Sýret: almaty.tv/ Maksım Zolotýhın
Kez kelgen ónimniń sapasy, eń aldymen, ony qamtamasyz etýdiń ámbebap quraly sapa standarttarmen ólshenedi desek, «QazStandart» RMK otandyq ónimder men qyzmetterdiń sapasyn kóterýge, qoǵamnyń ulttyq standarttaý júıesine degen senimin arttyrýǵa, joǵary ǵylymı-tehnıkalyq deńgeıde qyzmet kórsetý arqyly ólshem birligin qamtamasyz etýge qyzmet etetinin aıtý kerek.
Mysaly, О́KQ alańynda «QazStandart» RMK Almaty qalasy jáne Almaty oblystyq fılıalynyń dırektory Dáýren Sársenbaev osy mekemede fılıalǵa júktelgen jumystardyń aýqymdy bóligin atqaryp otyrǵan 18 maman bar ekenin atap ótti. Sapa standarttaryn ólsheýdiń 10 túri boıynsha akkredıttelgen eki zerthana bar bolsa, bul – salystyryp tekserý jáne kalıbrleý zerthanalary.
Máselen, metrologııa quraldaryn qoldaný (ólsheý nátıjelerin taný úshin tekserý, kalıbrleý, qadaǵalaý) aqaýly ónimdi shyǵarýǵa baılanysty qarjylyq shyǵyndardyń azaıýyna yqpal ete otyryp, ónim sapasyn jaqsartyp qana qoımaı, ózindik qunyn da tómendetedi.
«Bul áreketterdiń bári de otandyq ónimniń básekege qabilettiligin arttyrýǵa, saýda-sattyqty jandandyryp, saýdadaǵy tehnıkalyq kedergilerdi joıýǵa ári álemdik naryqqa shyǵýǵa yqpal etedi», deıdi D.Sársenbaev.
Qazirgi ýaqytta «KazStandart» saıtynda 2025 jylǵa arnalǵan Ulttyq jospardyń jobasy ornalastyrylǵan, oǵan 378 standart engizilgen. Negizgi baǵyttar: ónerkásip, qurylys, qyzmet kórsetý, sıfrlandyrý, múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan standarttar syndy bolyp keledi.
Osy oraıda standarttardyń jobalaryn ázirleý, talqylaý, josparlaý úderisi ashyq ekenin, bul iske beıjaı qaramaıtyn árbir azamat óz kózqarasy men óz ustanymyn bildire alatynyn, ıaǵnı barlyq standart ortaq mámileler negizinde qabyldanatynyn eske sala ketken jón.
Máselen, bıyl fılıal qyzmetkerleri óńirlerdegi 38 kásiporynǵa baryp, 5 dóńgelek ústel, 9 oqytý kýrstary men semınarlar uıymdastyryp, 3597 normatıvtik qujattardy ózektendirý isin júrgizgen.
Biz joǵaryda taýarlardan bólek, halyqqa kórsetiletin qyzmetke de sapa standarttary talap etiletinine toqtalǵan bolsaq, múgedek jandardy áleýmettik turǵyda qoldaýdyń tıimdi júıesin qurýdyń bir tetigi osy sapa máselesine baryp tireledi.
Infraqurylym obektileri men qarjy uıymdary bólimsheleriniń múgedektigi barlar men júrip-turýy qıyn jandarǵa qyzmet kórsetýin, sondaı-aq qulaǵy nashar estıtinderge ymdaý tilin jaqsartý maqsatynda bıyl aqpan aıynda 2023 jyly «QazStandart» RMK ázirlep, 2024 jylǵy 1 shildeden bastap kúshine engen ulttyq standarttar týraly dóńgelek ústel ótkizilgen edi.
Bul standarttar ınfraqurylym nysandarynyń qoljetimdiliginen jáne múmkindigi shekteýli klıentterge qyzmet kórsetýdiń arnaıy sharttarynan bastap, lıngvıstıkalyq quzyrettilikke, ártúrli dıalektige, ymdaý tiliniń stılderine ıe aýdarmashylarǵa qoıylatyn naqty talaptardy belgileıdi.
Al joǵarydaǵy sapa standarttary údesinen shyǵa almaǵan, kúshin joıǵan 258 qujat máselesine qaıta oralatyn bolsaq, Almaty qalalyq Tehnıkalyq retteý departamenti 2024 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda 417 tekserý júrgizse, onyń 96%-y tehnıkalyq retteý jáne akkredıtteý salasyndaǵy zańnamany buzǵanyn anyqtap otyr. Tekserý nátıjesinde qurylys materıaldaryna, elektr jáne ónerkásiptik taýarlarǵa, sondaı-aq kólik quraldaryna qatysty 258 sáıkestikti rastaý qujattary joıyldy. Nátıjesinde, 27,1 mln teńgeden astam somaǵa ákimshilik aıyppuldar salynyp, segiz sýbektini akkredıtteý attestattary toqtatyldy.
Osy máselege oraı Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıtetiniń Almaty qalalyq departamentiniń basshysy Qanat Qabylbekov Qazaqstan Respýblıkasynyń Tehnıkalyq retteý jáne sáıkestikti baǵalaý salasyndaǵy zańnamasyn buzǵany úshin 8 akkredıtteý sýbektisine akkredıtteý attestattaryn alty aı merzimge toqtata turyp, 15 807 298 teńge mólsherinde ákimshilik aıyppul salynǵanyn málimdedi.
Búgingi tańda Departament sýbektige (obektige) barmaı-aq, 359 profılaktıkalyq baqylaý men qadaǵalaý júrgizý arqyly barlyq 359 jaǵdaıda zańnamany buzý faktilerin anyqtap otyr.
Memlekettik baqylaý baǵaly metaldar men asyl tastardan jasalǵan zergerlik jáne basqa da buıymdardyń deldaldaryn, sondaı-aq akkredıtteý sýbektilerin, munaı ónimderin, kólik quraldarynyń qosalqy bólshekterin, elektr jáne ónerkásiptik taýarlardy jetkizýshiler men ótkizýshilerdi aınalyp ótpeıdi.
Sol sııaqty Almaty qalasy men qala aýdandarynyń prokýratýrasymen ólshem birligin qamtamasyz etý salasyndaǵy zańnamanyń talaptaryn saqtaý turǵysynan 21 birlesken tekserý júrgizildi. Tekserý nátıjesinde 19 jaǵdaıda belgilengen tártippen tekserýden ótpegen ólshem quraldary qoldanylǵany anyqtalsa, bul «О́lshem birligin qamtamasyz etý týraly» zańnyń 19-babyn óreskel buzý sanalady. Barlyǵy 2500 ólshem quraly tekserildi, onyń ishinde 247 ólshem quraly qoldanýǵa jaramsyz dep tanyldy.
Máselen, 2024 jyly Departament atyna jeke jáne zańdy tulǵalardan ónimniń sáıkestigin rastaýdy, tehnıkalyq retteý men ólshem birligin qamtamasyz etý salasyndaǵy zańnamany túsindirý jóninde 679 ótinish kelip túsken. Osy 218 ótinishtiń 56-sy tıisti memlekettik mekemelerge attandyrylsa, 162-sin Departament qarady. Sonymen Almaty qalasyndaǵy akkredıtteý departamenti «Ulttyq akkredıtteý ortalyǵy» RMK 2024 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda baǵa berý úshin 225 tekserý júrgizilip, onyń 124-i josparly, qalǵan 101-i ótinish berýshilerdiń turǵylyqty jeri boıynsha tekserilgen.
ALMATY
