Qoǵam • 08 Qazan, 2024

Áleýmettik qoldaýdyń tıimdi quraly

130 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Eki jyl buryn elimizde ártúrli saladaǵy yqtımal táýekelderdi anyqtaý­ǵa múmkindik beretin Otbasynyń sıfrlyq kartasy (OSK) qanat qaqty. Áleýmettik kodeks ákelgen mańyzdy jańashyldyq qazirde azamattar­dyń memlekettik qoldaý júıesine teń qol jetkizýin qamtamasyz etetin pármendi quralǵa aınaldy. Kóptegen otandasymyz ózine tıisti memlekettik qyzmetterdi ótinishsiz tártipte alyp keledi.

Áleýmettik qoldaýdyń tıimdi quraly

Proaktıvti, ataýly tásildi jetil­dirýdiń salmaqty quraly halyqtyń ál-aýqaty men ómir súrý sapasynyń jaqsarýyna pármendi yqpal etetini sózsiz. Eske salyp ótsek, Otbasynyń sıfrlyq kartasy azamattardyń áleý­mettik mártebesine baılanysty kepil­dendirilgen memlekettik qoldaýdyń qandaı da bir túrin alýǵa quqyqtary jóninde kúndelikti elektrondyq habarlama rólin oryndaýmen qatar, áleýmettik saıasattyń orta, uzaq merzim­di mindet-baǵyttaryn aıqyndaýǵa qyz­met etedi. Otbasy jaǵdaıyn jan-jaqty baǵalaýdaǵy memlekettik kúsh-jiger­di ońtaılandyrý halyqtyń álsiz top­taryn anyqtaýǵa kómektesedi. Qol­daý sharalary tipti ınternet platformalaryna qoljetimdiligi shekteýli azamattarǵa da avtomatty túrde júzege asyrylady. Karta otbasynyń ál-aýqat deńgeıin áleýmettik, turǵyn úı jaǵdaıy, densaýlyǵy negizinde esepke alady.

Qazirdiń ózinde onda otba­sy­nyń aýmaqtyq ornalasýy, densaýlyq saqtaý, bilim, áleý­mettik qorǵaý, basqa da ómir­lik qajettilikteri týraly málimetter qamtylǵan. Ádil de tıimdi áleýmettik qoldaý júıesin qa­lyptastyrýǵa baǵyttalǵan bas­tama arqyly búginde karta derekqoryna 20 mln azamat nemese 6 mıllıonnan astam otbasy týraly aqparat jınaqtalǵan. Bul memlekettik qarajattyń durys bólinýine, naqty ýaqyttaǵy derekterge negizdelgen áleýmettik kómek kórsetýdiń dáldigin arttyrýǵa múmkindik ashady.

Qarapaıym ári ońtaıly OSK jumysyn qazir jurtshylyq jaqsy biledi. Azamatqa qoldaý sharasy qoıylǵan qandaı da bir ómirlik jaǵdaıda, Mobıldi azamattar bazasynda kórsetilgen nómirge 1414 biryńǵaı baılanys ortalyǵynan SMS-habarlama jiberiledi. Alýshy ótinimdi resimdeýde HQKO nemese basqa mekemege júginbeı-aq, ýaqytyn edáýir únemdeı otyryp, jyldam jaýap alady. О́tinishti resim­deý, áleýmettik járdemaqy nemese tólem taǵaıyndaý avtomatty rejimde júrgizilip, kelisim rastalǵannan keıin belgilengen qara­jat alýshynyń banktik sho­tyna aýdarylady. Bıyl jyl­ basynan beri memlekettik qyz­met­­terdi belsendi kórsetýdiń nátı­je­sinde 251 myńnan astam adam SMS-habarlama alyp, onyń 115 myńy járdemaqy men tó­lem­der­di ótinishsiz alý múm­kindigin paıdalanǵan.

