Foto: prosports.kz
Taldaý qorytyndysynda eldegi sporttyń damýy men álemdik deńgeıdegi sport saıystarynda joǵary nátıjege jetý jolynda kedergi keltiretin júıeli jemqorlyq táýekelderi bar ekeni belgili boldy.
Elimizde keıingi 6 jylda sport salasyn qarjylandyrýǵa shamamen 1,4 trıllıon teńge bólingen. 2018 j. – 165 mlrd teńge, 2019 j. – 204 mlrd teńge, 2020 j. – 177 mlrd teńge, 2021 j. – 223 mlrd teńge, 2022 j. – 296 mlrd teńge, 2023 j. – 340 mlrd teńge. Osy jáne aldaǵy eki jylda taǵy 1,3 trıllıon teńge bólý josparlanǵan.
Antıkor otandyq sportqa bólingen qarjy Ortalyq Azııa jáne alys shet elderdiń ishinde Kanada, Norvegııa, Nıderland bıýdjetterinen birneshe ese artyq ekenin aıǵaqtap, saladaǵy jetistikter kóńil kónshitpeıtinine nazar aýdarǵan.
Máselen, Qazaqstan Olımpıada oıyndary boıynsha medaldyq esepte 2020 j. – 83 oryn (8 – qola), 2022 j. – 0 medal, 2024 j. – 43 oryn (1 – altyn, 3 – kúmis, 3 – qola) jáne Dúnıejúzilik sport reıtınginde (2014 j. – 25 oryn, 2018 j. – 47 oryn, 2023 j. - 42 oryn) osy retpen tómen syrǵı bergen.
Agenttik sporttaǵy quldyraýdyń birneshe faktoryn anyqtaǵan. Sonyń alǵashqysy - qarjylandyrýdaǵy teńgerimsizdik. Eldegi sporttyq saıasat sheteldikterdi tartý arqyly az ýaqyttaǵy nátıjeni kózdegen. Sáıkesinshe óz talanttarymyzǵa jetkilikti deńgeıde qoldaý kórsetilmegen. Táýelsizdik jyldary Qazaqstan olımpıadalyq sport túrlerinen 126 legıonerdi sapqa qosqan. Ýaqyt óte kele atalǵan 126 sportshy elderine qaıta oralǵan. Sondaı-aq buqaralyq sportqa basymdyq berilmeýi de otandyq sporttyń teńselýine sep bolyp tur. Máselen, Qazaqstannyń buqaralyq sportqa jumsaǵan shyǵyny joǵary jetistikter sportyna qaraǵanda 9 ese az bolyp shyqqan.
Sporttyq jetistigi jeterlik elderdiń tájirıbesi kerisinshe. Olar buqaralyq sportty súıemeldeý arqyly álemdik arenada joǵary kórsetkishterge qol jetkizgen. Nıderlandta (17,8 mıllıon) buqaralyq sportqa jumsalatyn shyǵyndar kásibı sportqa (246 mıllıon dollar) qaraǵanda 2 ese kóp (497 mıllıon dollar). Al Qazaqstan osy elmen salystyrǵanda joǵary jetistikter sportyna 3 ese kóp, al buqaralyq sportqa 7 ese az qarjy jumsaıtyny anyqtalǵan.
Formaldyq kórsetkishter. Qazaqstan Respýblıkasynyń dene shynyqtyrý men sportty damytýdyń 2023-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasyna engizilgen buqaralyq sport túrlerin damytý kórsetkishteri formaldy sıpatqa ıe.
Mysaly, ákimdikter jyl saıyn 20 myńnan astam sporttyq-buqaralyq is-shara, kúnine orta eseppen 3 is-shara ótkizýi tıis.
Bulyńǵyr basymdyqtar. Antıkor taldaýyna sáıkes, elimizde joǵary jetistikter sportynda basym sport túrleriniń bolmaýyna baılanysty tanymal emes jáne nátıjesiz sport túrleri qarjylandyrylǵan.
2023 jyly sporttyń 31 túrinen birde-bir medal joq. 2024 jyly qarjylandyrylatyn baǵyttardyń sany 141 túrge deıin ósken.
Shetelde sporttyń «núktelik» baǵyttaryna basymdyq beriletinin eskersek, (Ulybrıtanııada jazǵy Olımpıada oıyndarynyń 19 túri, Germanııada – 18, Avstralııada – 12) osy tájirıbeni qoldanýdyń tıimdiligi aıqyndalady.
