Foto: jjtv.kz
Komıssııa jumysyna memlekettik organdardyń ókilderi, QR Parlamentiniń depýtattary, ombýdsmender, halyqaralyq jáne úkimettik emes uıymdardyń, advokatýranyń, adam quqyqtaryn sottan tys qorǵaýdyń basqa ınstıtýttarynyń, bilim berý uıymdarynyń, jurtshylyq pen BAQ ókilderi qatysty.
Atalǵan taqyryptar boıynsha QR Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova, Respýblıkalyq advokattar alqasynyń tóraǵasy Aıdyn Bıkebaev jáne QR Ádilet vıse-mınıstri Laýra Mersalımova baıandama jasady.
Aqmaral Álnazarova mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrýdy (MÁMS) engizý, densaýlyq saqtaý ınfraqurylymyn damytý, medısınalyq uıymdardy jaraqtandyrý, farmasevtıka salasyn damytý jáne densaýlyq saqtaýdyń basqa da salalaryndaǵy negizgi jetistikter týraly aqparat usyndy.
Vedomstvo basshysynń aıtýynsha, MÁMS engizý búkil el boıynsha medısınalyq qyzmetterdiń sapasy men qoljetimdiligin jaqsartýǵa múmkindik bergen. MÁMS-tiń negizgi jetistikteriniń biri - stasıonardy almastyratyn kómek kóleminiń 1,2 esege ulǵaıýy, bul naýqastarǵa stasıonarlardan tys qajetti medısınalyq qyzmetterdi alýǵa múmkindik berdi.
«Kúndizgi stasıonarlardy qarjylandyrý 4 ese ósti. Stasıonarlyq kómekti qarjylandyrý 2,5 ese ósti, al joǵary tehnologııalyq medısınalyq qyzmetterge (JTMK) jumsalatyn shyǵyndar 4,1 ese kóbeıdi. Onkogematologııalyq kómekti qarjylandyrý 4 ese ósti, bul eldegi onkologııalyq aýrýlarmen kúresýdiń mańyzdy aspektisi bolyp tabylady. Konsýltasııalyq-dıagnostıkalyq qyzmetter qarjylandyrýdyń 16 ese ulǵaıýyna ıe boldy, bul sonymen qatar aýrýlardy erte dıagnostıkalaý men emdeý deńgeıiniń joǵarylaýyna yqpal etedi», dep túsindirdi Aqmaral Álnazarova.
2019 jyldan 2023 jylǵa deıin Qazaqstanda 558 jańa densaýlyq saqtaý nysany salyndy, bul azamattar úshin, ásirese aýyldyq jerlerde medısınalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligin edáýir jaqsartty. Sonymen qatar «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 655 alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek (MSAK) nysandarynyń qurylysy josparlanǵan, onyń ishinde 2023 jyly 99 nysannyń qurylysy aıaqtalǵan. Al bıyl 556 MSAK nysandarynyń qurylysy josparlanǵan.
Komıssııa músheleri densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ózekti máseleler, sondaı-aq olardy sheshý boıynsha usynystar aıtylǵan pikirtalastarǵa belsendi qatysty.
Advokatýra ınstıtýtyn damytýǵa qatysty ekinshi másele aıasynda Komıssııa tóraǵasy Igor Rogov osy jyldyń 24 qyrkúıeginde komıssııa advokattar qaýymdastyǵy, zańgerler, oqytýshylar jáne memlekettik organdar úshin vebınar uıymdastyrǵanyn atap ótti. Onda adam quqyqtary salasyndaǵy halyqaralyq sarapshy, Eýropa Keńesiniń ókili Sergeı Dıkman advokattyq qyzmetti retteýdiń eýropalyq tájirıbesimen bólisti.
