Foto: Ashyq derekkóz
Baǵdarlamanyń basym tusy kóp
Sondaı ıgilikke qol jetkizgen mamandardyń biri – Almaty oblysy Eńbekshiqazaq aýdany Túrgen aýylynyń turǵyny Baıansulý Ázimbaeva. Ol 2013 jyly Esik qalasyndaǵy pedagogıkalyq kolledjde muǵalim mamandyǵyn meńgerip, Azat aýylyndaǵy mektepte eńbek jolyn bastady. Sol jyly-aq «Dıplommen – aýylǵa» baǵdarlamasynyń qatysýshysy retinde úı alýdy qalaıtynyn bildirip, kezekke turdy. Biraq bul qalaýy tek ótken jyly oryndaldy.
«О́tken jyldyń sáýir aıynda «Otbasy bank» kómegimen kópten kútken úıimniń kiltin qolyma alyp, baspanaly boldym. «Dıplommen – aýylǵa» baǵdarlamasynyń qatysýshysy retinde maǵan óte ońtaıly sharttar usynyldy. Qujattardy tapsyrý, úıdi resimdeý jumystary da kóp ýaqyt alǵan joq. Sóıtip, tıimdi talaptar arqyly úı aldym. Jas otbasy úshin bul – zor baqyt. Atap óterligi, eki-úsh jyldyq tájirıbesi bar áriptesterim de atalǵan baǵdarlama aıasynda «Otbasy bank» arqyly úıge zaem rásimdeý úshin qujattaryn rettep jatyr. Sodan-aq bul baǵdarlamanyń joǵary suranysqa ıe ekenin baıqaýǵa bolady», deıdi Túrgen aýylyndaǵy Qonaev orta mektebiniń ustazy.
Osy oraıda mártebeli mamandyq ıesi bank usynyp otyrǵan baǵdarlamanyń basym tustary barshylyq ekenin de erekshe atap ótti. Aıtýynsha, «Dıplommen – aýylǵa» eldi mekendi órkendetip, mundaǵy san salanyń ilgerileýine súbeli úles qosýdy qalaıtyn azamattar úshin qolaıly ári tıimdi.
«Men qarapaıym tutynýshy retinde banktiń bul baǵdarlamasynyń negizgi artyqshylyqtaryn birden baıqadym. Bastysy – eldi mekendegi úıdi ıpotekaǵa resimdeý múmkindiginiń bolýy. Salystyrmaly túrde qarasaq, basqa qarjy ınstıtýttary aýyl túgili shaǵyn qalalarda baspana alýǵa nesıe bere qoımaıdy. Ekinshiden, bastapqy jarna múlde joq. О́zge ıpoteka boıynsha qaryz somasynyń kem degende 20 paıyzyn mindetti túrde talap etse, bul baǵdarlamada mundaı shart joq. Úshinshiden, aı saıynǵy tólem qaltany qaqpaıdy. Máselen, qarapaıym ıpoteka alǵan azamattar qazir aı saıyn orta eseppen alǵanda 150 myń teńge tóleıdi delik. Men 5 mln 175 myń teńgeni 15 jylǵa resimdep, aı saıyn bar-joǵy 30 myń teńge kóleminde tólem jasap otyrmyn. Bank nesıeni 0,01 paıyzdyq jyldyq mólsherlememen beredi. Ony sý tegin dep te aıtýǵa bolady. Osynyń barlyǵyn saralaı kele, «Otbasy bank» arqyly beriletin «Dıplommen-aýylǵa!» baǵdarlamasy aıasyndaǵy ıpotekanyń basym jaǵy kóp der edim», deıdi Baıansulý Qaıratqyzy.
Sýrette Baıansulý Ázimbaeva
Ońaı, tez ári yńǵaıly
Aıta keteıik, Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń sheshimimen ótken jyldyń 1 sáýirinde «Dıplommen – aýylǵa» baǵdarlamasynyń ýákiletti agenti bolyp «Otbasy bank» AQ belgilengen edi. Sol arqyly aýyldyq jerlerde joǵary suranysqa ıe mamandardyń baspanaly bolýyna tıimdi jaǵdaı jasaldy. Olar bastapqy jarnasyz jáne tómen paıyzdyq mólsherlememen turǵyn úıdi satyp alýǵa nemese salýǵa nesıe ala alady. Bastysy, qolynda dıplomy bar, sol dıplom negizinde eldi mekende suranysqa ıe mamandyq boıynsha jumys isteıtin azamat bolsa bolǵany.
