О́ńir jáne Joldaý jaýapkershiligi

«Aýyl amanaty» baǵdarlamasy aıasyn­da berilgen jeńildetilgen nesıeniń ar­tyqshylyǵyn oblystyń aýyl turǵyn­dary da kórip keledi. Mysaly, Saýran aýdany, Oranǵaı aýylynan Babyr Nasyrov 5 mln teńge kóleminde nesıe alyp, dánekerleý jáne jıhaz sehyn ashqan. Satyp alynǵan jabdyqtyń kómegimen ol qurylys úshin metall konstrýksııalar, jıhaz jasaıdy. «Qazir bizde turaqty negizde 12 adam jumys isteıdi. Tapsyrystar kóp bolǵan kezde qosymsha adamdardy tartamyn. О́nimge degen suranys óte úlken. Sondyqtan ja­qyn arada óz isimdi keńeıtýdi josparlap otyrmyn», deıdi kásipker.

Aýyldyń taǵy bir turǵyny – Bahadır Izraılov joba arqyly aýlasynda mal bordaqy­laý alańyn uıymdastyrǵan. Jer­gilikti kooperatıv múshelerine mal azyǵy tó­mendetilgen baǵamen beri­ledi. Aýdanda aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteri­niń jumysy jolǵa qoıylǵan. Berilgen egis alqaptarynda bıdaı, jońyshqa, júgeri ósiriledi.

Jalpy, «Aýyl amanaty» aýyl tur­ǵyndaryna óz isin túrli baǵytta ashý­ǵa múmkindik berdi. Biri jartylaı fab­­rı­kattar, endi biri ulttyq kıimder men at ábzelderin shyǵarady. Túıequs jumyrt­qalaryn satýmen aınalysqandar da, qal­dyqtardy qaıta óńdeýshiler de bar. Mysaly, Amantaı Ańdasov plastıkalyq qal­dyq­tardan túrli turmystyq kerek-jaraq­tar jasaıdy eken. Taǵy bir turǵyn qaǵaz qoqystan lotoktar óndirýdi jolǵa qoısa, endi biri aǵash qaldyqtarynan kómir óndirip júr. Osyndaı jobalarmen tanysqan vıse-premer joǵary baǵa berip, bul «Taza Qazaqstan» baǵdarlamasy­nyń jaqsy jalǵasy bolýy múmkin ekenin atap ótti.

Sondaı-aq óńirge sapary aıasynda Tamara Dúısenova aýyldyq okrýg ákim­derimen keńes ótkizdi. Onda aýyl tur­ǵyndarynyń ál-aýqatyn arttyrý shara­lary talqylandy. Prezıdent Jolda­ýynda ataýly qoldaý kórsetýge nazar aýdardy. Sıfrlyq karta derekteri negi­zinde otbasylardyń ál-aýqaty deńge­ıine baılanysty 5 sanaty anyqtaldy. Daǵ­darystyq jáne shuǵyl sanattaǵy otbasylarmen jumys isteý úshin memlekettik qoldaýdyń neǵurlym ońtaıly sharalary paıdalanylýǵa tıis. Sondaı-aq keńeste oblys ákimi Darhan Satybaldy «Bir aýyl – bir ónim» tásilin engizý jospary týraly baıandady. Jergilikti shıkizattan joǵary qundy ónim óndirý maqsatyndaǵy bastamany vıse-premer oń baǵalady.

Al vıse-premerdiń tóraǵalyǵymen ótken densaýlyq saqtaý júıesin damytý jónindegi keńeste medısınalyq kómektiń biryńǵaı paketin qalyptastyrý máseleleri sóz boldy. Tamara Dúısenova jyl sońyna deıin mindetti medısına­lyq saqtandyrý júıesin sıfrlandyrýdy aıaqtaý, al kelesi jyldyń sońyna deıin biryńǵaı ulttyq aqparattyq júıeni en­gizý josparlanyp otyrǵanyn aıtty. Vıse-premerge dárilik zattardy tańbalaý jáne qadaǵalaý júıesi kórsetildi. Dári-dármekter qozǵalysy elge ákelingen jáne óndirilgen sátten bastap pasıent nemese satyp alýshy dárihanalar arqyly alǵan­ǵa deıin naqty ýaqyt rejiminde baqyla­na­dy. Atalǵan tizbektegi qoımalardyń biri Túrkistan qalasynda ornalasqan. Júıe engizilgeli beri munda 13 túrli otan­dyq dári-dármektiń 1,5 myńnan asa qap­tamasy qabyldanǵan. Osy jerden olar oblystyń emdeý mekemelerine jiberiledi.

