Sýretterdi túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Bas-aıaǵy bar ınvestısııalyq sıkl
Áýeli «Biryńǵaı shoǵyrlandyrý ortalyǵy» JShS-ǵa at basyn tiregen vedomstvo basshylary zaýytty tolyq aralap kórdi. «Ýnıversal» JShS kompanııalar tobyna kiretin atalǵan seriktestik negizinen polıpropılen qaptaryn shyǵarady. Sonymen qatar rezeńke jáne plastmassa buıymdaryn óndiredi. Kásiporyn jyl saıyn 72 mln baqylaý-ındıkator plombalary men ózdiginen jabysatyn leıblder jáne mal sharýashylyǵynda qoldanylatyn 24 mln dana syrǵa shyǵarady. О́zge de óńirlerde krahmal jáne krahmaldyń qantqa aınalyp úlgermegen túrin óndiretin iri óndiris ornyn basqarady. Qazirgi ýaqytta Túrkistan oblysynyń Shardara qalasynda júgeri dánin tereń óńdeý jobasyn júzege asyryp jatyr. Zaýyttyń qýaty jylyna 150 myń tonna ónimdi quraıdy.
«Prezıdent tapsyrmasyna oraı jańa ınvestısııalyq sıkldi bastadyq. Bul boıynsha 2029 jylǵa deıin 150 mlrd dollar ınvestısııa tartýymyz kerek. Ony jyldarǵa shaqsaq 25-27 mln dollardan keledi. Jańa sıkldi sapaly júzege asyrý úshin álemdegi damyǵan elderdiń tájirıbesin zerttep, sonyń negizinde naqty pakettik usynym jasadyq. Osyǵan súıengen 68 elshilik álemdegi ozyq elderdegi tehnologııasy óte damyǵan kompanııalardan ınvestısııa tartýmen shuǵyldanyp jatyr», dedi Ǵ.Ospanqulov.
Onyń aıtýynsha, elshilikterge eldegi qaısy óńirge ne qajet ekeni týralyq anyq aqparat qajet. Sondyqtan 20 óńirdiń bárinde jergilikti qajettilikke arnap baǵdarlama jasalǵan. Investısııalyq shtabtyń tapsyrmasyna oraı Astana qanatqaqty qala bolyp belgilengen.
«Búgin elordada osy ınvestısııalyq baǵdarlama qalaı júzege asyrylyp jatqanyn kórip otyrmyz. Mundaǵy negizgi maqsat – qalanyń qandaı utymdy tustary bar ekenin, aldaǵy 5 jylda ekonomıka qaı baǵytta damıtynyn barlaý. Oǵan qajetti ınvestordy tabýǵa naqty adrestik turǵyda elshilikke tapsyrys beriledi. Elshilikter álemdegi eń ozyq tehnologııasy bar kompanııalardy taýyp, osy Astanadaǵy naqty adreske alyp keledi», dedi komıtet tóraǵasy.
Aıtylǵan jańa sıkl sonda ǵana tolyq oryndalyp, aıaqtalǵan bolyp sanalady. Bolashaqta osy sıklmen iri ınvestorlar elordaǵa kelip, jańa tıptegi kásiporyndar ashý arqyly el ekonomıkasyn damytýǵa, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa qyzmet etpek.
«Astanada mashına jasaý men hımııa óndirisi jáne agroónerkásip salasy ózge salalardan ilgeri tur. Qalanyń damý qarqyny kóńil qýantady. Halqynyń da sany 1,4 mln adamǵa jetti. Eldegi azyq-túlik qaýipsizdigi negizinen Astanada iske asyrylady», dedi komıtet basshysy.
Taýary sapaly ári tartymdy zaýyt
«Biryńǵaı shoǵyrlandyrý ortalyǵy» kompanııasynyń basqarýshy dırektory Zámıra Kýzıevanyń aıtýynsha, túp tamyryn 1996 jyldardan alatyn kásiporyn polıpropılen qaptaryn shyǵarýmen sol kezden bastap, ıaǵnı 30 jylǵa jýyq ýaqyttan beri aınalysady. «Biz qap týraly bárin bilemiz. Sapasyn jaqsartýdy jaqsy meńgergenbiz. Qazir qaptyń 70-ten astam túrin shyǵaryp jatyrmyz», dedi ol.
Degenmen óndirilgen ónimdi satýda birqatar qıyndyqqa urynǵan kórinedi.
