Eýrazııalyq toptyń quramyna kiretin «Qazhrom» TUK» AQ-tyń fılıaly – Aqtóbe ferroqorytpa zaýytynda jumysshylar áýleti kóptep sanalady. Osy jyldarda zaýyt kóptegen jumysshy áýletterin tárbıelep, qanattaryn qataıtyp, óndiriske bilikti maman retinde qalyptastyryp shyǵardy. Olar búginde óndiriske áýletimen tamyryn jaıǵan máýeli báıterek ispetti. Jetpis jyldan astam tarıhy bar kásiporyn tuǵyryn bekitip turǵan da solar desek, qatelese qoımaspyz.
Osyndaı óndiristegi ózindik qoltańbalarymen daralanatyn jumysshylar áýletteriniń biri Ýálıhandar deý oryndy bolmaq. О́z kásipterinen násibin taýyp júrgen olar zaýyttyń túrli eńbek býynynda eńbek etedi. Áýlettiń otaǵasy Meńdiǵalı Ýálıhan qyzmetine adal, mindetine berik jan. Ol búginde ujymnyń mańdaıaldy mamany ǵana emes, №3 ýatýshylar brıgadasynyń brıgadıri, jastardyń tálimgeri.
Áýlettiń otaǵasy Meńdiǵalı 1985 jyly Orynbordan óziniń ata-babasy týyp-ósken Elek eldi mekenine qonys aýdarǵan bolatyn. Atamekenge atbasyn tiregen ol kelgen kúnnen bastap-aq birden zaýyttyń temirjol sehyna júkshi bolyp jumysqa ornalasty. Qoly tıgen jumystyń utyryn bile qoıatyn qasıetiniń arqasynda jańa ortaǵa tez sińisip ketti. Mańdaı termen tapqan tabystyń qadirin túsinetin jigit ómir boıy júkshi bolmaıtynyn da oı eleginen ótkizip qoıatyn. Sóıtip júrgende, Elek aýylynyń ataqty saýynshysy Mádınamen kóńil jarastyryp, otaý qurdy.
Osynda jumysqa aýysýyna Mádınanyń da yqpaly bolǵany ras. Ol qazir temirjol sehynda operator bolyp eńbek etedi. Endi olardyń isin jalǵastyrǵan uly Ánýar kúrdeli qurylys jáne jóndeý bóliminde taldaýshy qyzmetin atqarsa, qyzy Nazdygúl Bekarystanova №1 balqytý sehynyń tizimdeýshisi, al, onyń joldasy Ashat Bekarystanov zaýyt dıspetcheri, aǵasy Iаkýp Ábilaev qojdy qaıta óńdeý sehynda ýatýshy jumysyn atqarady. Onyń bajasy Erjan Kópmaǵambetov energo sehynda slesar-jóndeýshi, baldyzy Jumagúl Jataeva temirjol sehynda jol burýshy bolyp eńbek etedi. Meńdiǵalıdyń ekinshi uly Jasulan da №1 balqytý sehyna kúıdirýshi bolyp ornalasyp jatyr eken. «Uıada ne kórseń, ushqanda sony ilesiń» degendeı, bul da Meńdiǵalıdyń ónegesiniń naqty mysaly. «Áke kórgen oq jonar» dep osyndaıda aıtsa kerek. Búkil bir áýletke jyly uıa bolǵan zaýytty Meńdiǵalıdyń ekinshi úıi esepteýi de sondyqtan.
О́ndiristegi jumys prosesin tereń meńgergen ol 2005 jyldan bastap qojdy qaıta óńdeý sehynda ýatýshy bolyp eńbek jolyn jalǵastyrady. Búgingi tańda Meńdiǵalı №3 ýatýshylar brıgadasynyń brıgadıri, jastardyń tálimgeri. О́ziniń mindetimen qosa brıgadırlik qyzmetti de minsiz oryndaıdy, óndiristik jumys prosesine jáne eńbek qaýipsizdigine jaýapkershilikpen qaraıdy.
– Men basqaratyn №3 brıgadada bes ýatýshylar aýysymmen jumys isteıdi. Olar qaýipsizdik tehnıkasyn basty nazarǵa ala otyryp, qojdy untaqtaıdy jáne metall irikteıdi. Bir aýysymda bizdiń ujym 250-300 tonna qojdy untaqtaıdy jáne qojdyń arasynda ketip qalǵan metaldy bólek alady. Al brıgadırdiń jumysy – aýysymdy qabyldap alý. Qural-jabdyqtardyń jaı-kúıin qadaǵalap, kúdik týǵyzǵan máselelerdi tıisti oryndarǵa habarlaımyn. Sodan keıin brıgada múshelerine jumysqa jiberý qaǵazdary jáne isteıtin tapsyrmalarymen tanystyryp, jeke qorǵanys quraldarymen qamtamasyz etemin. Brıgada múshelerin túgendep, ujymnyń jumysqa daıyn ekendigin sheberge baıandaımyn. Brıgadır sheberdiń kómekshisi ispettes. №3 brıgada yntymaǵy jarasqan ujym. Munda óz isin jetik meńgergen jigitter eńbek etedi. Qobylandy Qoıshın, Mádı Smaǵulov, Danııar Jıenalın, Jasulan Daýletov meniń senimdi seriktesterim, – deıdi Meńdiǵalı Ýálıhan.