Bıyl baǵdarlamaǵa qatysýǵa ótinish qabyldaý 27 mamyrda bastaldy. «Otbasy bank» turǵyndardyń ýaqytyn únemdep, yńǵaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda «Dıplommen-aýylǵa» jobasyn sıfrlyq formatqa aýystyrdy. Endi ótinishti otbasybank.kz jyljymaıtyn múlik portalynda onlaın rejımde qaldyrýǵa bolady. Bul rette «Otbasy bankiniń» memlekettik derekter bazasymen ıntegrasııalanýy jáne «Vlockchain» tehnologııasyn qoldanýy nátıjesinde de yńǵaıly jaǵdaı qarastyryldy. Azamattarǵa túrli mekemege baryp, anyqtamalar men qujattar alýdyń esh qajeti joq. otbasybank.kz portalynda tirkelip, ESQ arqyly qol qoısa bolǵany.
Endi baǵdarlamanyń sharttary men talaptaryna oıyssaq. Negizgi talaby sol, baǵdarlamaǵa qatysýshy eldi mekende densaýlyq saqtaý, bilim berý, áleýmettik qamtamasyz etý, mádenıet, sport, agroónerkásiptik keshen, memlekettik qyzmet salasynda eńbek etýi tıis. Eńbek ótili sol aýylda mamandyǵy boıynsha 3 jyl jumys istegeni jón.
Qaryzdyń eń joǵary somasy – 2500 aılyq eseptik kórsetkish kólemi. Bul degenińiz – 9 mln 230 myń teńge. Nesıeniń mólsherlemesi – 0,01 paıyz. Qaryzdy 15 jylǵa deıingi merzimde resimdeýge múmkindik bar. Baıqaǵanymyzdaı, eńbek etemin degen jastarǵa aýyldyq jerden de úı alýǵa ońtaıly jaǵdaı qarastyrylǵan. Mundaı tıimdi talaptar ózge jobalarda joq.
Bıyl atalǵan baǵdarlama boıynsha jastardy qoldap, olarǵa baspana berý úshin memlekettik qazynadan 30 mlrd teńge qarastyryldy. Búginde el kóleminde barlyǵy 87 ótinish qabyldandy.
Turǵyn úı jınaǵy – tıimdi tetik
Jalpy «Otbasy bank» memlekettik baǵdarlamalar aıasynda monoqalalar men aýyldardaǵy azamattardy nesıelendirýge basa nazar aýdarady. Memleket basshysy Joldaýynda oblys ortalyqtarynan aýdandarǵa, monoqalalar men aýyldarǵa nazar aýdarý qajet ekenin tilge tıek etken edi.
Sonyń aıasynda «Otbasy bank» AQ aýyldaǵy aǵaıynǵa burynǵydan da aýqymdy usynystar jasap otyr.
Turǵyn úı jınaqtarynyń sapynda aýyldyqtardyń da tirnektep jınaǵan qarjysy bar. Aıtalyq, banktegi 2 803 388 depozıttiń 920 597-sin aýyl azamattary ashqan. Qazir bank uzaq merzimdi salymdar naryǵynda ekinshi orynǵa ıe. Sol sııaqty bank bergen 315 803 qaryzdyń 24 599-y aýyl jurtshylyǵynyń baspanaly bolýyna oń yqpal etti.
Jalpy sońǵy 20 jyl ishinde «Otbasy bank» kómegi arqyly 521 402 otandasymyz qonys toıyn toılady. Qarjy ınstıtýty barlyq ıpotekanyń 54 paıyzyn berip otyr. Jyl basynan beri 19 565 zaem maquldandy.
Mundaıda «Turǵyndardyń basym bóligi ne sebepti «Otbasy bank» ónimderin tańdaıdy?» degen zańdy saýal týyndaýy múmkin. Muny paıyzdyq mólsherlemeniń tómendigimen baılanystyrýǵa bolady. Turǵyn úı qurylys jınaq júıesi 2-14,4 paıyz aralyǵynda (JTSM 2%-dan 15,4%-ǵa deıin) ıpotekalyq nesıe berýge ázir. Sondyqtan tutynýshylar tarapynan suranys joǵary.
Búgin sondaı tıimdi ónimderdiń biri – «Dıplommen – aýylǵa» baǵdarlamasyn qaýzadyq. Bul – aýyldaǵy aǵaıynnyń qalaǵan úıin alýyna ońtaıly múmkindik. Sol sebepti ony qalt jiberip almańyzdar!
