Iá, kınony kórip bolyp, rejıssermen sóıleskenshe bári jaqsy boldy. Fılmnen keıingi týlaǵan oıdy aıtýǵa, sandaǵan suraqty qoıýǵa asyǵyp, rejıssermen sondaı bir shynaıy shyǵarmashyl áńgimege oqtalǵanym sol edi... Kenet... Kenet biz kútken shynaıylyq birtindep shytynaı bastady.
Eń aldymen, oryssha jaýap bersem dedi. Osy tusta ishtegi býyrqanǵan tolqyn sál kidirdi. Biraq kınoóndiristegi mamandardyń, jalpy búgingi qoǵamda ana tilin bilmeıtin zamandastarymyzdyń kóp ekeni qalypty jaǵdaıǵa aınalǵan joq pa? Buǵan nege irkilemin? «Bastysy, ult mádenıetiniń damýyna úles qosyp jatyr» dep kidirgen oıymdy jubatqandaı bolyp, kelesi suraǵymdy qoıdym. Nanymdy jaýap joq. Kınonyń kótergen áleýmettik taqyrybynan qoǵamnyń beınesin izdegen men sózdi solaı qaraı burdym. Osy tusta aqtarylar dedim. Tipti aıtar jaýabyn da oısha elestetip, tebirene tyńdaýǵa daıyn turmyn. Taǵy da sýda júzgen balyqtaı qolymnan sýsyp shyǵa berdi. Kınokartınaǵa sebep bolǵan eshqandaı bir oqıǵa, ıakı bir oı, býyrqaný, taǵdyr joq eken. Barlyq sıýjet óz qııalynda ǵana damyp, eshqandaı áleýmettik maqsatsyz az ǵana ýaqytta dúnıege kelgen. Az ǵana ýaqytta túsirilgen. «Búgingi qazaq kınosyna qandaı baǵa beresiz? Qaı deńgeıde? Ne kerek? Ne jetpeıdi?» dedim bir sátte endi qaıter eken dep. Sypaıy jymıdy. Bul týraly eshteńe aıta almaıtynyn aıtty. Eshteńeni baıqamaıdy, eshkimdi maqtamaıdy, eshkimdi jamandamaıdy, jalpy, jan-jaǵyna, qoǵamǵa, óz salasyna baǵamdap qaramaıtyn, eshteńede sharýasy joq kisiniń keıpi... Tipti jańa kınosynyń prokatynan da úmiti joq. «Mundaı fılmder kassa jınamaıdy», dedi kesip. Iá, ol ózi aıtqandaı, kınony halyq úshin nemese qandaı da bir maqsatta, bir máseleni kóterý úshin, ulttyq ónerdi damytaıyn dep túsirmeıdi eken. Tek ózi úshin, qııalyn taspaǵa túsirý úshin...
Qandaı da bir tragedııalyq jaýap kútken meniń eńsem shyndap túseıin dedi. Alǵashqydaı kózimde ot joq, fılmnen keıingi áser de sýyǵan. О́nerge, estetıkalyq talǵamǵa, klassıkaǵa degen qushtarlyǵym da sanamnyń bir buryshynda tyǵylyp qaldy. Endi táýir oı aıtylmas dep áńgimeniń sońy jattandy suraqtarǵa aýdy. Ol da jattandy jaýap berdi. Men kútken shynaıylyq joq. Sondaı atústi, salǵyrt, bulǵaqtaǵan jaýaptar. О́zi tipti ártis pe dersiń. Bergi jaǵy sondaı sypaıy. Al arǵy jaǵynda ult mádenıeti degen uǵym múlde joq sııaqty...
Kópke belgili keıingi ýaqytta memlekettiń qoldaýymen kóptegen jańa fılm jaryqqa shyǵyp jatyr. Bir fılmge bólinetin qarjy az emes. Al ol qarjy, árıne, eń aldymen, ulttyq kınony damytý, qazaq mádenıetin ilgeriletý maqsatynda beriledi. Júrekke salmaq túsirer suraq: jylda shyǵyp jatqan ondaǵan fılm memlekettik bıýdjetten bólingen qarjyny aqtap jatyr ma? Bul kınolardyń bereri ne? Ulttyq máseleni qaýzaı ma? Ulttyq qundylyqty kózdeı me? «Tek óz qalaýy men qııaly úshin túsiretin» meniń rejısserimniń týyndylary qazaqqa qanshalyqty jaqyn?
Árıne, óz qarjysyna qalaǵanyn túsirip, halyqqa usyný bul bir bólek. Al memlekettiń qazynasynan bólingen qarajatqa tek ulttyq maqsatty kózdeıtin kórkem dúnıeler jasalsa kerek-ti. Álqıssa.
Bul meniń azdy-kópti jýrnalıstik jolymdaǵy eń sátsiz suhbat boldy. Dese de osy sátsiz suhbatymdaǵy sátti suraǵym «Gazet oqymaıtyn shyǵarsyz?» degenim eken. Ol da esh abyrjymaı, áý bastan bergi men kútken sózdi aıtty. О́zi qazaqsha sóılemeıtin adam, árıne, gazet oqymaıdy. Men de qyzyqpyn...