Jumysyna tyndyrymdy jáne istegen isine tııanaqty brıgadır ózindik oıy bar azamat. О́ndiris múddesin bárinen joǵary qoıady. Sondyqtan da ujymyna syıly, óz ortasyna bedeldi, jas jumysshylardyń ónege tutar tálimger-ustazy. Ol sonymen qatar, iskerligimen, kásiporynnyń qoǵamdyq ómirine belsene aralasýymen de erekshelenedi. Sondyqtan da tek áriptesteriniń ǵana emes, kompanııa qurmetine bólengen. Meńdiǵalı Ýálıhan óndiristegi eseli eńbegi úshin byltyr metallýrgterdiń tól merekesi qarsańynda kompanııanyń eń joǵarǵy nagradasy «Qazhromnyń qurmetti jumysshysy» ataǵy jáne kúmis tósbelgisimen, Eýrazııalyq toptyń 20 jyldyq mereıtoılyq medalimen marapattaldy. Janyna shýaǵyn tógip júretin azamat zaýyttyń maqtanyshy.
Ol zaýyt basshylyǵy tarapynan kórsetilip otyrǵan qamqorlyqqa dán rıza. Bir mezgil tegin tamaq beriletinin, em alýǵa jaǵdaı jasalǵanyn, zaýyt jumysshylarynyń balalaryna jazda lagerde demalýǵa tegin joldama bólinetinin tilge tıek etti.
– Bárinen buryn jańa biregeı zaýyttyń iske qosý-retteý jumysyn Elbasynyń ózi bastap bergeni bizderdi qanattandyra túsedi. Jobalyq quny 843 mln. AQSh dollaryn quraıtyn zaýyttaǵy tórt pesh jylyna 440 myń tonna joǵary kómirtekti ferrohrom óndiretin bolady. Munda eńbek ónimdiligi 3-4 ese artady dep kútilýde. Sondaı-aq, ekologııalyq tıimdiligi de joǵary bolmaq Bul jumysshylarǵa jeńil ári densaýlyqtaryna áseri bolmaıdy degen sóz. Munyń ózi jastardyń kásiporynda eńbek etýge yntasyn arttyrady, – deıdi ol sóz arasynda.
Zaýyttyń túrli óndiristik býynynda eńbek etetin Ýálıhandar áýleti elimizdiń ekonomıkasyna eleýli úlesterin qosyp júrse, onda áýlet basy Meńdiǵalıdyń ónegesi de mol. Al, óz kásibin jetik meńgergen ony áriptesteri bilikti brıgadır ǵana emes, bereke-birligi myqty otbasynyń basshysy retinde de syılaıdy. Qazaq «Baqytyn eńbekten tapqan» dep osyndaıda aıtsa kerek.
Satybaldy SÁÝIRBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Aqtóbe oblysy.
Áýlettiń otaǵasy Meńdiǵalı 1985 jyly Orynbordan óziniń ata-babasy týyp-ósken Elek eldi mekenine qonys aýdarǵan bolatyn. Atamekenge atbasyn tiregen ol kelgen kúnnen bastap-aq birden zaýyttyń temirjol sehyna júkshi bolyp jumysqa ornalasty. Qoly tıgen jumystyń utyryn bile qoıatyn qasıetiniń arqasynda jańa ortaǵa tez sińisip ketti. Mańdaı termen tapqan tabystyń qadirin túsinetin jigit ómir boıy júkshi bolmaıtynyn da oı eleginen ótkizip qoıatyn. Sóıtip júrgende, Elek aýylynyń ataqty saýynshysy Mádınamen kóńil jarastyryp, otaý qurdy.
Osynda jumysqa aýysýyna Mádınanyń da yqpaly bolǵany ras. Ol qazir temirjol sehynda operator bolyp eńbek etedi. Endi olardyń isin jalǵastyrǵan uly Ánýar kúrdeli qurylys jáne jóndeý bóliminde taldaýshy qyzmetin atqarsa, qyzy Nazdygúl Bekarystanova №1 balqytý sehynyń tizimdeýshisi, al, onyń joldasy Ashat Bekarystanov zaýyt dıspetcheri, aǵasy Iаkýp Ábilaev qojdy qaıta óńdeý sehynda ýatýshy jumysyn atqarady. Onyń bajasy Erjan Kópmaǵambetov energo sehynda slesar-jóndeýshi, baldyzy Jumagúl Jataeva temirjol sehynda jol burýshy bolyp eńbek etedi. Meńdiǵalıdyń ekinshi uly Jasulan da №1 balqytý sehyna kúıdirýshi bolyp ornalasyp jatyr eken. «Uıada ne kórseń, ushqanda sony ilesiń» degendeı, bul da Meńdiǵalıdyń ónegesiniń naqty mysaly. «Áke kórgen oq jonar» dep osyndaıda aıtsa kerek. Búkil bir áýletke jyly uıa bolǵan zaýytty Meńdiǵalıdyń ekinshi úıi esepteýi de sondyqtan.
