Jazǵy demalys qyzyǵy

Qarǵaly ózenine taıaý, tabıǵaty tamasha jerde «Campit» lageri ornalasqan. Tal-terektermen kómkerilgen, aýlasy aǵash, gúlderge toly demalys ornynda basketbol, voleıbol, bı alańdary jasaqtalǵan. Shahmat, toǵyzqumalaq, doıby ústelderi, aǵashtan qıyp jasalǵan sándi oryndyǵy bar jaz­ǵy kúrkeler ornalasqan. Uqypty otyr­ǵy­zylǵan jáne ádemilep qyrqylǵan aǵash-butalardan, gúlderden baǵbannyń she­­ber qoly bilinedi. Lager ortasynda ashanasy, túkpirde birneshe jatyn kor­pýsy ornalasqan. Biz barǵanymyzda bı ala­ńynda ekinshi maýsymnyń jabylý saltanaty ótip jatty. Lagerde bı, qolóner, sýret, fýtbol, sporttyq týrızm, robottehnıka úıir­meleri, aǵylshyn tilin úıre­tý kýrsy ashylǵan. Kúnde keshkilik bı keshi ótedi, balalar átkenshekteri bar arqan saıa­baǵynda oınaǵandy jaqsy kóredi.

«Ár maýsymda 300 baladan qabyldaı­myz. Bıylǵy jazda 2 100 balanyń demalysyn uıymdastyrýdy josparladyq. Bir balanyń demalys uzaqtyǵy – 10 kún. Osy aıda «Qazaqstan halqyna» qory­nyń joldamasymen Oıyl, Shalqar, Hrom­taý, Qobda aýdandarynan kelgen 382 bala tynyǵyp, jaqsy kóńil kúımen at­tandy. Men jaz boıy lagerde bolamyn. Dıetolog mamanymyz as mázirin, kúndelikti keletin aıran-sút, jemis-jı­dek sapasyn qadaǵalap otyrady», deıdi «Campit» jekemenshik lageriniń dırektory Aıbolat Tashpentaev.

Shalqar aýdany GSK-12 beketinen kelgen Batyrhan Júzbaı osy jerde demalys jaqsy ótip jatqanyna rıza. 5-synypty aıaqtaǵan oqýshy bul jerden kóp dos­ tapqan. Hromtaý aýdany Nıkeltaý aýyly­nan kelgen Álıjan Tóleev ta ózine úıirmelerden kóp nárse úırengenin aıtady. Balalarǵa lager avtobýsymen Aqtóbedegi planetarıı úıine baryp, jul­dyzdardy tamashalaý sáti qatty una­ǵan. Olar kelesi jyly taǵy kelemiz dep qulshynyp otyr.

Ekinshi aıaldaǵan jerimiz – «Shuǵyla» jeke­menshik lageri. Qarǵaly ózenine taıaý ornalasqan demalys ornynyń tynyshtyǵyn balalardyń kúlkisi men daýystary buzyp tur. Bıyl alty maýsymǵa 2 100 bala keledi dep josparlanǵan. Ár maýsymda 300 bala saýyqtyrylady. Demalys ornyn «Arlan-sekıýrıtı» mekemesiniń qyzmetkerleri kúni-túni kúzetedi. Lager qyz­metkerleri tańǵy saǵat 5.00-den jumys­qa kirisip, túngi saǵat 12.00-ge deıin balalar uıyqtaǵansha tazalyqqa jaýapty. Tańǵy jáne túski demalystan soń balalar shyǵarmashylyq saıystar men sport­tyq sharalarǵa qatysady. Lagerdiń óz bas­seıni bar. Bul jerde ár kún bir-birine uqsamaıdy. Demalýshylar alty top­qa bólingen. Ár topta eki jetekshi, bir tárbıeshi únemi balalarmen birge. Olar – qala­daǵy mektep muǵalimderi men kolledj oqytýshylary.

