Sórede – qazaqstandyq oıynshyqtar

Germanııada «Siemens» markaly medısınalyq qural-jabdyqtar shyǵarylady. Sapasy myqty, qýaty orasan. Sol Sımensińiz ataǵy jer jarǵan baı, baǵlan emes, jarly-jaqybaı ınjener eken. Basynda ıdeıa kóp, qaltasynda aqshasy joq. Medısınada talaı qondyrǵynyń jobasyn jasaǵan. Sońynda bir aqyldy bıznesmen Sımensti qaramaǵyna alady. Bar bolǵany osy. Shymkenttegi «Ordabasy» ındýstrııalyq aımaǵynda elimizde tuńǵysh ret balalar oıynshyǵyn shyǵaryp jatqan «Baıtemirova» fırmasynyń «Naýryz-plastık» saýda belgisindegi oıynshyǵyna bastamashy bolǵan Naýryzbek degen bozbala. Kásiporyn dırektory Rabıǵa Baıtemirovanyń uly Naýryzbek Qytaıda joǵary bilim alyp jatqan stýdent. Aldy Qytaı, sońy Iran, О́zbekstanǵa sabylyp, Qazaqstanǵa balalar oıynshyǵyn tasymaldaıtyn anasyn aıaǵan ári bıznes qareketi boıynda baryn ańdaǵan balasy otandyq oıynshyqtar shyǵaratyn zaýyt ashýdy usynady. Baıtemirova hanym qalaı bolar eken dep oılanady. Shyǵys-beristi esepshotqa salyp baı­qaıdy. Jaqyndarymen aqyl­da­sady. Oılap otyrsa áıel zatyna tepeńdep shetel asý, qanshama qıyndyqtarmen taýar ákelý ońaı sharýa emes. Qarjylyq qıyndyqtar jáne bar. «Alystan arbalaǵansha, jaqynnan dorbala» degen naqyldy da esine alyp qoıady. Qolynan keler me eken. О́zimiz jınaǵan qarajatqa jáne «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy arqyly alynǵan nesıege Qytaıdan arnaıy qondyrǵylar satyp ákeldik. Sóıtip, úsh jelini iske qostyq. Búgingi tańda qurastyrmaly Lego jáne ártúrli kólemdegi «Mak» júk kólikteri oıynshyqtaryn shyǵarýdamyz. Keleshektegi jos­parymyzda dıstansııalyq pýlt­pen basqarylatyn mashınalar men mýzykalyq jáne ózge de balalarǵa unaıtyn oıynshyqtar jasap, kórshiles memleketterge eksporttaý nıeti tur. Buıym­darymyz patenttelgen. Son­dyqtan da ózge eldiń dál bizdi­kindeı oıynshyqtarynyń Qazaq­standa satylýyna tyıym salynady. Sonymen birge, bizdiń oıynshyqtar bala densaýlyǵyna eshqandaı qaýip tóndirmeıdi. О́ıtkeni, ekologııalyq taza ári sapaly shıkizattan jasalǵan. Sol úshin de shyǵar, О́zbekstannan keletin sapasy tómen oıynshyqtar qazir dúken, bazarlarda azaıyp qaldy. Kerisinshe, otandyq taýarǵa degen suranys ósip keledi. О́z kezeginde, kásiporynnyń marketıngtik strategııasyn, bıznes josparyn jasap, Qazaqstandaǵy oıynshyqtar naryǵynyń búgingi ahýalyna taldaý júrgizip bergen Kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyǵyna alǵysymdy bildiremin. Táýekelshil Rabıǵa Baıtemirova hanym osylaı deıdi. Kásiporyn oıynshyq jasaýǵa qajetti polıpropılen men polı­etı­lendi ázirge Reseıden aldyryp otyr. Ázirshe deıtinimiz, Qazaq­standa munaıdan hımııalyq ónim­der óndiretin kásiporyndar ashy­latyndyǵy jóninde Úkimet­te másele kóterilgen. Ondaı jaǵ­daıda, qazaqstandyq oıyn­shyq­tar naǵyz otandyq ónim bolady. Qytaı, О́zbekstannyń koo­pe­ratıvterinen kelip jatqan oıyn­shyqtardyń deni ýly zattar bólip, balalardyń densaýlyǵyn buzatynyn epıdemıologtar talaı ret aıtyp, dabyl qaqqan. Endi qazaqstandyq ónimderdiń sapasy týraly alańdamasa da bolady. Zaýyt quryltaıshysynyń endigi maqsaty ónimderin shetelge de shyǵarý. Ana tilimizde júrekke jyly tıetin, shetel tilinde áýezdi estiletin ataýdy taýyp, álemdik brendke aınaldyrǵysy keledi. Sóz basynda jarly-jaqybaı ınjener Sımensti aıttyq. Kúndik taǵamyn zorǵa aıyryp júrgen ónertapqysh óz atynyń álemdik brendke aınalatynyn armandap kórdi deısiz be?! Sol sııaqty qazaqstandyq oıynshyqtardyń naryqtan óz ornyn oıyp almasyna kim kepil. Mundaıda «general bolýdy armandamaǵan soldat soldat emes» deıdi. Qazaqstandyq oıyn­shyq­tardyń da sheteldik sýpermarketterde jaınap turaryna sengimiz keledi. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan». ShYMKENT.