Fetaldy hırýrgııa – medısınanyń Qazaqstanda qolǵa alynyp jatqan múldem jańa baǵyty. Jobany Densaýlyq saqtaý mınıstrligi AYALA qaıyrymdylyq qorynyń qoldaýymen júzege asyryp otyr.
Búgin Almatydaǵy Perınatologııa jáne balalar kardıohırýrgııasy ortalyǵynda uzaq jyldar boıy fetaldy otalardy tabysty júzege asyryp kele jatqan Reseıdiń jetekshi «Ana men bala» medısınalyq ortalyǵynyń hırýrgi M.A.Kýrser men Natalıa Vladımırovna Kosovsovanyń, Ekaterınbýrg qalasyndaǵy ana men náresteni qorǵaý ǴZI hırýrgi Andreı Evgenevıch Býgerenkonyń qatysýymen Qazaqstandaǵy alǵashqy jatyrishilik patologııany túzetý boıynsha praktıkalyq sheberlik saǵaty ótti.
«Densaýlyq saqtaý mınıstrligi balalardyń múgedek bolyp týýyn tómendetýdi basty mindet dep sanaıdy. Bul úshin fetaldy hırýrgııa álem boıynsha eń mańyzdy quraldardyń biri bolyp esepteledi. Biz keıingi 30 jyldyń ishinde fetaldy otalar salasy boıynsha eń ozyq álemdik tájirıbelerdi taldadyq. Bul bilimderdiń barlyǵy Qazaqstanda alǵash ret ázirlengen fetaldy hırýrgııanyń standarttaryna negiz boldy. Perınatologııa jáne balalar kardıohırýrgııasy ortalyǵynyń (Almaty) jáne UMC (Astana) dárigerleriniń brıgadalary Qazaqstanda jáne shetelde fetaldy hırýrgııa boıynsha uzaq merzimdi kúrdeli teorııalyq jáne praktıkalyq daıyndyqtan ótti. Sondyqtan otandyq densaýlyq saqtaý salasy úshin bul asa mańyzdy kún», dep atap ótti Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova.
Qazaqstanda fetaldy hırýrgııany iske qosýǵa daıyndyqty Densaýlyq saqtaý mınıstrligi eki jyl boıy júrgizdi. Almatydaǵy perınatologııa jáne balalar kardıohırýrgııasy ortalyǵynyń jáne Astanadaǵy UMC KQ-nyń dárigerler toby anyqtaldy.
«Almaty qalasynyń ákimdigi Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasyna elimizdiń iri megapolısiniń turǵyndarynyń densaýlyǵyn nyǵaıtýǵa jáne balalardyń múgedek bolyp týýyn tómendetýge yqpal etetin jańa ozyq medısınalyq tájirıbelerdi engizýge baǵyttalǵan jan-jaqty qoldaý kórsetedi», dep atap ótti Almaty qalasy ákiminiń densaýlyq saqtaý máseleleri jónindegi orynbasary Ásem Núsipova.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men AYALA qaıyrymdylyq qory dárigerlerdiń fetaldy hırýrgııanyń ozyq sheteldik emhanalarda jeke oqytýdy uıymdastyryp, 10-nan astam praktıkalyq sheberlik synyptary men semınarlarǵa qatysýyn qamtamasyz etti. Sonymen qatar qor ótken jyly dárigerlerdiń Ispanııada ótken dúnıejúzilik uryq hırýrgııasy kongresine saparyn uıymdastyrdy.
«Qazaqstanda balalardyń múgedek bolyp týýyn tómendetý jónindegi – AYALA qory úshin basty mindet. Biz Densaýlyq saqtaý mınıstrligine elimizde fetaldy hırýrgııany iske qosýǵa jáne qalyptastyrýǵa kómekteskenimizge qýanyshtymyz. 29,3 mıllıon teńgeden astam somaǵa Perınatologııa jáne balalar hırýrgııasy ortalyǵyndaǵy uryq hırýrgııasy bólimshesin arnaıy medısınalyq quraldarmen – lazermen jáne fetoskoptarmen jabdyqtaýǵa kómektesken qurmetti seriktesimiz GASENERGY kompanııasyna alǵys aıtamyn», dep atap ótti AYALA qaıyrymdylyq qorynyń negizin qalaýshysy ári prezıdenti Aıdana Súleımenova.
Fetaldy medısına (fetaldy hırýrgııa) – bul medısınanyń qursaqtaǵy uryqty emdeıtin joǵary mamandandyrylǵan salasy. Fetaldy hırýrgııasy az ınvazıvti prosedýralar arqyly uryqtyń erte patologııalyq jaǵdaılaryn túzetýge jáne emdeýge múmkindik beretin ınnovasııalyq tehnologııalarǵa negizdelgen.
«Búgin bizdiń ortalyq úshin ǵana emes, jalpy el úshin de aıtýly kún. Qazaqstanda alǵash ret Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń, Almaty qalasynyń ákimdigi men QDB, sondaı-aq AYALA qaıyrymdylyq qorynyń qoldaýymen biz fetaldy hırýrgııanyń betashar jobasyn engizýdi bastaımyz. Fetaldy hırýrgııa – bul uryqtyń ómiri men densaýlyǵyna týylǵanǵa deıin aralasýǵa múmkindik beretin medısınanyń ınnovasııalyq salasy. Bul áıel adamǵa dúnıege deni saý balany ákelip, baqytty ana bolýǵa múmkindik beredi. Bizdiń mamandar toby Izraıl, Reseı, Ispanııa, Belarýs jáne Portýgalııa sııaqty elderde bilim alyp, jańa tehnologııalardy daıyndaý jáne ıgerý boıynsha úlken jumys atqardy.
Jatyrishilik aqaýlardy emdeý boıynsha jylyna shamamen 150-ge jýyq ota jasalady dep josparlap otyrmyz. Fetaldy hırýrgııa jobasy bizdiń ortalyqtyń damýyndaǵy jáne elimizdiń analary men balalaryna medısınalyq kómektiń sapasyn jaqsartýdaǵy jańa kezeń bolady», deıdi Almaty qalasyndaǵy Perınatologııa jáne balalar kardıohırýrgııasy ortalyǵynyń dırektory Gúlnár Nurlanova.
Jaqyn arada AYALA qorynyń qoldaýymen Astanada UMC bazasynda medısına ǵylymdarynyń doktory jáne International Fetal Medicine and Surgery Society (IFMSS) múshesi Natalıa Vladımırovna Kosovsovanyń qatysýymen fetaldy hırýrgııa boıynsha alǵashqy praktıkalyq sheberlik saǵaty ótkiziledi.
Qazirgi ýaqytta az ınvazıvti endoskopııalyq (fetoskopııalyq) otalar ashyq hırýrgııany almastyrýda, óıtkeni olar ana men uryqtyń aǵzasy úshin qaýipsiz. Álemniń kóptegen elderinde qursaqishilik emdeýge jatatyn uryq aýrýlarynyń aıasy jyldan-jylǵa keńeıip keledi, jańa tehnologııalar ázirlenip jáne jetildirilip jatyr, týa bitken júrek aqaýlary, dıafragma gryjalary jáne OJJ aýrýlaryn qursaqta jatqan kezinde emdeý sharalary belsendi engizilip, búgingi tańda úlken jetistikterge jetip otyr.
