Sýretti túsirgen – Dmıtrıı EROFEEV
Soıa men kúnbaǵys maıyn, sondaı-aq kúnjara shyǵaratyn kásiporyn osy baǵytta júıeli jumys istep keledi. Kúnbaǵystyń maıyn tazartý jáne quıý jelisi bıyl naýryz aıynyń sońynda iske qosylypty. Shynynda, ósimdik maıyn óndirýdiń shıkizat óńdeýden bastap oralǵan daıyn ónimge deıingi tutas sıklin jolǵa qoıǵan mundaı kásiporyndy óńirden tappaısyz. Sol úshin kásiporyn naryqta básekege qabiletti bolyp otyr. Zaýyt basshylyǵy aldaǵy ýaqytta suranys arta berse, jańa ónimder shyǵarýǵa beıil ekenin jetkizdi.
«Biz qazan aıynda kúnbaǵys óńdeýmen aınalystyq. Buǵan deıin soıamen jumys istegenbiz. Naýryz aıynyń sońynan bastap daıyn ónimderdi, ıaǵnı joǵary sortty tazartylǵan kúnbaǵys maıyn shyǵara bastadyq. О́ńdeýge kiriskeli beri shamamen 80 tonna ónim óndirildi. «Sarqan Maı» zaýytynda shıkizatty qaıta óńdep, ósimdik maıyn shyǵaramyz, al Taldyqorǵandaǵy ekinshi «Jetisý maı» zaýytynda maı qajetti tazartý satylarynan ótedi, sodan keıin ózimiz óndiretin 2 jáne 5 lıtrlik bótelkelerge quıamyz. Daıyn ónimdi ázirshe Sarqan qalasynda satyp jatyrmyz, sondaı-aq Saryózek, Sheńgeldi aýyldary men Úsharal, Tekeli qalalaryna da jóneltemiz. Bizdiń «Sarqan» kúnbaǵys maıyn «Fýdmart» dúkenderinen tabýǵa bolady», deıdi «Sarqan Maı» JShS zaýytynyń dırektory Dastan Turarov.
Aıtýynsha, qazir óńirdegi «Toımart», «Svetofor» sekildi iri saýda jelileriniń dúkenderimen kelissóz júrgizip jatyr. Maıdy tikeleı zaýyttan da satyp alýǵa bolady. Qazir kóterme baǵada 5 lıtrlik maıdyń quny – 2600 teńge, bólshek saýdada – 2750 teńge. Shıkizat otandyq bolǵandyqtan quny tómen. Sondaı-aq ónim sısternamen de, bótelkedegi daıyn túrde de eksportqa shyǵady. Jańa ónim «Ulttyq saraptaý jáne sertıfıkattaý ortalyǵy» AQ-da sertıfıkattaýdan ótken.
«Qazirgi zamanǵy tehnologııalardy qoldanýdyń arqasynda bizdiń maıymyz premıým sapasyna ıe. Jalpy, maı tazartýdan ótýi kerek, onyń qospalardan, sapasy men qasıetterin tómendetetin ilespe zattardan tazartylýy óte mańyzdy. Maı óndirý úshin shıkizatty negizinen Sarqan aýdanyndaǵy jergilikti sharýashylyqtardan, Abaı, Qostanaı, Shyǵys Qazaqstan oblystaryndaǵy seriktesterimizden satyp alamyz. Shıkizat jetispeı jatsa, tipti Reseıden de alamyz. Budan keıingi damý josparlary týraly aıtsam, zaýyt tolyq qýatyna jetý úshin birqatar problemalyq máseleni sheshýimiz kerek», deıdi «PCD Group» JShS atqarýshy dırektory Satybaldy Shalqarov.
Taldyqorǵandaǵy zaýytqa gaz jetkizýge jergilikti ákimdik qoldaý kórsetip, jumysty birshama jedeldetipti.
«Endi rafınadtaý úshin jaqyn jerden jetkilikti mólsherde sý qajet eken. О́kinishke qaraı, ony ázirge tasymaldaýǵa týra kelip otyr. Uńǵymany burǵylasaq pa dep edik, biraq oǵan da qarajat qajet. Osyǵan baılanysty jeńildikti kredıt nemese grant alýǵa, ásirese shıkizat satyp alý kezinde memlekettiń qoldaýyna júginsek deımiz. Kadr máselesi de ózekti. Kásiporynǵa tamaq ónerkásibiniń ınjener-tehnologteri qajet. Eki zaýytta 80-ge jýyq adamdy turaqty jumyspen qamtyp otyrmyz, ortasha jalaqy –150 myń teńge», deıdi zaýyt basshysy.
2019 jyldan bastap Sarqan aýdany men Taldyqorǵan qalasynda eki zaýytty iske qosý úshin «PCD Group» JShS ınvestor kompanııasy 4 mlrd teńgege jýyq jeke qarajat quıdy. Qytaıdan qural-jabdyq ákelip, jańǵyrtý jumystaryn júrgizdi. Búginde maıly dánderdi óńdeıtin kásiporynnyń óndiristik qýaty 100 tonna jáne táýligine 30-40 tonna maı tazartýǵa qaýqarly.
Kásiporyn Azııaǵa da jol ashpaq nıette. Qazir Aýǵanstanmen kelissóz júrgizip jatyr. Aldaǵy ýaqytta sol jaqqa ónim jetkizýdi jolǵa qoımaq. Sol úshin jaqynda iskerlik saparǵa shyǵyp, ózara kelisimge kelýge bekinip otyr.
«Eger shıkizat pen qajetti memlekettik qoldaý bolsa, josparlanǵan óndiristik qýatymyzǵa shyǵyp qana qoımaı, odan ári damı túsemiz. Bolashaqta «alqaptan tutynýshyǵa deıin» qaǵıdaty boıynsha berik tizbek qurǵymyz keledi. Eń aldymen, jergilikti fermerlerden kúnbaǵystyń barlyq qajetti kólemin satyp alyp, olardyń ónimin ótkizý máselesin sheshýge kómektessem deımin. Sodan keıingi maqsatym – shıkizatty óńdep, sapaly otandyq ónim shyǵarý, halyqty qoljetimdi baǵada otandyq ónimmen qamtý, eksport kólemin ulǵaıtý», deıdi S.Shalqarov.
О́ńir ákimi baspasóz qyzmetiniń málimetine súıensek, bıyl Jetisýda maıly daqyl alqaby 90 myń gektarǵa deıin artady. Onyń ishinde 14 myń gektarǵa jýyǵy kúnbaǵys sharýashylyǵyna tıesili. Osy kólemniń 7 880 gektardan astamy Sarqan aýdanynda ósiriledi. Bul «Sarqan Maı» zaýyty úshin úlken múmkindik bolyp otyr.
Jetisý oblysy