Budan ári, Aıdyn Bıkebaev depýtattar bastamashylyq etken advokattyq qyzmet týraly qoldanystaǵy zańnamaǵa ózgerister engizý týraly QR Parlamenti Májilisinde qaralatyn zań jobasynyń negizgi erejeleri týraly baıandady. A.Bıkebaev advokattardyń is júrgizý quqyqtaryn keńeıtý jáne kásibı qyzmet barysynda olardyń quqyqtyq qorǵalýyn qamtamasyz etý jóninde birqatar usynystar engizdi.
Atap aıtqanda:
- advokattyń qyzmetine kedergi keltirgeni úshin ákimshilik jaýaptylyqtaǵy adamdar tobyn keńeıtý;
- noýtbýkter men smartfondar sııaqty tehnıkalyq quraldardy paıdalana otyryp, quqyq qorǵaý organdarynyń ǵımarattaryna advokattarǵa erkin qol jetkizý quqyǵyn berý;
- memlekettik zań kómegin kórsetetin advokattardyń eńbekaqy mólsherlemesin arttyrý;
- advokattardyń kásibı jaýapkershiligin saqtandyrý tetikterin engizý áli rettelmegen;
- tegin zań kómegin kórsetýdegi jáne halyqtyń áleýmettik osal toptary úshin «Pro bono» júıesin engizýdegi halyqaralyq tájirıbeni zerdeleý.
Osy másele boıynsha QR Ádilet vıse-mınıstri Laýra Mersalımova da baıandama jasady.
Vıse-mınıstr elimizde júrgizilip jatqan sıfrlandyrý saıasaty sheńberinde advokattar men zań konsýltanttarynyń qyzmeti úshin «E-zań kómek» aqparattyq júıesi engizilgenin habarlady.
«Atalǵan «E-zań kómek» júıesiniń arqasynda advokattar jedel taǵaıyndalady, osylaısha qylmystyq qýdalaý orbıtasyna túsken azamattardy ýaqtyly qorǵaý, memleket kepildik bergen zań kómegin kórsetý boıynsha advokattar arasynda isterdi birkelki bólý, advokattardyń eńbegine dereý aqy tóleý, tıisinshe olardyń alqa basqarý organdarynan táýelsizdigi qamtamasyz etiledi», dedi ol.
L.Mersalımova eń mańyzdy máselelerdiń biri - kórsetiletin zań kómeginiń sapasy ekenin atap ótti.
«Qazaqstandaǵy zań kómeginiń sapasyn taldaý kásibı bilimdi, praktıkalyq daǵdylardy, etıkalyq normalardy jáne klıentterdiń pikirlerin baǵalaýdy qamtıtyn keshendi tásildi talap etedi. Azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýdy jáne zań qyzmetteriniń sapasyn qamtamasyz etý úshin zań talaptary men advokattardyń qyzmetin baqylaý tetikterin eskerý mańyzdy. Taldaý obektisi shaǵymdar, sot aktileri, ákimshilik praktıka jáne memleket kepildik bergen zań kómegin kórsetý praktıkasy, sondaı-aq ony kórsetý sapasy boldy. Ádilet organdaryna kelip túsken shaǵymdar boıynsha taldaýdan azamattardyń advokattardyń jumysyna narazylyǵynyń negizgi sebebi advokattardyń kásiptik ádep kodeksiniń normalaryn buzý, advokattardyń kásiptik mindetterin oryndamaýy (isti qasaqana sozý), onyń ishinde zań kómegin kórsetkeni úshin tólengen aqshalaı qarajatty qaıtarý boıynsha bolǵany anyqtaldy», dep túıindedi Laýra Mersalımova.
Komıssııa músheleri advokattardyń prosessýaldyq quqyqtaryn keńeıtýge jáne olardyń kásibı qyzmet barysynda quqyqtyq qorǵalýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan naqty sharalardy qabyldaýǵa, sondaı-aq zań kómegin kórsetý sapasyn jaqsartý boıynsha maqsatty júıeli jumys júrgizýge usynystar berdi.
Komıssııanyń otyrysynda ortaǵa salynǵan usynymdar Memleket basshysynyń, QR Parlamenti men Úkimetiniń nazaryna jetkiziledi.
