Baspasóz konferensııasy bastaldy. Mýzeıdiń májilis zalyna qala jurtshylyǵy, ádebıet jáne mádenıet qaıratkerleri, tilshiler jáne alys-jaqyn elderden kelgen meımandar jınaldy. Eń áýeli danyshpan da Vınchı jáne onyń kartınasy haqynda tanystyrý sózderi aıtyldy.
Iá, ol – Renessans dáýiriniń jaryq juldyzy. Eýropa órkenıetiniń eń basynda turǵan tuǵyrly tulǵa. Sýretshi, ınjener, usta, mýzykant, matematık, ónertapqysh – bul Leonardo talanttarynyń bir bóligi ǵana. Al onyń arheologııa, astronomııa, arhıtektýra salasyndaǵy ushan-teńiz eńbegin oqymaq túgili, sanap taýysý qıynǵa soǵady. Munyń barlyǵy – bir-aq adamnyń boıyndaǵy qabilet. Zamanynda ony jaqsy degender de, baqsy degender de jetip artyldy.
Biri ázázilge qol tapsyrǵan áýmeser, ıtalııalyq Faýst dese, biri áýlıege balap, ony qasıetti rýh ıesi dep sanady. Biraq onyń daýsyz daryn, talassyz talant ekenine eshbir adam shek keltire almaıdy. Leonardonyń bir ǵana «Mono Lızasy» nege turady? Ol óner tarıhyndaǵy eń tanymal kartınalardyń biri. Áli kúnge deıin Lývrdaǵy osy bir ǵajap ári tylsym týyndyny kórý úshin jurtshylyq jer sharynyń túkpir-túkpirinen aǵylyp keledi. Olar Djakondanyń janarynan jaratqannyń jamalyn tanýǵa bolatyn qudiretke ımandaı senedi. Munyń ózi súleı sýretkerdiń myń jylda bir týatyn biregeıligin anyqtap turǵan jaıt emes pe? Al «Jasyryn keshkilik» kartınasy she? Ǵaısa paıǵambar men on eki aıdaı apostoldarynyń keskini tańyrqatpaı qoımaıdy. Munda sizge estetıkalyq lázzat syılap otyrǵan nárse – oqıǵadaǵy daýyl aldyndaǵy tynyshtyq. Qanyn ishine tartyp surlana qalǵan satqyn Iýda Iskarıottyń tolyq bet-júzin Leonardoǵa deıin eshkim kenepke túsirmegen edi. Naryqta bul týyndy 50 mln dollarǵa baǵalanady. Al siz ben biz kórýge múmkindik alyp otyrǵan «Ádemi hanshaıym» kartınasynyń bógenaıy tipti bólek.
Bul kartına «jas qalyńdyq» nemese «profıldegi áıel portreti» dep te atalady. Munda biz qyzyl, qara jáne aq bormen pergament paraǵynda jazylǵan renessans kostıýmindegi qyzdy kóremiz. Oksford professory Martın Kemptiń aıtýynsha, bul portret Mılan bıleýshisi Lodovıko Moronyń zańdastyrylǵan qyzy Bıanka Sforza beınelengen Leonardo da Vınchıdiń jumysy. Sonymen konferensııaǵa qaıta oralaıyq.
Italııa mádenıet ınstıtýtynyń dırektory Edoardo Krızafýllı «Ádemi hanshaıymdy» Qazaqstanǵa ákelý ońaıǵa soqpaǵanyn atap ótti. «Shveısarııadan arnaıy ákelingen kartına joǵary sapadaǵy kútimdi qajet etedi. Osy turǵyda Qazaqstannyń tehnologııalyq joǵary biliktiligi bizge oń áserin tıgizdi. Astanadaǵy ulttyq mýzeı – álemdegi eń ozyq mýzeılerdiń biri ekenine kózim jetti. Sondyqtan bul el «Ádemi hanshaıymǵa» besikteı jaıly bolatynyna esh kúmán keltirmeımin», dep aǵynan jaryldy.
Al «Scripta Maneant» baspasynyń bas dırektory jáne negizin qalaýshy Djordjıo Armarolı áriptesiniń sózin qýattap, Italııa men Qazaqstan arasyndaǵy mádenı baılanysty nyǵaıta berý kerektigin atap ótti. Resmı baıandamadan keıin ántek ázildegisi keldi me, «Bizdiń hanshaıymdy kórse «Altyn adam» sózsiz ǵashyq bolyp qalar edi» dep aıtyp qaldy. Dostyq ráýishte aıtylǵan sóz ekenin birden uqtyq. Áıtse de tyńdap otyrǵan halyq Mono Lızanyń jymıysy sekildi ne kúlimsirerin, ne tiksinerin bilmeı qaldy. Qosh, sonymen baspasóz konferensııasy aıaqtalyp, kórmeniń tusaýkeserine de jettik.
Saltanatty is-shara mýzeı atrıýmynda ótti. Qyzyl lentany qııý rásimine Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Mádenıet komıtetiniń tóraǵasy Kúmis Seıitova, Italııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Marko Albertı, kórme demeýshisiniń biri «Forte bank» atqarýshy dırektory Álııa Esjan, Qazaqstan jáne Ortalyq Azııadaǵy «Mastercard» dırektory Sanjar Jamalov, Italııa mádenıet ınstıtýtynyń dırektory Edoardo Krızafýllı jáne «Scripta Maneant» baspasynyń bas dırektory jáne negizin qalaýshy Djordjıo Armarolı qatysty.
Sonymen Shalkıiz jyraýdyń Bı Temirge «Barmaı tapqan Qaǵbamsyń» degenindeı, Qazaqstanǵa da Vınchıdiń týyndysy óz aıaǵymen keldi. Álbette, bul – óner janashyrlary úshin taptyrmas múmkindik.
Ulttyq mýzeıdiń 10 jyldyǵyna oraı uıymdastyrylǵan tanymal týyndynyń kórmesi mýzeıdiń tórtinshi qabatyndaǵy Mýltımedııa zalynda 7 maýsymnan 4 tamyzǵa deıin jalǵasady.
