О́ndiristi óńirdiń oń isteri

«Qarmet»-tiń qajyrly qadamy

«Qarmet» aksıonerlik qo­ǵamy Dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Andreı Lavrentev pen kásiporynnyń bas dırektory Vadım Basın óndiristi damytý úshin atqarylǵan jáne júzege asyrylyp jatqan jo­ba­lar jóninde baıandady. Bul maqsatqa 3,5 mıllıard dol­lardan astam qarjy qarasty­rylǵan. Budan bólek 500 mıllıon dollar shamasynda Kómir departamentindegi jáne 978 mıllıon dollar kóleminde Temir rýdasy departamentindegi jobalarǵa qosymsha ınvestısııa quıý josparlanǵan.

Kásiporyn ǵımarattar men nysandarǵa aýqymdy jón­deý ju­mystaryn júrgizip ja­tyr. Bıylǵy jańǵyrtý baǵdar­la­masyna 100-den astam nysan engen. 50 myń sharshy metr shatyr aýystyrylýda. Sonymen qatar buǵan deıin qabyldanǵan «Tazalyq» baǵdarlamasyna sáı­kes 120 sanıtarlyq-tur­mystyq ǵımaratqa kúrdeli jóndeý júrgizile bastady.

Memleket basshysyna slıab pen blıým shyǵaratyn №2 konvertorlyq seh pen metall ázirlemelerin úzdiksiz quıý mashınasynyń jumysy tanystyryldy. Kásiporyn bas­shylyǵy búginde mekemeniń tehnıkalyq jaǵdaıyn babynda ustap turý, jóndeý júıe­sin, sondaı-aq krıstaldandyr­ǵysh aınalym júıeleri men barlyq mashına segmentterin jetildirý basty mindet ekenin atap ótti. Kelesi jyly basqarý jáne gıdravlıka júıelerin jańǵyrtý jumystary atqarylmaq.

Andreı Lavrentevtiń aıtýynsha, iske asyrylyp jatqan jobalar kombınat jumysyn turaqtandyryp, kompanııa­nyń «5-9-5» baǵdarlamasynyń oryn­dalýyna boljam jasaýǵa múmkindik berdi. Qabyldanǵan strategııaǵa sáıkes, kásiporyn 2028 jylǵa qaraı jylyna 5 mıl­­lıon tonna bolat shyǵa­rýdy, 9 mıllıon tonna kómir jáne 5 mıl­lıon tonna temir rýdasy kon­sen­­tratyn óndirýdi jos­­par­lap otyr. Bul 2023 jylǵy kórset­kish­­termen salystyrǵan­da, or­ta eseppen 66 paıyz ósimdi qamta­masyz etedi.

Memleket basshysy kombınatty tabıǵı gazǵa kóshirý mańyzdy sheshim ekenin atap ótti. Bul bastapqy kezeńde qorsha­ǵan ortaǵa keletin zııandy 30 paıyzǵa tómendetýge múmkindik beredi. Bıyl kúzde Temirtaý qalasynda ekologııalyq taza kólik túri – tramvaı jelisi qal­pyna keltiriledi.

Prezıdent ónerkásip qaýip­sizdigi, óndiristiń tıimdiligin arttyrý jáne jańǵyrtý, aımaqtyń ekologııalyq ahýalyn jaqsar­tý baǵytynda júzege asyrylyp jatqan jobalardyń merzimi men joǵary sapa standarttaryn qatań saqtaý qajet ekenine basa nazar aýdaryp, birqatar naqty tapsyrma berdi.

– Biz otandyq ınvestordy shaqyrý arqyly durys sheshim qabyldadyq. Olar birden iske kiristi. Kombınattaǵy jaǵdaı burynǵymen salystyrǵanda aı­tar­lyqtaı jaqsarǵan. Bi­raq mu­nymen shektelýge bol­maı­dy. Eń basty mindet – «Qarmet» kásip­or­nynyń baıaǵy dańqyn qaıtaryp, áleýmettik máselelerdi sheshýge basa mán berý. Bul baǵyttaǵy ju­mys bastalyp ketti. Odan ha­bar­darmyn. Men kombınatqa jyl saıyn kelip, onyń damý barysymen tanysyp turamyn, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Qazirgi kezde «Qarmet» ak­sıonerlik qoǵamynda 34 myń­nan astam jumysshy eńbek etedi. Metallýrgııalyq kombı­nattyń óndiristik qýaty jylyna 5,3 mıllıon tonna bolat óndirýge jetedi. Byltyr ká­sip­­oryn 2,9 mıllıon tonna daıyn ónim shyǵarǵan. Onyń 2,1 mıllıon tonnasy Reseı, Qy­taı, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájik­stan, Túrikmenstan, Grýzııa, Ázer­­baıjan jáne Aýǵanstan el­de­rine eksporttaldy.

