimniń bul deńgeıinde de tehnıkalyq mamandyqtarǵa basymdyq berilgen. «Injenerlik, óńdeý jáne qurylys» salalary boıynsha mamandyqtarǵa – 455, «Pedagogıka ǵylymdary» baǵyty boıynsha mamandyqtarǵa – 356, «Jaratylystaný ǵylymdary, matematıka jáne statıstıka» mamandyqtaryna 259 grant bólingen. Eń az grant «Qyzmet kórsetý» (36), «Veterınarııa» (20), «Aýyl sharýashylyǵy jáne bıoresýrstar» salalaryndaǵy mamandyqtarǵa qarastyryldy.
