Keleli jıynda Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna qatysýshy memleketter arasyndaǵy joǵary bilim men ǵylym salasyndaǵy mańyzdy máseleler jan-jaqty qamtyldy. Sımpozıýmda alǵashqy bolyp sóz alǵan Prezıdent keńesshisi Bolat Aqsholaqov elimizdiń bas qalasy eki kúnnen beri túrli sala boıynsha suhbat ortalyǵyna aınalǵanyn atap ótti.
«Shanhaı yntymaqtastyq uıymy sammıtine qatysýshy memleketterdiń basshylary bir shańyraq astyna jınaldy. Shyn máninde, bul aýqymdy is-sharanyń mańyzy óte zor. Basty maqsat – órkenıet úndestigin ornatyp, beıbitshilik pen turaqtylyqty saqtaý. Osy sammıt aıasynda ótip otyrǵan Shanhaı yntymaqtastyq uıymy ýnıversıtetteri sımpozıýmynyń da máni erekshe. О́ıtkeni uıymǵa múshe elderdiń joǵary oqý oryndary bir-birimen tyǵyz baılanysyp, joǵary bilim jáne ǵylym salasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýy qajet. Damyǵan memleketter ekonomıkalyq áleýetin kóterý úshin joǵary oqý oryndaryn álemdik deńgeıdegi ýnıversıtetke aınaldyrýǵa kúsh saldy. Osy rette ShYU-ǵa qatysýshy elderdiń joǵary oqý oryndary birlesip, ýnıversıtettik ǵylymdy damytýǵa mańyz berip otyr. Degenmen bul baǵytta ýnıversıtetter ózara tájirıbe almasýdy kúsheıtip, ortaq ǵylymı jobalardy júzege asyrýdy qolǵa alǵan jón. Osyndaı irgeli isti atqarýda ShYU-nyń róli óte zor», degen B.Aqsholaqov búgingi jıynǵa arnaıy kelip qatysqan QHR Bilim mınıstri Hýaı Szınpen myrza men shetelden kelgen joǵary oqý oryndarynyń rektorlaryna, álemdik deńgeıdegi sarapshylar men ǵalymdarǵa alǵys bildirdi.
Al Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek Qytaı Halyq Respýblıkasy Tóraǵasynyń elimizge resmı sapary aıasynda eki eldiń osy salaǵa qatysty mınıstrligi bilim jáne ǵylym salasy boıynsha birqatar kelisimge kelgenin tilge tıek etti.
«Qytaı – bizdiń úlken strategııalyq kórshimiz. Sondyqtan qytaıdyń tarıhyn, mádenıetin, tilin jetik bilip, túsinýimiz qajet. Endi elimizdegi jetekshi jáne ulttyq ýnıversıtetterde qytaı tilin oqytatyn arnaıy kafedralar qurylady. Bakalavr, magıstratýra men doktorantýrada oqıtyndarǵa qytaı tili ekinshi shet tili retinde usynylady. Sondaı-aq bıyl elordada Beıjiń Til jáne mádenıet ýnıversıtetiniń fılıaly ashylyp, alǵashqy 100 stýdent oqýyn bastaıdy. Q.I.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq zertteý ýnıversıteti negizinde Gonkong ýnıversıtetiniń fılıaly ashylady. Onda stýdentter jasandy ıntellekt, arhıtektýra, aqyldy kólik júıeleri sekildi birneshe sala boıynsha bilim alady. Bul oqý orny – Gonkongtiń jyldam damyǵan ýnıversıteti. Álemdegi úzdik 100 joǵary oqý ornynyń biri. Sonymen qatar L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Lý Ban sheberhanasy ashylady. Bul sheberhanada bilim sońǵy úlgidegi qoldanbaly formatta oqytylady. Mundaı ortalyq buǵan deıin О́skemende ashylǵan. Jalpy, Qytaı úkimetiniń «Bir el – bir sheberhana» degen qaǵıdasy bar. Soǵan qaramastan kórshi memleket bizdiń elimiz úshin alǵash ret osyndaı sheshim qabyldap otyr. Osy úshin QHR Bilim mınıstri Hýaı Szınpen myrzaǵa rızashylyǵymdy bildiremin», dedi S. Nurbek.
Odan keıin sóz alǵan Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Bilim mınıstri Hýaı Szınpen Qytaı Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe eldermen zamanaýı tehnologııaǵa negizdelgen ekojúıeni qurý úshin jasandy ıntellekt pen sıfrlyq bilimdi birlesip damytýǵa daıyn ekenin jetkizdi.
«Qytaı men Qazaqstan dostyǵynyń uzaq tarıhy bar. Eki el arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastyń ornaǵanyna
2 myń jyldan asty. Ásirese keıingi ýaqytta úlken jetistikke jettik. Keshe Qazaqstannyń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek ekeýmiz eki eldiń memleket basshylarynyń qatysýymen bilim salasyndaǵy kelisimge qol qoıdyq. Osylaısha, jańa tarıhı kezeńge qadam jasadyq», dedi ol.
Sondaı-aq forým aıasynda «ShYU-ǵa qatysýshy elderdiń joǵary bilim salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyǵy» atty kitaby tanystyryldy. Bul jınaqta ShYU-ǵa qatysýshy elderdiń bilim, ǵylym, halyqaralyq yntymaqtastyq salalaryndaǵy ortaq tabystary men birlesip atqarǵan jumystary aǵylshyn, orys, qytaı tilderinde baıandalǵan.
«Kitapqa engen maqalalarda joǵary bilim salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqtyń ózekti máseleleri kóterilgen. Kóptegen joǵary oqý orny ShYU sheńberinde ǵylym men bilim boıynsha jemisti seriktestikti damytý tájirıbesimen bólisti», dedi atalǵan jınaqtyń tanystyrylymynda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń rektory Janseıit Túımebaev.