«Taýardy qaıda, qalaı satamyz degen úlken suraq turdy. Taýardy sapaly ári tartymdy etip jasaý ońaı jumys emes. Qaptyń sapasy joǵary ekenin tutynýshyǵa dáleldeýge tutas 8 aı ýaqyt ketti. Ásirese otandyq sement zaýyttaryn ılandyrý tym qıyn boldy. Shúkir, iske qosylǵaly bir jarym jyldaı ýaqyt ótti. Qazir qaptardy toqtaýsyz shyǵaryp jatyrmyz. О́ıtkeni jaqsy sapaǵa qoljetkizdik. Nátıjesinde, osy qaptardy Reseı men Ýkraına tolassyz satyp alyp jatyr. Birneshe úlgisin Germanııaǵa jiberdik. Sebebi biz Germanııaǵa plomba eksporttaımyz. Shıkizatty Atyraý oblysynan alamyz», dep sózin jalǵady atqarýshy dırektor.
Zaýytta mal qulaǵyna taǵatyn syrǵanyń eki túri shyǵady eken. Biri – qulaqqa taǵylatyny, ekinshisi – elektrondyq úlgisi. Áýelgisiniń nómiri, shtrıhkody, QR-kody bar. Oǵan janýar týraly aqparattar salynǵan. Al elektrondy syrǵanyń chıpi jáne belgisi bar. Belgi maldan 2 metr áride turyp, chıpti oqýǵa múmkindik beredi. Chıpte janýar týraly týǵannan bastap búgingi kúnge deıingi málimetter túgel jınaqtalǵan. Syrǵa maldyń densaýlyǵyna eshqandaı zııan keltirmeıdi, qolaısyzdyq ta týdyrmaıdy. О́ıtkeni ol óte kúrdeli jáne sapaly ári arnaıy sertıfıkaty bar materıaldan jasalady eken.
«Bir jylda 30-40 mln dana qap shyǵaramyz. Bıyl zaýyttyń jańa jelisin iske qosamyz. Onda jylyna 50-60 mln dana qap jasaýǵa múmkindik týyndaıdy. Al mal qulaǵyna taǵatyn syrǵalardy aı saıyn 300-400, plomba qurylǵysyn 200-300 myń danadan shyǵaramyz. Zaýytta 150 adam jumys isteıdi. Negizgi mamandar men jumysshylardy ózimiz oqytyp, úıretemiz. Aýlada jataqhana bar. Sondyqtan jumysshylardy eldiń barlyq óńirinen shaqyramyz. Jataqhanada jumysshylardyń jaqsy demalýy úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan», deıdi kásiporyn basshysy.
Elordalyq taýarlar 80-nen astam elge taraıdy
Eldegi óndirilgen taýarlardy eksportqa shyǵarý baǵdarlamasy jaqsy jumys istep tur. Bul týraly H.Ákimjanov áńgimelep berdi.
«Astanada óndirilip, óńdelgen ónimder 80-nen astam elge taralady. Olardyń basynda Qytaı, Reseı, О́zbekstan, Ázerbaıjan, sondaı-aq Eýropa elderi men AQSh tur. Elordada negizinen azyq-túlik ónimderi shyǵarylady. Báriniń sapasy óte joǵary. Baǵasy básekege tıimdi. Sondyqtan Eýropanyń kóptegen eli bizdiń taýardy alady», dedi basqarma basshysy.
Onyń sózine qaraǵanda, qazir qalada qoıma jetispeıdi. Olardy ortasha 95 paıyzdan eseptegenmen, tolýy odan áldeqaıda kóp kórinedi. Logıstıkalyq qoıma tapshylyǵyn joıý úshin 20-dan astam joba qolǵa alynǵan.
№2 ındýstrııalyq park qurylady
Qazir elordada ekinshi ındýstrııalyq parktiń jobasy jasalyp, qujattary ázirlenip jatyr eken. Ol týraly komıtet tóraǵasy Ǵ.Ospanqulov aıtty.
«№1 ındýstrııalyq parktiń aýmaǵy 100 paıyz kásiporynǵa toldy. Endi Astana qalasynyń bas jospary boıynsha №2 ındýstrııalyq park ashylady. Onyń terrıtorııasy osy parkke jalǵasyp, ınfraqurylymy meılinshe jetildiriledi. Arnaıy ekonomıkalyq aımaq bolǵandyqtan ınvestorlarǵa barlyq artyqshylyq beriledi. Qazir ekinshi parktiń jobalyq smetasy jasaldy. Endi ol tıisti mekemelerdegi tekserýden ótip, aldaǵy jyldary qurylysy bastalady», dedi komıtet tóraǵasy.
