Tarıh • 04 Shilde, 2024

О́ken shal

140 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

«Qasqyrdy qansha asyrasań da ormanǵa qarap ulıdy», degen sóz bar. Osy támsildi sál buryp aıtsaq, aýyl balasy da qalanyń bar ıgiligin kórip júrse de, aýylǵa qarap eleńdep turady. Basqany qaıdam, ózim sondaımyn. Bas shaharda turyp jatqanyma, mine, jıyrma jylǵa taqap qaldy. Sonda da týǵan aýylym bir sát oıymnan shyqpaıdy. Túsimde de qalany emes, topyraǵynda jalań aıaq talaı júgirgen osy bir júrekke ystyq mekendi jıi kóremin. Saǵynamyn. Al sondaı kezde kóz aldyma saǵymdaı buldyrap qalǵan qyzyqqa toly balalyq shaǵym keledi.

О́ken shal

Jaqynda taǵy da aýylǵa bardym. Biraq qazirgi aýyl beınesi kóp óz­ger­gen. Burynǵydaı aqar-shaqarly el joq. Ár kósheden bir shoqıǵan úıdi kóresiń. Toqsanynshy jyldardaǵy qıynshylyq shalǵaıdaǵy kóp eldi mekendi kúıretip ketti. Sonyń saldaryn bizdiń aýyl­ da tartty. Áıteýir, ol qıyndyqtan aman-esen ótse de, áli tolyq ońala qoıǵan joq. Oǵan kóptegen sebep bar. Bastysy, jol. Ásirese aýdan men aýyl arasyndaǵy kóterme jol sonaý keńes zamanynan beri jóndeý kórmegen. Aýyl adamdary otyz jyldan beri sonyń azabyn tartyp keledi. Bıyl osy joldy jóndeýge qomaqty qarjy bólinipti. Osy jaǵymdy jańalyq el turǵyndarynyń bilte shamdaı óleýsiregen úmitin qaıta jandyrdy.

Al men aýylǵa kelsem, baıaǵy balalyq bal dáýrenimdi izdeımin. Sol máz-meıram qy­zyqqa toly baqytty shaǵym, bala beınesinde aýyldaǵy ár úıdiń arasynda jasyrynyp qalǵan sekildi kórinedi. Áne, anaý eńseli úıdiń aldynda keýdesi orden-medalǵa toly Esim­seıit atam otyrǵan sekildi. Myna, bir úıdiń buryshynan Talqanbaı ákem ketip bara jatqan sııaqty. Anaý uzyn kósheniń basynan aıaǵyn ilbip basyp, О́ken shal kele jatqan sekildi elestedi.

О́ken shal demekshi, osy kisi úıge kelse ájem marqum týǵan qudasyndaı kútetin. Biraq onyń úıge kelgenin apa­larym jaqtyra qoı­maıdy. Keı­de «О́ken kele jatyr» dep esiktiń ishki tıegin salyp qoıatyn. Ol esikti taıa­ǵymen uzaq qaǵyp-qaǵyp, ketip qa­lady. Men ony boıynan kúsh ketip, ábden qartaıǵanda kórdim. Áıtpese, zamanynda el syılaǵan eńseli azamat bolypty. Soǵysqa qatysqan. Ájem­niń aıtýynsha, bizdiń aýylǵa alpysynshy jyldary kelipti. Oǵan deıin aýdan ortalyǵynda turǵan. Darıǵa esimdi báıbishesi bolǵan. Aýylǵa kóship kelgennen keıin uzaq jyldar qoryqshy bolyp istegen. Keıin kempiri qaıtys bolǵan soń et jaqyn týysynyń qolynda tur­dy.

Birde О́ken shal úıge shatyr-shutyr naızaǵaı oınap, qatty jańbyr jaýyp turǵanda keldi. Qaıdan kel­geni belgisiz. Ústi-basy mal­mandaı sý. Áb­den tońǵan, sýyqtan denesi dir-dir etedi. Ájem ony kórip, záresi ushyp ketti. Ústindegi sý kıimin she­ship alyp, basqa kıim kıgizdi. Apa­larym onyń aıanyshty túrin kórip, anadaıdan qashyp, ájemmen ursy­syp júr. Bir kezde: «Áı, qaraq­ta­rym, bul da adam balasy ǵoı. Qa­zir músápir bolǵanymen, kezinde onyń jaq­sylyǵyn kórdik. Adam­nyń jaq­sylyǵyn umytpaý kerek. Batasy tıedi», dep apalarymdy tıyp tastady. Jańbyr basylǵannan keıin ony jaqyn týysynyń balasy kelip, alyp ketti. Ájem taıaǵyna súıenip, ilbip basyp bara jatqan onyń sońynan uzaq qarap turdy da: «E, adamnyń aıaǵany jár­dem bolmas, Qudaı aıasyn», dep kúrsindi. Osy kó­rinis kóz aldymda áli kúnge deıin tur. Al ájemniń «jaqsylyqty umyt­paý kerek» degen sózin jadymnan esh shyǵarǵan emespin.

Sońǵy jańalyqtar