OSK arqyly memlekettik qol­daýǵa quqyǵy bar el turǵyn­dary qosymsha ótinish berýsiz memlekettik járdemaqylar men áleýmettik tólemderdiń birneshe túrin resimdeı alady. Oǵan: bala týý, bala kútimi jónindegi járdemaqy; eńbek etý qabiletinen aıyrylǵan jaǵdaıdaǵy áleýmettik tólem; jumysynan aıyrylǵan jaǵdaıdaǵy áleýmettik tólem; asyraýshysynan aıyrylǵandaǵy áleý­mettik tólem nemese járdem­aqy; múgedektigi jónindegi jár­dem­aqy; múgedektigi bar balany tárbıelep otyrǵan ata-anasyna (qamqorshysyna) járdemaqy; kóp­balaly otbasylarǵa járdem­aqy; «Altyn alqa», «Kúmis alqa» alǵan kópbalaly analarǵa járdemaqy; ataýly áleýmettik kómek, taǵy basqa tólemder kiredi. Budan bólek, zeınetaqy jasyna jetkenge deıin 2 aı buryn zeınetaqy tólemderin alý múmkindigi týraly, berilgen/uzartylǵan «qandas» mártebesiniń aıaqtalý merzimi, jumys izdeý, tegin oqýdan ótý, jumyspen qamtý salasyndaǵy memlekettik qoldaýdyń basqa da sharalary jóninde avtomatty habarlamalar tetigi iske qo­syl­ǵan. Innovasııalyq joba bıyl Dýbaıdaǵy Dúnıejúzilik úkimet sammıtinde «Inklıýzıvti sıfrlyq transformasııa» sanatynda úzdik dep tanylyp, bedeldi GovTech syılyǵyn ıelengeni málim.

Otbasynyń táýekel­derin, ál-aýqat ındek­sin belgileýmen, ómirlik qıyn jaǵdaıdyń deńgeıin taldaýmen qatar, OSK memlekettik or­gan­dar men ákimderge áleý­met­tik-ekonomıkalyq damý baǵdar­la­ma­laryn ázirleý barysynda óńirlerdegi jaǵdaıdy saralaýda da mańyzdy ról atqarady. Qazir OSK derekteri arqyly júr­gizilgen otbasylardyń áleý­­met­tik ál-aýqatyn baǵalaý negi­zinde ákimderge daǵdarysty kúı­degi (D), shuǵyl áreketti qajet etetin (E) otba­sylar sanyn azaıtý jóninde KPI – tıimdiliktiń negizgi kórsetkishin anyqtaý qa­jet. Jyldyq ındıkatorlardy aıqyndaı kele, osy sanatqa jatqyzylǵan otbasylar sanyn azaıtý jóninde óńirlerdiń reı­tıngin esepteý maqsatynda tıisti ádistemeler ázirlendi. Bul rette ákimderdiń is-qımyly paıyzdyq mánde tómendeýdiń jyl­dyq kórsetkishine qol jet­kizýdi eskerý arqyly baǵalanbaq.

Qazirgi ýaqytta jergilikti atqa­rýshy organdar derekteri jańartylmaǵan otbasylar men D, E sanatyndaǵy otbasylar sanyn azaıtý maqsatynda tabysy, aktıvi, medısınalyq saqtandyrýy joq adamdardy anyqtaýǵa, olardy turǵylyqty jerine turaqty tir­keýge, qoldaý kórsetip, keńes berýge kiristi.

OSK Smart Data Ukimet arqyly memlekettik organ­dar­dyń 30 aqparattyq júıe­si­men ıntegrasııalanǵan. Qol­da­nystaǵy sıfrlyq platformany jańǵyrtý memlekettik, memlekettik emes aqparattyq resýrstarmen qosymsha qajetti ıntegrasııany júzege asyrýdy, áleýmettik qyzmetkerlerge mobıldi qosymshalar ázirleýdi kózdep otyr. Áleýmettik kartany jańǵyrtý barysynda qyz­met­ter­diń ıntegrasııalanǵan modeli adamdarǵa tıimdi qoldaý sharalaryn kórsetýde, ómirlik qıyn jaǵdaıdan tez arada shyǵarýda ártúrli mekemelerdiń jumysyn shoǵyrlandyrýǵa, eshkimdi artta qaldyrmaý qaǵıdatyn oryndaýǵa, derekterdi jınaý men qaıta óńdeýge, monıtorıng salasyndaǵy memlekettik fýnksııalardyń qaı­talanýyna jol bermeýge, qo­ǵam­nyń naqty problemalary men qajettilikteri negizinde bıýd­jettik josparlaýdyń tıimdi­li­gin arttyrýǵa ekpin beredi.

Eń bastysy, qoǵamnyń árbir múshesiniń muqtajdyǵy sheshilip, maqsatty sharalar ıgerilgen kezde, otbasyn ómirlik sıkldiń bar­lyq kezeńinde qoldaý ınstıtýtyn qurý da shyndyqqa aınalady.