«Ustazdyq tájirıbesi mol, balalarmen jaqsy til tabysa alatyn pedagog mamandarǵa jazǵy jumysty usyndyq. Olar jyl­da jaz maýsymynda bizde ju­mys is­teıdi. «Shuǵylaǵa» jylda kelip dem­ala­tyn ba­lalar olardy jaqsy tanıdy. Bala­lar alty ret tamaqtanady. Tamaq sa­pasy sanıtarlyq talaptarǵa saı. Kóp­balaly jáne ataýly áleýmettik kó­mek ala­tyn otbasylardyń balalary bilim bas­­qarmasy­nyń tegin joldamasymen keledi. La­gerdiń óz medbıkesi bol­sa da, me­dısınalyq ortalyqpen ke­lisimshart­qa otyrdyq. Bala ózin jaı­syz sezinse, bil­ikti mamandar kelip qa­raı­dy. Ázirshe syrttan medısınalyq kó­mek­ke qajettilik bolǵan joq. Demalys aıaq­talyp, balalar úılerine qaıtar sátte bir-birimen qımaı qoshtasady», deıdi «Shuǵy­la» lageriniń dırektory Mereke Baı­drah­man­uly.

Poıyzben jetkenderdi lager qyzmet­kerleri lager avtobýsymen kútip alsa, qala balalaryn ata-analary jetkizedi. «Bizdiń lagerge joldama quny – 95 myń teńge turady. Ony kó­binese iri óndiristik mekemelerdiń kásipodaq uıymdary qyz­metkerleri­­niń balalaryna satyp ala­dy. Ata-analar óz qarjysyna Aqtóbe qa­lasyndaǵy Ábilqaıyr han, 1 meken­jaıyn­daǵy keń­semizden satyp ala alady. Saıtymyz ben ınstagram paraqshamyzda joldama mamyr aıynan bastap satylatyny kórsetiledi. Búginde alty maýsymǵa da oryn qalmady. Ata-analar habarla­syp, qosymsha oryn ashsańyz dep ótinish aıtady. Maýsym aıynda Alǵa, Yrǵyz ­aýdandary men Atyraý, Batys Qazaqstan oblys­tarynyń oqýshylary demaldy. Maý­symdyq tárbıeshi, jetekshilerden basqa, lager shtatynda turaqty 40 adam ju­mys isteıdi. Olardyń qatarynda baǵban, kishi tehnıkalyq qyzmetker, aýla sypyrýshy, aspaz, kúzetshiler bar», deıdi M.Baıdrahmanuly.

Qyrkúıek týyp, balalar mektepke oralǵan soń lager aýlasy bosap qalady. Osy kezde tabıǵat aıasynda otbasymen bir-eki kúnge demalyp ketýshiler sırekteý bol­sa da tabylady. Qysta lagerdiń sport alańqaıy muz aıdyny men syrǵanaqqa aınalady. Sáýirdegi sý tasqynynda lager korpýstary da búlindi. Irgedegi Qarǵaly ózeni tasyp, lager korpýsynyń ortan beline deıin sý basyp, búkil jıhaz, tósek-oryndy ­sha­ıyp ketti. Jer kepken soń barlyq múlki jańartylǵan.

