Sheteldik ýnıversıtetter fılıaly ashylady

Brıfıngte sóz alǵan Ǵylym jáne jo­ǵary bilim mı­nıstri Saıasat Nurbek sheteldik joǵary oqý oryn­dary­­nyń (JOO) fılıaldaryn ashýda 3 model qolda­nylatynyn jetkizdi.

«Atalǵan jumys elimiz­degi JOO-nyń ǵylymı jáne aka­demııalyq damýyn kúsheıtýge, ozyq ǵylymı tájirıbeni engi­zýge, basqarý júıesin trans­formasııalaýǵa, bilim mazmuny men oqý úderisine álemdik bilim standarttaryn en­gi­zýge múmkindik beredi. Shet­eldik JOO fılıal­daryn ashý­da 3 model qoldanylady (1.Mem­lekettik granttar, 2. Akade­mııa­lyq, birlesken bilim baǵ­­darlamalary men qos dıplom baǵdarlamalaryn iske asyrý, 3. In­ves­torlar esebinen qarjylandyrý jáne preferensııalar paketin usyný arqyly). Jalpy, 2029 jylǵa qaraı elimizde sheteldik JOO fılıaldary el ekonomıkasy úshin qajetti 2000-nan asa joǵary bilikti maman daıarlaıdy. Qazaqstandy Eýrazııa aımaǵyndaǵy úlken akademııalyq habqa aınaldyrýdy josparlap otyrmyz. Bul úshin elge sheteldik brendterdi ákelý qajet. Sheteldik ýnıversıtetterdiń Qazaqstanǵa kelip, óz ınves­tısııasymen ǵı­maratyn salyp nemese satyp alyp, sheteldik formatpen oqytýyna ruqsat berdik, JOO arnaıy úkimettik qaýlylarmen jumysyn atqaryp jatyr. Mysaly, Almatyda «De Montfort» ýnıversıtetinen keler jyly tuń­ǵysh túlekterimiz shyǵady», dedi S.Nurbek.

Mınıstrdiń málimdeýinshe, memlekettik tapsyrys esebinen qarjylandyrý arqyly úsh fılıal jumysyn bastady. 2022 jyly Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnı­versıtetiniń bazasynda qurylǵan «MIFI» ulttyq ıadrolyq zertteý ýnıversıtetiniń fılıaly, I.M.Gýbkın atyndaǵy Reseı memle­kettik munaı jáne gaz ýnıversıtetiniń fılıaly 2022 jyly S.О́tebaev atyn­daǵy Atyraý munaı jáne gaz ýnıversıtetiniń bazasynda ashyldy. Atalǵan fılıaldarǵa 200 grant bólindi, MIFI-de 94 stýdent, Gýbkın fılıalynda 61 stýdent oqıdy. Sonymen qatar «University Heriot Watt» fılıaly 2023 jyly Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik ýnıver­sıtetiniń bazasynda quryldy. Bul fılıa­l boıynsha 300 grant bólindi, 286 stýdent bilim alyp jatyr.

«Al strategııalyq seriktes­tik modeli bo­ıyn­sha eki fılıal ashyldy. M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan ýnıversıteti 2022 jyly «University of Arizona»-men kelisimge otyrdy. Bul baǵytta 10 mamandyqqa 1200 grant bólindi, 589 stýdent oqıdy. Al Sh.Esenov atyndaǵy Kaspıı tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıteti bazasynda 2022 jyly Berlın tehnıkalyq ýnıversıteti, Darmshtat teh­nıkalyq ýnıversıteti, Ber­lın erkin ýnıversıteti, Gam­­býrg qoldanbaly ǵylym­dar ýnıversıtetimen konsorsıým quryldy. Sheteldik se­riktes joǵary oqý orynda­ry­nyń qarajaty esebinen Semeı qalasyndaǵy Shákárim ýnıversıteti bazasyndaǵy Polsha ekonomıka ýnı­ver­sıtetiniń fılıaly men I.Jan­súgirov atyndaǵy Jetisý ýnı­versıteti bazasyndaǵy Mar­ke polıtehnıkalyq ýnıver­sıtetiniń (Italııa) fılıaly; Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda ýnıversıtetinde Seýl­tehtiń (Ońtústik Koreıa) jasandy ıntellekt jáne ınformatıka joǵary mektebi; О́skemen qalasyndaǵy D.Serikbaev atyndaǵy ShQTÝ ba­zasyndaǵy «Luban» (QHR) sheberhanasy ashyldy. Bıyl L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ bazasynda ekinshi sheberhana qurylyp jatyr», dedi mınıstr.

Brıfıngte baıandalǵandaı, elimizde endi taǵy 8 sheteldik JOO fılıaly ashylady. Ázirge belgilisi: M.Dýlatı atyndaǵy Taraz óńir­lik ýnıversıteti bazasynda D.I.Men­deleev atyndaǵy Reseı hımııa-tehno­lo­gııa­lyq ýnı­versıtetiniń, Ońtústik Qazaq­stan pedagogıkalyq ýnıversıteti bazasynda Gazı ýnıversıtettiń (Túrkııa), As­tana Halyqaralyq ýnıversıteti bazasynda Beıjiń tilder jáne mádenıet ýnıversıtetiniń (QHR); Narhoz ýnıversıteti bazasynda Kvıns ýnıversıtetiniń (Irlan­dııa) fılıaly ashylady. KAIST jáne Výsong ýnıversıtetterimen (Ońtústik Koreıa) kelissóz júrgizilip jatyr.

200 jyldyq tarıhy bar brı­tandyq «Herıot-Ýott» ýnıversıteti tórtinshi óndi­ristik revolıýsııaǵa kadr daıarlaý maqs­atynda óz baǵdarlamalaryn búkil álemge ashýǵa tyrysyp keledi. Atalǵan JOO Qazaqstanda da osyndaı bas­tamany qolǵa aldy. Bul týraly «Herıot-Ýott» ýnı­versıtetiniń provosty jáne vıse-kansleriniń orynbasary Mark Bıgs baspasóz jıynynda aıtty.

«Osydan 2 jyl buryn álemdi aralap, úzdik lokasııa izdedik. Byltyr sizderdiń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrimen kezdestik, Qazaqstannyń ambısııasy bizdi tańǵaldyrdy. Osy usynysty qabyldap, úshinshi kampýs­ty Qazaqstanda ashýǵa sheshim shyǵardyq. Tańdaýymyz Aqtóbedegi Q.Jubanov ýnıver­sıtetine tústi. Bizdiń maqsatymyz – bilim ordasyn halyqaralyq ýnıversıtet deńgeıine jetkizý. Buǵan bar kúshimizdi salamyz»,  dedi spıker. Onyń aıtýynsha, «Herıot-Ýott» ýnıversıtetiniń mamandary qazaqstandyq JOO-nyń bilim sapasyn kóterip, kásibı maman daıarlaýǵa basymdyq beredi. Sheteldikter jylyna 300 stýdentti oqytýǵa qaýqarly. Bakalavrıat baǵ­dar­lamasy 3 baǵytta júr­giziledi: elektrondyq jáne elektrıkalyq ınjenerııa, kom­pıýterlik ınjenerııa, munaı-gaz ınjenerııasy. Aldaǵy ýaqyt­ta munda Or­talyq Azııa elde­riniń stýdentteri de oqýǵa túsýge múmkindik alady. Sonymen qatar PhD baǵdarlamalaryn ashý kóz­delgen.