Budan soń Memleket basshysy «Qarmet» Kreatıvti tehnologııalar ortalyǵyn aralap kórdi. Atalǵan ortalyq metallýrgter qalasynyń belsendi ári shyǵarmashyl jastarynyń basyn qosatyn orynǵa aınaldy.

Prezıdentke «Qarmet» aksıo­ner­lik qoǵamynyń profıl­dik emes aktıvterdi basqarý jó­nin­degi dırektory Almas Sıra­nov or­talyqta robotty tehnıka, av­tomodeldeý, ushqyshsyz basqa­rylatyn drondar seksııa­lary, baǵdarlamalaý, bloger­ler, jýrnalıstıka, dokýmentalıs­tıka mek­tepteri, podkast stýdııasy jáne basqa da shyǵarmashylyq baǵyt­taǵy úıirmeler ashylǵanyn jet­kizdi. Onyń aıtýynsha, orta­lyq tek metallýrgııalyq kombı­nat­tyń ǵana emes, Temirtaý qala­synyń kórnekti nysanyna aınalady. Munda jastar kásibı baǵdar alyp, ózderiniń ınjenerlik daǵ­dy­laryn shyńdaıdy.

Prezıdent kásiporyn jumys­shylarymen jáne ardager­leri­men, sondaı-aq kásipodaq ókil­de­ri­men áńgimelesý barysynda eń­bek adamy eń joǵary qurmetke laıyq ekenin atap ótti. Bul rette mem­leket tarapynan olardyń ál-aýqa­tyn jaqsartý úshin barlyq jaǵ­­daı jasalyp jatqanyn jetkizdi.

Kenshiler qaýipsizdigi – basty nazarda

Sondaı-aq Prezıdent «Qarmet» ak­sıonerlik qoǵamynyń dıs­pet­cherlik-taldaý ortalyǵyn aralap kórdi. Kompanııanyń bas dırektory Vadım Basın Qasym-Jomart Toqaevqa kómir óndirisi bólimshesin damytý jóninde baıandady.

Atap aıtqanda, byltyr kó­mir tek 3 shahtadan óndirilse, en­di Prezıdent tapsyrmasyna saı qysqa merzim ishinde bar­lyq 8 shahtadaǵy jumys qalpyna keltirildi. О́ndiristik qaýipsizdikti kúsheıtý úshin aýqymdy jumystar qolǵa alyndy.

Prezıdent shahterlerdiń óndi­ristegi qaýipsizdigin qamtamasyz etý baǵytynda qabyldanǵan tyń sha­ralarmen tanysty. Dıs­pet­cherler naqty ýaqyt reji­minde barlyq shahtadaǵy ahýaldy baqylap, gaz deńgeıine tal­daý júr­­gize alady. Budan bó­lek, ken­shi­­lerdiń jumysyn úıles­tirip, olar­­men beınebaıla­nys ornatady. Sonymen qatar ortalyqta júıe­­degi qaýipsizdik baqylanyp, óndiristik kórsetkishter men úde­ris­terdiń oryndalý barysyna monıtorıng júrgiziledi. 2025 jyldyń sońyna deıin barlyq 8 shahtadaǵy kenshilerdiń júrgen jeri men densaýlyq jaǵdaıyn naqty anyqtaıtyn qondyrǵy júıesi ornatylady.

Budan keıin Memleket basshysy «Saran» shahtasynda, 620 metr tereńdikte jumys istep jatqan kenshilermen beınebaılanys arqyly sóılesti. Kásiporyn jumysshylardy jańa alarmphone qurylǵysymen jabdyqtaǵan. Qorǵanys deńgeıi asa joǵary gadjette qyzmetkermen jedel baılanysýǵa arnalǵan smartfon fýnksııasy bar.

Qasym-Jomart Toqaev kenshi­lerge jankeshti jumysy úshin alǵys aıtyp, shahterlerdiń qyz­metinde eńbek qaýipsizdigin saqtaý mańyzdy ekenine nazar aýdardy.