Endigi baǵytymyz – qaladaǵy D. Qonaev atyndaǵy mektep-gımnazııasy. Osy oqý ornynda alty maýsymǵa eseptelgen mek­tepi­shilik lager uıymdastyrylǵan. Bir maý­symdaǵy demalys uzaqtyǵy – on eki kúnge eseptelgen. «1-synyptan 7-synypqa deıingi balalardy qabyldaımyz. Olar erteńgilik saǵat 8.00-de kelip, 17.00-de úı­lerine qaıtady. Aqyly túrde demalatyn oqýshylarymyz da bar. On eki kún­ge joldama quny – 29 myń 256 teńge turady. Mektepishilik lagerde bir bala 12 kún ótkizedi. Qazir lagerdiń ekinshi maý­symyna jazylǵan balalar bar. Osy maý­symda ataýly áleýmettik kómek alatyn otbasylardyń 144 balasy tegin tynyqsa, 66 bala aqyly túrde demalyp jatyr. Tórt ret tamaqtanady. Bizde ár kún qyzyqty ótedi. Murajaı, Jas natýralıster beketi, «Alaqaı» qýyrshaq teatry, «Kinder Land», basseın, akvaparkqa mekteptiń avtobýsy­men aparamyz. Jumystaǵy ata-ana da keshki beske deıin alańdamaıdy. Qazir mektebimizdiń 39 qyzmetkeri lagerde jumys isteıdi. Muǵalimder tárbıeshi bolyp júr. Kishi tehnıkalyq qyzmetkerler aspazdarymyzdy jumysqa qabyldadyq. Jas ustazdar jazdyq lagerde jumys istep, tájirıbe jınaıdy. Qyrkúıekte sabaq bastalǵanda úzdik shyqqan úsh úzdik tárbıeshige arnaıy syıaqy beriledi», deıdi atalǵan mektep-gımnazııa dırektorynyń oqý-isi jónindegi orynbasary, lager dırektory Gúlnaz Qadyrova. D.Qonaev atyn­daǵy mektep-gımnazııa aınalasy tap-tuınaqtaı, mektep sharbaǵyna ártúrli gúlder men qaraǵaı, shyrsha aǵashtary ár berip tur. Ujymnyń ustazdary mekteptiń aınalasyn óz qoldarymen ásemdegen. Bir ereksheligi, osy bilim oshaǵynda jas er muǵalimder kóp eken. Olar mektep tazalyǵyna, kógaldandyrýǵa erekshe mán berip, bárin óz qoldarymen jasaǵan.

Oblystyq bilim basqarmasy qo­sym­sha bilim berý jáne tárbıe jumys­tary bóliminiń bas mamany Aıajan Táje­baevanyń aıtýynsha, «Kúnshýaq», «Ásem» dema­lys oryndary jyl boıy, «Campit» «Shuǵyla», «Munaıshy», «Muǵaljar», «Álııa» lagerleri jaz mezgilinde ǵana jumys isteıdi. Ázirshe maýsymdyq úsh lagerdiń sanıtar­lyq-epıdemııalyq ruqsaty bar. «Negizi­nen erekshe balalardy saýyqtyrýǵa ar­nalǵan «Kúnshýaq» lageri jaz kezinde áleýmettik osal toptaǵy ot­basylardyń balalaryn da saýyq­tyra­dy. Hrom­taý aýdanynda ornalasqan «Muǵal­jar» lageri Dóń ken baıytý kombınaty, «Qazhrom» TUK» jumyskerleriniń balalaryn qabyldaıdy. О́zderińiz kórip otyrǵandaı, «Ásem», Kúnshýaq», «Shu­ǵyla», «Kámpıt», «Muǵaljar» la­gerleri jumysyn bastap ketti. Sondaı-aq «Qazaq­stan halqyna» qorynyń «Jaz­dyq joldama» áleýmettik jobasy aıasynda óńirimizdegi 1 147 aýyl balasyn saýyqtyrý josparlandy. Jazdyń al­ǵashqy aıynda Alǵa aýdanynan – 103, Áıteke bıden – 108, Baıǵanın aýdany­nan – 120, Yrǵyz aýdanynan – 78, Qarǵaly­dan – 60, Qobdadan – 65, Mártókten – 133, Muǵaljardan – 75, Oıyldan – 84, Temir aýdanynan – 175, Hromtaýdan – 76, Shalqar aýdanynan 70 mektep oqý­shy­sy qordyń qarjylaı qoldaýymen lagerde tynyǵyp qaıtty», deıdi Aıajan Tájebaeva .

Taıaý kúnderi Qobda aýdanynyń Egin­di­­bulaq aýylynda jańadan salynǵan «Álııa» lageri de balalarǵa esigin ashady.

Aqtóbe oblysy