Qoǵam • 04 Maýsym, 2024

Táýelsizdiktiń altyn kúmbezi

201 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Memlekettik rámizder – ár eldiń ózindik bire­­­geıligi men egemendigin aı­shyq­taıtyn nyshandar. 1992 jyly 4 maýsymda Tá­ýel­siz Qazaq­stan­nyń jańa mem­lekettik rámiz­de­ri beki­til­di. Bul kún el tarıhynda jańa memlekettik rámiz­der­diń tý­ǵan kúni re­tin­de tańba­lan­dy. 2007 jyldan beri 4 maýsym eli­miz­de Mem­le­ket­tik rá­miz­der kúni retinde atap óti­ledi.

Táýelsizdiktiń altyn kúmbezi

Kollajdy jasaǵan – Záýresh Smaǵul, «EQ»

Memlekettik rámizder – ulttyq baılyǵymyz, el tarıhyna, ulttyq uly murattarǵa, memlekettik tilge, mádenıet pen salt-dástúrge degen tereń qurmettiń bastaý kózi. Álem aldynda sandaǵan ǵasyrlyq taǵy­lym­dy tarıhy bar táýelsiz, egemen el ekenimizdi aıqyndaıtyn da – Tý men Eltańba. Túrli resmı, halyqaralyq is-sharalarda Án­uranymyz shyrqalǵanda nemese kók Týymyz kóterilgende árbir otandasymyzdyń júregin maqtanysh pen patrıottyq sezim kerneıdi.

Memlekettik rámizderde beınelengen qundylyqtarǵa elimiz júrgizip otyrǵan san qyrly saıasat negizge alynǵan. Ol – ashyqtyq, beıbitshilik, erkindik, táýelsizdik, qo­ǵam­dyq kelisim. Ortasynda sha­ńy­raq beınelengen altyn kún, qalyq­taǵan qyran sulbasy men Eltańba beınelengen. Kók baıraq elimizdiń barsha azamattaryna ortaq shańyraqtyń nyshany retin­de álemge jańa, táýelsiz memleket – Qazaq­stan Respýblıkasyn áıgileıdi.

Qasıetti qundylyq retinde mem­­lekettik rámizderdiń ornalasýyna qatysty birneshe naqty shart bar. Aıtalyq, memlekettik meke­melerdiń kireberisinde ornalasatyn Memlekettik týǵa túngi ýaqytta da jaryq túsip turýy shart. Sondaı-aq sýrette tý únemi oń jaqqa qaraı jelbirep turýǵa tıis. Mekeme bas­shylarynyń jumys bólmesinde ornalasatyn Memlekettik tý men Memlekettik eltańbanyń ornalasý reti arnaıy talaptarǵa sáıkes bolýy kerek.

2020 jyldyń qazan aıynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Mem­lekettik rámizderdi paı­dalaný týraly zańnamany qaıta qaraý kerektigin málimdedi: «Qoldanystaǵy zańnamada týymyz­dy paıdalanýǵa qatysty shekteýler bar. Mysaly, páterlerdiń bal­konyna nemese úılerdiń qa­byr­ǵasyna tý ilýge ty­ıym sa­lynǵan. Zańnamalyq jáne nor­ma­tıvtik aktilerdi, eń aldymen, memlekettik rámizderdi paıdalaný qaǵıdalaryn qaıta qaraý qa­jet. Parlamenttiń birqatar depýtaty men azamattarymyzdyń eli­mizdiń memlekettik rámizderin, atap aıtqanda, Memlekettik týdy keńi­nen qoldaný týraly usynysyn qol­daımyn», dep atap ótti.

Sonymen qatar Memlekettik rámiz­­derdi halyqtyń jappaı qol­danýyna qatysty buryn qabyl­dan­ǵan shekteýlerdi azaıtý, el aza­mattarynyń memlekettik týdy óz turǵyn úıleriniń balkondaryna nemese qabyrǵasyna ilýine zańnamalyq turǵydan ruqsat berý qajettigi jó­ninde tapsyrma berdi. Osydan keıin týdy balkonǵa ilýge resmı ruqsat etil­di.

