Danyshpan Lev Tolstoı ıdeıalary ishinde «bolmys birligi» aldyńǵy sapta turady. Oıshyldyń «Jalpyadamzattyq ortaq rýh» tujyrymdamasy kemeldenýdiń kilti bolyp sanalady. Jaqynda jazýshynyń kóptomdyǵynyń birinen qoǵamdyq sananyń tutastyǵy haqynda jazylǵan tolǵamyna kózim tústi. Oqyp otyryp ótirikke qurylǵan kez kelgen basqarý júıesiniń «qum ústine salynǵan qubylmaly saraı» ǵana ekenine kózim jete berdi. Ári qaraı arystan aqsaqaldyń ózi sóılesin:
«Adamdar aqıqatta ǵana birige alady. Ol úshin bir-birine qarama-qarsy júrýdiń qajeti joq. Kerisinshe, barlyǵy aqıqatqa qaraı júrýi kerek. Tek sonda ǵana olar birtutas bolmysqa aınalady. Adamdar jarasaıyn dep jaraspaıdy, joldary bir bolǵannan keıin jarasady.
Úlken hram bar dep elesteteıik. Onyń jaryǵy joǵarydan bir núktege ǵana túsedi. Qulshylyq qylýshylar bastaryn qosý úshin bir-birine emes, álgi ortadaǵy sáýlege umtylsa jetkilikti. Sonda ǵana olar ózara jumylady».
Al bizdiń sáýlemiz ne dep atalady?
Ony biz kórip turmyz ba?
Baqytqa qaraı bastaıtyn baǵytymyz bar ma qazir?
Qazirgi qazaq qoǵamynyń mańyzdy máselesiniń biri osy. Múdde birligi qalyptaspaı, memlekettik tutastyq múmkin emes. Al ony rýhanı birlikke umtylǵan jandar ǵana jasaı alady.