Aımaqtar • 21 Maýsym, 2024

Ekonomıkalyq baılanystyń múmkindikteri

120 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Keıingi jyldary Qytaı men Jetisý arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq, mádenı úderis erekshe qarqyn aldy. Investorlar da óńirge qarjy quıyp, túrli áleýmettik bastamalarǵa muryndyq bolyp jatyr. Ákimdiktiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, byltyr oblys pen QHR arasyndaǵy taýar aınalymy 3,8 mlrd dollar nemese 1,7 trln teńgege jetken.

Ekonomıkalyq baılanystyń múmkindikteri

Sýretti túsirgen – Jeńis YSQABAI

«Eki el basshylary saýda-ekonomıkalyq, mádenı jáne gýmanıtarlyq qatynastardy jańa sapalyq deńgeıge kó­ter­di. Sonyń arqasynda keıingi jyldary Jetisý oblysynda eleý­li yntymaqtastyq nátı­je­lerine qoljetkizildi. Biz­diń óńir­diń Qytaımen jalpy she­karasy shamamen – 563 shaqy­rym. Irgeles óńirlermen de qarym-qatynas belsendi damyp keledi. Qytaı iri eko­nomıkalyq seriktesimiz, bul rette oblystyń syrtqy ta­ýar aınalymyndaǵy úlesi 89%-dy quraıdy. Máselen, ótken jyly bizdiń oblys pen Shyńjań-­Uıǵyr avtonomııalyq aýdany (ShUAA) arasynda baýyrlastyq baıla­nys ornatý týraly ke­lisimge, «Qorǵas» halyqaralyq shekara mańy yntymaqtas­tyq orta­lyǵynda (HShYO) qyzme­­tin úılestirý tetigin qurý jónin­de memorandýmǵa, saýda-ekono­mıkalyq yntymaqtas­tyq týraly kelisimge qol qoıyldy», dedi B.Isabaev Qytaı eliniń Almaty­daǵy Bas konsýly Szıan Veı bastaǵan delegasııamen kezdesýde.

Ol oblystyń kólik-logıs­tı­kalyq áleýetine erekshe nazar aýdara otyryp, aýyl sharýa­shylyǵy ónimderin qaıta óńdeý, balamaly energetıka sekildi yntymaqtastyqtyń keleshektegi baǵyttaryna da toqtaldy.

«Qytaımen shekarada 5 keden beketi bar respýblıkada­ǵy jal­ǵyz óńirmiz. Mysaly, 2023 jyly tek «Altynkól» keden beke­tiniń ózinen 343 myńnan astam kólik quraly ótti. «Dostyq» stansasynda, «Dostyq – Alashan­koý» shekaralyq ótkelimen tike­leı jaqyn jerde ótkizý qýaty jylyna 3,9 mln tonna nemese 300 myń konteıner bolatyn kópfýnksıonaldy júk tasymaldaý termınaldary jumys isteıdi. Qazir «Dostyq» stansasynda «Alakól» avtomobıl ótkizý beketin keńeıtý men jańa termınal salý jumystary júrgizi­lip jatyr. Sonyń nátıjesinde jolaq sany 2-den 6-ǵa deıin, al ótkizý qabileti táýligine 200-den 1 600-ge deıin artady. «Dostyq – Moıynty» temirjol jelisiniń ekinshi jelisin salý iri jobasy «Dostyq» stansasynyń ótkizý qa­­biletin arttyrýǵa múmkindik be­redi. Ekonomıkalyq ósimniń ta­ǵy bir núktesi – «Qorǵas – Shy­ǵys qaqpasy» arnaıy ekonomıka­­lyq aımaǵy (AEA). Onyń aýmaǵyn­da qýaty táýligine 1 400 vagon­dy óńdeýge jaǵdaı jasaıtyn qur­­ǵaq port jumys isteıdi. Osy ret­te biz­diń yntymaqtastyǵymyz­dyń mańyzdy ınvestısııalyq jobasy retinde «Qazaqstan – Qytaı halyqaralyq qalasy» týraly da aıta ketken jón. Shekara mańy yntymaqtastyǵynyń taǵy bir mańyzdy baǵyty – «Qorǵas» HShYO. Osynyń bárin qory­tyndylaı kele, biz birlesken jańa ınvestısııalyq jobalardy, ásirese aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý, týrızm, «jasyl» energetıkany damytý salasyndaǵy yntymaqtastyqqa daıyn ekenimizdi aıtqym keledi», dedi B.Isabaev.

Bas konsýl oblys ákimine jyly qabyldaǵany úshin rıza­shylyǵyn bildirip, bul kezdesý yntymaqtastyqtyń ny­ǵaıa túskenin aıǵaqtaıtynyn til­ge tıek etti. Sondaı-aq Szıan Veı hanym shekara mańyndaǵy ynty­maqtastyq aıasyn odan ári keńeıtý máseleleri men múmkindikterine egjeı-tegjeı toqtaldy. Kezdesý barysynda taraptar túrli sala­daǵy birlesken jobalardy iske asyrýǵa, sondaı-aq áriptestik baılanysty jan-jaqty keńeıtýge daıyn ekenin bildirdi. Budan soń delegasııa Taldyqorǵan qala­syndaǵy Dostyq úıimen, Ala­kól aýdanyndaǵy «Dostyq» beketindegi ótkizý pýnktimen tanysty.

 

Jetisý oblysy