«Káýsar» – kreatıvti damý ortalyǵy

Qasym-Jomart Toqaev Qa­raǵandy qalasynyń Prıshahtınsk shaǵyn aýdanynda taıaýda ǵana ashylǵan «Káýsar» oqýshylar sa­raıynyń qyzmetimen de tanysty.

Memleket basshysyna mun­daǵy 13 úıirme men seksııaǵa 1 600 bala qatysatyny jaıynda málimet berildi. Oqýshylar ıgiligi úshin ortalyqta Hi-tech seh, shyǵarmashylyq sheberhana, horeografııa zaly, ART-stýdııa, dybys jazý, televıdenıe jáne foto stýdııalary, VR-arhıtektýra jáne WEB-dızaın kabınetteri, Intellectum-stýdııa, Internet zattary kabıneti, robotty tehnıka jáne tehnıkalyq shyǵarmashylyq zerthanasy, STEM-zerthana, mýzykalyq stýdııa, ekologııalyq ortalyq, sport jáne oıyn alańdary ashylǵan.

Jalpy aýdany 3,3 myń sharshy metr bolatyn ǵımarat sapa­­ly qosymsha bilim alýǵa qajet­ti quraldarmen tolyqtaı jabdyq­talǵan.

Memleket basshysy jas ur­paq­tyń shyǵarmashylyq jáne krea­tıvti damýynyń máni zor ekenine nazar aýdardy. Sondaı-aq qorshaǵan ortany qorǵaýǵa, sonyń ishinde «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasyn ótkizýge basa mán beretinin atap ótti. Prezıdent oqýshylardy osy mańyzdy bastamaǵa belsendi túrde atsalysýǵa shaqyrdy.

Turmystyq tehnıka zaýytyn aralady

Qasym-Jomart Toqaevtyń Qaraǵandy oblysyna jumys sapa­ry odan ári qaraı Saran qala­­synda jalǵasty. Prezıdent mun­da turmystyq jáne elektr tehnı­kasyn shyǵaratyn «Silk Road Electronics» kásipornyna bardy. Jal­py aýdany 61 myń sharshy metr­den astam óndiris burynǵy «Qara­ǵandyrezınatehnıka» zaýy­tynyń aýmaǵynda ornalasqan. Jo­ba­nyń quny – 25 mıllıard teńge.

Prezıdentke «Meridian Company» jaýapkershiligi shek­teý­li seriktestiginiń tehnıkalyq dırektory Aleksandr Krıtskıı kásiporyndaǵy óndiris úderisi týraly aıtty.

Zaýyt jyl basynan beri tur­mystyq tehnıka shyǵaryp, ony elimizdiń elektronıka buıym­daryn satatyn saýda jelilerine jetkizedi. Búginge deıin kásip­orynda 97 myń turmystyq tehnıka óndirilgen. Kompanııa 2027 jylǵa qaraı tolyq óndiristik qýatyna kóship, 1,1 mıllıon turmystyq tehnıka shyǵarýdy jáne óz ónimin TMD elderine eksporttaýdy josparlap otyr.

«Samsung Electronics Central Eurasia» kompanııasynyń basqar­ma tóraǵasy Mınkı Chý atalǵan óndiris alańynda «Samsung» brendimen teledıdar jáne avtomatty kir jýý mashınasyn shyǵarý kózdelip otyrǵanyn jetkizdi.

Prezıdentke qazirgi tańda zaýyt­­ta Qaraǵandy, Saran, Shah­tınsk jáne Abaı qalala­ry­nyń 232 turǵyny jumysqa ornalas­tyrylǵany týraly málimet be­ril­di. Zaýyttyń óndiristik qýaty tolyǵymen iske qosylǵan kezde jumysshylar sany 1 200 adamǵa deıin ulǵaıady.

О́nimi kóp kásiporyn

Qaraǵandy oblysyna jumys sapary aıasynda Qasym-Jomart Toqaev Saran qalasyndaǵy kó­lik dóńgelekterin shyǵaratyn «KamaTyresKZ» zaýytyn aralap kórdi. Prezıdentke kásiporynnyń óndiris sıkly men damý keleshegi tanystyryldy.