Qazyǵurt aýdandyq ortalyq aýrýhanasynda vıse-premer emdeý mekemesiniń jumysymen tanysyp, emdelýshilermen áńgimelesti. Aýrýhana bazasynda ótken jyldan bastap ońaltý ortalyǵy jumys isteıdi. Bul ortalyqtyń qyzmetterin operasııadan shyqqan, ınsýlt alǵan jáne basqa da naýqastar paıdalanady. Munda 400-den asa adam tegin kýrstarmen qam­tyldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha iske asyrylyp kele jatqan «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda oblysta 49 MSAK nysanynyń qurylysy qarastyrylǵan. Olardyń biri Mahambet О́temisov aýylynda salynyp, búginde tek aınalasyn abattandyrý jumystary qalǵan.

Sondaı-aq Premer-mınıstrdiń oryn­­basary bilim berý sapasyn arttyrý máseleleri boıynsha keńes ótkizdi. Ob­lys ákimi Darhan Satybaldy júrgizip otyr­ǵan keńeske mektep dırektorlary men kolledj basshylary qatysty. О́ńirde Pre­zıdenttiń tapsyrmalaryn oryndaý sheń­berinde mekteptermen keshendi ju­mys júrgizilip jatyr. Halyqaralyq jáne ishki zertteýler nátıjeleri boıyn­sha bilim berý nysandary 3 sanatqa bó­lindi. Ár sanat úshin KPI anyqtaldy. Túrkis­tan oblysynda 280-nen astam mektep «Maq­satty mektepter» retinde belgilendi. Olar mınıstrlik janyndaǵy ınstıtýttardan ádistemelik kómek alady. Bul mektepterdiń muǵalimderin úsh deńgeıli oqytý qarastyrylǵan. Keńeste Prezıdent Joldaýynda mindettelgen tehnıkalyq jáne kásibı bilim berý salasyn transformasııalaý baǵytynda qabyldanatyn sharalar týraly da aıtyldy. Mysaly, jan basyna qarjylandyrý normatıvi qaıta qaralyp, bazalyq jáne yntalandyrýshy bólikke bólinedi. Halyqaralyq standarttardy engizgen jáne túlekterin joǵary jalaqy tólenetin jumys oryndary­na jumysqa ornalastyrǵan kolledjder jo­ǵary qarjylaı qoldaý ala alady.

«Balany balabaqshadan bastap, kol­ledjge deıin jan-jaqty damytý kerek. Bul – bizdiń negizgi mindetimiz. Balabaqsha­lar men bastaýysh synyptardaǵy baǵdar­­la­ma­lardy sınhrondaý, joǵary synyp oqý­shy­laryna kásibı baǵdar berý, oqý barysynda salalyq standarttardy engizý jáne basqa da sharalar balalardyń tulǵasyn damytýǵa baǵyttalǵan. Kolledjder men joǵary oqý oryndarynyń túlekteri eńbek naryǵynda suranysqa ıe bolýy kerek», dedi keńeste T.Dúısenova.

Vıse-premer Túrkistan qalasyndaǵy «Jańa qala» shaǵyn aýdanynda «Jaıly mektep» ulttyq jobasy sheńberinde saly­nyp jatqan jańa oqý ornynyń qury­ly­symen tanysty. Qalada turǵyn úı qury­lysynyń belsendi júrýi mektepterge júk­temeni arttyrýda. Sol sebepti de ult­tyq joba aıasyndaǵy mektepterdiń bi­rin osynda salý týraly sheshim qabyl­dan­ǵan. Jańa 2000 oryndyq mektepti qazan aıyn­da paıdalanýǵa berý josparla­nyp otyr. Bilim uıasy oqý kabınetteri, sport zaldary men ashana, sondaı-aq qaýip­sizdik júıesimen, týrnıketter men beıne-­ba­qy­­laý kameralarymen qamtylǵan.

Qazir óńirde bes mektep úsh aýysymda jumys istep tur. Bul másele ult­tyq joba aıasynda jańa mektepter salý arqyly sheshilmek. Sonymen qatar vıse-premer №28 mektepke baryp, bilim berý salasyndaǵy sıfrlyq sheshimder­men tanysty. Mysaly, «Alaqan» júıe­si oqýshylarǵa bıometrııalyq baqy­laý arqyly ǵımaratqa kirýge, ashana men kitapha­nany paıdalanýǵa múmkin­dik beredi. О́ńirge sapary barysynda Tamara Dúısenova, sondaı-aq Oty­rar aýdany, Sháýildir aýylyndaǵy О́.Jáni­bekov atyndaǵy №4 jalpy orta lıseı-ınternatynyń jumysymen tanysty. Munda «Jumysshy mamandyqtar» kór­mesi uıymdastyrylyp, 12 kolledjde óndi­riletin ónimder kórsetildi.

Túrkistan oblysy