Foto: baq.kz
Jańa oqý jyly oblys kóleminde 433 mektep, 177 balabaqsha, 335 shaǵyn ortalyq, 33 kolledj, 47 qosymsha bilim mekemesi jumys isteıtin bolady. Bilim basqarmasynyń málimetinshe, bilim berý nysandaryn jóndeýge baǵyttalǵan qarajat kólemi de qomaqty. Mysaly, bıyl 155 bilim mekemesin jóndeýden ótkizýge 7 mlrd teńgeden astam qarjy bólingen.
«Bıyl 13 nysan kúrdeli, 42 mektep josparly jóndeýden ótip jatyr. Jóndeý jumystary belgilengen merzimge sáıkes jańa oqý jyly bastalǵansha aıaqtalady. Bilim berý mekemeleriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtý máselesi de oıdaǵydaı sheshilip jatyr. Bul maqsatqa bıyl 1,8 mlrd teńge baǵyttaldy. Balalardy sapaly ári qaýipsiz tasymaldaýdy qamtamasyz etý úshin mektep tehnıkasy únemi jańartylyp otyrady. Máselen, 2022-2023 jyldary 30 avtobýs lızıng arqyly alynsa, bıyl 4 shaǵyn avtobýs satyp aldyq», deıdi oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Aıman Ybyraeva.
Balalardy oqýlyqpen qamtamasyz etý máselesi de ońtaıly sheshimin taýyp jatyr. Bilim basqarmasynyń ókilderi bıyl da shákirtterdi oqýlyqpen 100 paıyz qamtamasyz etemiz dep otyr. Máselen, 2024-2025 oqý jylyna 1 mlrd 178 mln teńgege qajetti oqý quraldary satyp alynbaq. Qazirdiń ózinde «Etandau.Gov.Kz elektrondyq platformasy arqyly 3-synyptarǵa arnalǵan jańa oqýlyqtar men oqý-ádistemelik keshender, qaıta basylyp shyqqan oqýlyqtar tolyq kólemde satyp alynǵan. Oqýlyqtarǵa arnaıy tapsyrys jergilikti bilim bólimderiniń ótinimderi boıynsha beriledi. Munyń syrtynda, bıyl mektep kitaphanalary úshin 28 myńnan astam kórkem týyndy satyp alynyp otyr. Olardyń deni – qazaq tilindegi shyǵarmalar.
Pedagog mamandardyń ádistemesin baıytyp, bilimin tereńdetý máselesi de basty nazarda. О́ńirde muǵalimderdiń biliktiligin arttyrýǵa arnalǵan tegin kýrstar turaqty túrde ótip turady. Mysaly, jyl basynan bergi 7 aı ishinde 1 865 muǵalim tegin kýrstan ótken.
О́ńirde muǵalimderdiń biliktilik sanatyn kóterýge de barlyq múmkindik qarastyrylǵan. Ár muǵalimniń mindeti – ózin-ózi úzdiksiz jetildirip otyrý jáne balalardyń ıgiligine jan-tánimen adal jumys atqarý ekenin eskersek, oblys ustazdarynyń únemi osy údeniń bıiginen kórinip, ózderiniń tynymsyz eńbekteriniń nátıjesin kórip otyrǵanyn aıta ketken jón. Mysaly, «Pisa» halyqaralyq zertteýiniń nátıjesi boıynsha ótken oqý jyly oblys oqýshylary oqý saýattylyǵy boıynsha respýblıkada 1-shi, jaratylystaný-ǵylymı saýattylyq boıynsha 3-shi, matematıkalyq saýattylyq boıynsha 4-oryndy ıelengen.
Balalardy mektepke daıyndaý máselesi de josparly, júıeli túrde tııanaqty tyndyrylyp jatqan sharýanyń biri. О́ńirde jyl saıyn oqýshylardy mektep formasymen jáne keńse kerek-jaraqtarymen qamtamasyz etý úshin jalpyǵa birdeı bilim berý qorynan qomaqty qarjy bólinip otyrady. Mysaly, bıyl 10 myń balaǵa kómek kórsetý úshin 434 mln teńge bólingen.
«Bıyl bir balaǵa 43 407 teńge tólem beriledi. Bul qarjy ata-ana balany mektepke daıyndaı alatyndaı etip jylyna 1 ret, jaz mezgilinde tólenedi. Qarajat ata-ananyń jeke esepshotyna túsedi. Munyń syrtynda, ataýly áleýmettik kómek alatyn otbasylardan, AÁK almaıtyn, biraq jan basyna shaqqandaǵy ortasha tabysy eń tómengi kúnkóris deńgeıinen tómen otbasylardan shyqqan balalar, jetim balalar men ata-ana qamqorlyǵynan qaǵylǵan balalar, alqaly organ anyqtaǵan bilim alýshylardyń ózge de sanattary ózderine qosymsha kómek kerek bolǵan jaǵdaıda jalpyǵa birdeı bilim berý qoryna júgine alady», deıdi oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Danagúl Jappasbaeva.
Bıyl óńirde «Mektepke jol» respýblıkalyq aksııasy aıasynda demeýshilerdiń kómegimen turmysy tómen otbasylardan shyqqan 5 500 balany mektep formasymen jáne mektep kerek-jaraqtarymen qamtamasyz etý josparda bar. Búginde atalǵan ıgi is-sharaǵa memlekettik mekemeler, iri kásiporyndar, túrli qoǵamdyq birlestikter, jeke kásipkerler atsalysyp jatyr. Oraıy kelgende, «Mektepke jol» qaıyrymdylyq aksııasy eń alǵash osy Qostanaı óńirinen bastaý alǵanyn aıta ketý kerek. Biraz jyl oblys kóleminde ǵana uıymdastyrylyp kelgen is-shara búginde bútin eldi qamtyp, tek qaltaly kásipkerler ǵana emes, «Jetim kórseń, jebeı júr» degen halyq támsilin berik ustanym etken jany jomart jaısań azamattar da barynsha atsalysatyn izgilik aksııasyna aınaldy.
Oblystyq bilim basqarmasynyń boljamynsha, bıyl shamamen 11 myń baldyrǵan tuńǵysh ret mektep tabaldyryǵyn attaıdy. Qazirdiń ózinde 9,5 myńnan astam bala birinshi synypqa qabyldanǵan.
Bilim berý nysandarynyń jylytý maýsymyna daıyndyq máselesi de qazirden bastap qolǵa alynyp, erterek pysyqtalyp jatyr. Oblys mektepteri aldaǵy qystan qysylmaı shyǵýy úshin 69 myń tonnanyń ústinde kómir kerek eken. Qajetti qatty otynǵa 1,2 mlrd teńge qarastyrylǵan. Mektepterdiń deni qazirdiń ózinde qysqa jetkilikti otyndaryn túsirip alǵan.
Bıyl oblystyń bilim berý júıesiniń qajetine 196,3 mlrd teńge bólinip otyr. Jalpy, sońǵy úsh jyl ishinde salaǵa bólinetin qarjy kólemi eki ese ulǵaıǵan.
Qostanaı oblysy