Memleket basshysyna «Tat­neft» JAQ bas dırektory Naıl Maganov pen zaýyt dırekto­ry Radıı Býrganov qurylys-mon­­taj jumystary aıaqtalyp, teh­no­logııalyq qural-jabdyqtar tolyqtaı jetkizilgenin aıtty. 234 mıllıard teńge kóleminde ınvestısııa salynǵan zaýytta ónimniń serııalyq óndirisi bastaldy. О́tken aıda «KamaTyresKZ» 30 myń dóńgelek shyǵarǵan. Zaýyt alǵashqy jyly ónim kólemin 1 mıl­lıonǵa deıin jetkize alady.

Prezıdentke dóńgelek quras­tyratyn sehtar men óndiris je­lileri tanystyryldy. Zaýyt­tyń qural-jabdyǵy Latvııa, Ita­lııa, Portýgalııa, Japonııadan jáne taǵy da basqa elderden ákelin­gen. Jalpy, kásiporynda 800-ge jýyq tehnologııalyq qurylǵy ornatylǵan.

3aýyt 2027 jylǵa qaraı 3,5 mıllıon dóńgelek shyǵarady dep josparlanyp otyr. Qazirgi kezde kásiporynda 590 jumysshy eńbek etip jatyr. Keleshekte qyz­metker sany 1 125 adamǵa deıin kóbeıedi. О́ndiris jumys­shylary «Tatneft» kompanııa­lar tobynyń dóńgelek shyǵa­ratyn kásiporyndarynda oqý-tájirıbeden ótken.

Zaýyt ónimi «Attar» brendimen tanylady jáne halyqaralyq standarttarǵa saı sertıfıkat ıelengen. Otandyq dóńgelekter shilde aıynan Qazaqstan men shet memleketterdiń naryǵynda satyla bastady. Bıyl elimizde qurastyrylatyn «JAC» markaly avtomobılder konveıerden «Attar» dóńgelekterimen shyǵady.

Aýyldy damytý basymdyǵy

Memleket basshysy Qaraǵan­dy oblysyna jumys sapary aıa­synda Nura aýdany, Shahter aý­­lyndaǵy birqatar áleýmettik ny­sandy aralap kórdi. Qasym-Jo­mart Toqaevqa aýyldaǵy dene shy­nyqtyrý-saýyqtyrý kesheni tanys­tyryldy. Munda voleıbol, basketbol, fýtbol, ústel ten­nısi, qazaq kúresi seksııalary jáne jattyǵý zaly bar. Keshende Muzbel, Egindi jáne Baıtýǵan aýyldarynyń balalary da sportpen shuǵyldanady.

Prezıdent júzý basseınin jáne jaqynda jóndeýden ótken jer­gilikti Mádenıet úıin aralap kórdi. Qasym-Jomart Toqaev «Shah­terskoe» JShS dırektory Georgıı Prokop bıznestiń áleý­mettik jaýapkershiligi aıasynda túrli jobalardy júzege asy­rýǵa úles qosqanyn atap ótti. Son­daı-aq onyń aýdanda sportty, má­denıetti jáne ónerdi damytýǵa qol­daý kórsetip kele jatqanyn aıtty.

Memleket basshysy Shah­ter aýlynyń Úrmeli aspaptar halyq orkestriniń ujymy­men áńgimelesip, olarǵa shyǵar­mashy­lyq tabys tiledi. Prezıdent óńir­­lerde sport jáne mádenıet jo­­balaryn iske asyrý mańyzdy eke­nine nazar aýdardy.

Sondaı-aq Memleket basshysy Nura aýdany, Shahter aýly­nyń eńbekkerlerimen júzdesip, áńgimelesti.

«Shahterskoe» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory Georgıı Prokop aýyl sha­rýa­shylyǵy kásiporynynda 245 jergilikti turǵyn jumys isteı­tinin aıtty. Sharýashylyq negi­zinen dándi jáne maıly daqyldar, sondaı-aq kartop egýmen aınalysady. Dırektordyń aıtýynsha, agrobirlestiktiń tehnıkalyq parkinde «John Deere», «Buhler», «CLASS», «Lovol», «Valtra», «RSM», «Acros» markaly zama­naýı shyn­jyr tabandy jáne dońǵa­laq­ty traktorlar, astyq jınaıtyn kom­baındar bar. Búginde sharýa­lar egin jınaý naýqanyna saqadaı saı.

Jergilikti turǵyndar Pre­zıdentke aýylda jumys isteýge jáne ómir súrýge qolaıly jaǵdaı jasalǵanyn jetkizdi. Qasym-Jomart Toqaev memleket aýyldy damytýǵa jáne sharýalardy qoldaýǵa aıryqsha mán beretinin atap ótti.