Talantty oqýshylardyń jeldi jan-jaqtan ustaıtyn generator jobasy qoldanysqa ense, óndiriske ári aýyldaǵy sharýashylyqqa tıimdi tusy kóp bolmaq.
– Innovasııalyq generatorymyz qazaqtyń kıiz úıi ispetti. Konýs pishininiń arqasynda jeldi jan-jaqtan ustaıdy. Aýyldyq jerde, ásirese eldiń soltústiginde qatty jel tursa, eski magıstraldyq jeliler isten shyǵyp qalady. Bizdiń joba jeke sektor men aýyldyq eldi mekenderde elektr energııasynyń úzilý máselesin sheshýge baǵyttalǵan. Sol tabıǵı qubylysty paıdaly mehanızmge baǵyttaýdy kózdedik. Jobany burynnan bar kóp júzdi rotordyń negizinde jasadyq. Bizde «jel dıirmeniniń» birneshe nusqasy boldy. Tórtburysh, dóńgelek tárizdes túrleriniń barlyǵyn tájirıbeden ótkizdik. Tıimdiligin jeldiń jyldamdyǵyna baılanysty qozǵalysyna qaraı eseptedik, – deıdi komandanyń bilikti ınjeneri Sanjar Sársembaev.
Jas ǵalymdar statıstıkalyq málimetterge qol jetkizip, tıimdiligin de eseptep qoıypty. Jalpy, elimizdegi jeldiń ortasha jyldamdyǵy qalypty jaǵdaıda sekýndyna 6 metrge deıin jetedi eken. Demek elimizdiń jel-energetıkalyq áleýeti jylyna 929 mlrd KVt-ty quraıdy deıdi olar. Jas ozattar sol sebepti bıikte soǵatyn jel energııasyn paıdalaný qajettigin rastap otyr.
Oǵan qajetti qondyrǵylar arqyly stansa quryp, jel qýatynan óndiriletin elektr energııasyn sharýashylyqta, jylyjaıda kádege jaratýǵa ábden bolady. Osylaısha, elektr qýatynyń tapshylyǵyn azaıta bersek deıdi.
– Chempıonatqa álemniń 20 elinen 700-den astam oqýshy qatysty. Jarty jyldan astam ýaqyt daıyndalsaq ta, úshkúndik jarys biz úshin óte qyzyqty ótti. Alǵashynda qobaljydyq. Biraq ishki qorqynyshty jeńip, qabiletimizdi kórsete aldyq. Robottar oıynynda kóshbasshylar qatarynan kórindik, – deıdi qatysýshylardyń biri Akbar Ermekov.
Oqýshylar jobalaryn, eń aldymen, metallýrgııa kásipornynyń ınjenerlerine tanystyrǵan. Injenerler de, memlekettik ýnıversıtettegi ǵalymdar da oń baǵa beripti.
Elimizden barǵan úzdik oqýshylar jarys kezinde «MIT», «Boston University» jáne «Harvard» sekildi bedeldi oqý oryndarynyń ınjenerlik fakýltetterine baryp, professorlarmen tanysyp shyqqan.
Joba jetekshileri jel men kún, sý energııasy sekildi sarqylmaıtyn energııa kózderin qoldanysqa engizýdi áli de mańyzdy dep aıtyp otyr. Ásirese jel energııasy tabıǵat balansyn saqtaýda asa tıimdi kórinedi. Endi ozat oqýshylarymyz jańa jobalaryn jeke kásipkerlerdiń nazaryna usynbaqshy.
Memleket basshysynyń tapsyrmasymen ázirlengen «Jasyl Qazaqstan» ulttyq jobasy da osyny kózdeıdi: eń aldymen ekologııany jaqsartý kerek degen ustanymǵa negizdelgen. Al «Jasyl» ekonomıkany damytýdaǵy basymdyqtardyń biri – jańǵyrmaly energııa kózderi. Jas ǵalymdarymyzdyń jobasy osyny maqsat etedi.
Qaraǵandy oblysy