Jalpy, mundaı tájirıbe álem­niń birqatar elinde bar. Máse­len, Túr­kııadaǵy kópqabatty úıler­diń qa­byr­ǵalary, balkondary jáne ma­­ńyzdy dep sanalatyn ǵımarat­tar­dyń syrtqy qasbetteri týmen únemi kómkerilip turady. Sony­men qosa túrli buqaralyq, rýhanı-má­denı, sporttyq is-shara­lar­da, tipti jeke­men­­shik úılerdiń tórinde de qyzyl baı­raqtyń kórkem kóz tartatynyn jıi baı­qaýǵa bolady.

Joǵaryda atap ótkenimizdeı, Mem­leket basshysynyń tapsyrmasymen búginde azamattardyń memlekettik týdy patrıottyq maqsatta keńinen paıdalanýyna mol múmkindik jasalyp otyr. Qa­zir­de el turǵyndary ózi turatyn úı­diń balkonyna, terezesine nemese kóli­gine kók baıraǵymyzdy ilip qoıa alady. Alaıda memlekettik rámiz taza bolýy, durys ornalasýy jáne zańnamada belgilengen standarttarǵa sáıkes bolýǵa tıis.

Memlekettik rámizder dúnıe­júzilik deńgeıde Memleket basshy­synyń resmı sa­parlary barysynda, sondaı-aq túrli álemdik, halyq­­aralyq saıys­tarda sportshy saıyp­qy­ran­darymyz jeńis tuǵy­ryna kóterilgende asqaq­taı­dy. «Týǵan jerim meniń – Qazaqstanym!» dep Ánuranymyz shyrqalyp, kók týymyz bıikte jelbireıdi. О́zi de elimizdiń beıresmı bir rámizine aınalǵan ánshi Dımashtyń Ánurany­myz­dy asqan shabytpen, nurly na­qyshpen, bólek mánermen oryn­da­ǵany elim, jerim degen árbir jannyń julyn-júıkesin shymyr­latty.

Aıta ketken jón, kók baıraq tek bási joǵary sport jarystaryn­da ǵana emes, ǵarysh stansasynda jel­biredi. Ǵaryshqa bir emes, eki ret baryp kelgen, ekin­shi saparynda bort komandıri re­tinde ushqan Talǵat Musabaev ǵarysh stansasynan búkil álemge Memlekettik týymyzdy kóterip turyp, sóz tolǵady. Al 2015 jyly úshinshi qazaq ǵaryshkeri Aıdyn Aıymbetovtiń ushýy barysynda Memlekettik týymyz Jer planetasyn 150 ret aınalyp shyqty. Sonymen qosa kók baıraǵymyz álemniń barlyq qurlyǵynda, onyń ishinde Monblan (4 810 metr), Lenın (7 134 metr), Everest (8 848 metr) syndy álemniń eń bıik shyńdarynda jelbiredi.

Elimizdiń memlekettik rá­miz­de­riniń sýretteri otandasta­­ry­myzdyń negizgi qujattary, atap aıt­qanda, tólqujat, jeke kýálik, týý týraly kýálik, dıp­lom, attestatta tań­ba­lanǵan. Memle­kettik týdy nemese onyń kishkentaı kó­shirmesin ózge elge saıahat ja­sa­ǵan jıhankez jerlesterimiz, jan­kúıerlerimiz únemi ózderimen birge alyp júredi. Bul da azamattardyń pat­rıottyq sezi­min nyǵaıtýǵa negiz bolatyn, áser ete­tin mán-jaılar.

Jalpy, Memlekettik rámizder – eldiktiń, táýelsizdigimizdiń mańyz­dy, basty belgisi. Sol sebepti onyń tarıhyn, mán-mańyzyn tereń bilý, keńinen qoldaný, qadir tutý óskeleń urpaq sanasynda pat­rıo­tızm­di qalyptastyrý turǵy­synan alǵanda da óte ózekti. Mem­lekettik rámizderimizdi ulyq­taý tek 4 maýsymda emes, jyl-on eki aı boıy­na júıeli túrde júrgizilýi kerek.

Táýelsizdigimizdiń altyn kúm­­bezi sanalatyn memlekettik rá­miz­­­de­rimizdiń mártebesi arta ber­sin. Beıbitshilik pen ynty­maq­tyń, bere­keli eńbek pen jasam­pazdyqtyń altyn besigi – Ota­nymyz gúldenip, elimizdiń Mem­le­ket­tik týy bıikte jelbireı bersin.