О́ndiristegi jumys prosesin tereń meńgergen ol 2005 jyldan bastap qojdy qaıta óńdeý sehynda ýatýshy bolyp eńbek jolyn jalǵastyrady. Búgingi tańda Meńdiǵalı №3 ýatýshylar brıgadasynyń brıgadıri, jastardyń tálimgeri. О́ziniń mindetimen qosa brıgadırlik qyzmetti de minsiz oryndaıdy, óndiristik jumys prosesine jáne eńbek qaýipsizdigine jaýapkershilikpen qaraıdy.
– Men basqaratyn №3 brıgadada bes ýatýshylar aýysymmen jumys isteıdi. Olar qaýipsizdik tehnıkasyn basty nazarǵa ala otyryp, qojdy untaqtaıdy jáne metall irikteıdi. Bir aýysymda bizdiń ujym 250-300 tonna qojdy untaqtaıdy jáne qojdyń arasynda ketip qalǵan metaldy bólek alady. Al brıgadırdiń jumysy – aýysymdy qabyldap alý. Qural-jabdyqtardyń jaı-kúıin qadaǵalap, kúdik týǵyzǵan máselelerdi tıisti oryndarǵa habarlaımyn. Sodan keıin brıgada múshelerine jumysqa jiberý qaǵazdary jáne isteıtin tapsyrmalarymen tanystyryp, jeke qorǵanys quraldarymen qamtamasyz etemin. Brıgada múshelerin túgendep, ujymnyń jumysqa daıyn ekendigin sheberge baıandaımyn. Brıgadır sheberdiń kómekshisi ispettes. №3 brıgada yntymaǵy jarasqan ujym. Munda óz isin jetik meńgergen jigitter eńbek etedi. Qobylandy Qoıshın, Mádı Smaǵulov, Danııar Jıenalın, Jasulan Daýletov meniń senimdi seriktesterim, – deıdi Meńdiǵalı Ýálıhan.
Jumysyna tyndyrymdy jáne istegen isine tııanaqty brıgadır ózindik oıy bar azamat. О́ndiris múddesin bárinen joǵary qoıady. Sondyqtan da ujymyna syıly, óz ortasyna bedeldi, jas jumysshylardyń ónege tutar tálimger-ustazy. Ol sonymen qatar, iskerligimen, kásiporynnyń qoǵamdyq ómirine belsene aralasýymen de erekshelenedi. Sondyqtan da tek áriptesteriniń ǵana emes, kompanııa qurmetine bólengen. Meńdiǵalı Ýálıhan óndiristegi eseli eńbegi úshin byltyr metallýrgterdiń tól merekesi qarsańynda kompanııanyń eń joǵarǵy nagradasy «Qazhromnyń qurmetti jumysshysy» ataǵy jáne kúmis tósbelgisimen, Eýrazııalyq toptyń 20 jyldyq mereıtoılyq medalimen marapattaldy. Janyna shýaǵyn tógip júretin azamat zaýyttyń maqtanyshy.
Ol zaýyt basshylyǵy tarapynan kórsetilip otyrǵan qamqorlyqqa dán rıza. Bir mezgil tegin tamaq beriletinin, em alýǵa jaǵdaı jasalǵanyn, zaýyt jumysshylarynyń balalaryna jazda lagerde demalýǵa tegin joldama bólinetinin tilge tıek etti.
– Bárinen buryn jańa biregeı zaýyttyń iske qosý-retteý jumysyn Elbasynyń ózi bastap bergeni bizderdi qanattandyra túsedi. Jobalyq quny 843 mln. AQSh dollaryn quraıtyn zaýyttaǵy tórt pesh jylyna 440 myń tonna joǵary kómirtekti ferrohrom óndiretin bolady. Munda eńbek ónimdiligi 3-4 ese artady dep kútilýde. Sondaı-aq, ekologııalyq tıimdiligi de joǵary bolmaq Bul jumysshylarǵa jeńil ári densaýlyqtaryna áseri bolmaıdy degen sóz. Munyń ózi jastardyń kásiporynda eńbek etýge yntasyn arttyrady, – deıdi ol sóz arasynda.
Zaýyttyń túrli óndiristik býynynda eńbek etetin Ýálıhandar áýleti elimizdiń ekonomıkasyna eleýli úlesterin qosyp júrse, onda áýlet basy Meńdiǵalıdyń ónegesi de mol. Al, óz kásibin jetik meńgergen ony áriptesteri bilikti brıgadır ǵana emes, bereke-birligi myqty otbasynyń basshysy retinde de syılaıdy. Qazaq «Baqytyn eńbekten tapqan» dep osyndaıda aıtsa kerek.
Satybaldy SÁÝIRBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Aqtóbe oblysy.
