Aqyly mekteptiń artyqshylyǵy
Jekemenshik mektepterdiń kópshiligi bilim salasynda zamanaýı ádistemelerdi engizip, ár oqýshynyń jeke qajettiligine beıimdelgen baǵdarlamalardy usynady. Sondyqtan ata-analar balalaryn sheteldik nemese halyqaralyq standartqa saı oqý oshaqtarynda oqytqysy keledi.
Jekemenshik mektepterdiń bilim júıesinde sapa joǵary bola ma degen suraq áli de mańyzdy. Bul suraqty jan-jaqty saraptap, naqty nátıjelerge súıene otyryp qarastyrý qajet. Mysaly, elimizdegi «Haileybury», «Mıras» sııaqty mektepter brıtandyq nemese halyqaralyq bakalavrıat (IB) baǵdarlamalaryn usyna otyryp, álemniń úzdik ýnıversıtetterine túsýge múmkindik beredi. Mundaı mektepterde kóbine shaǵyn synyp, sapaly ınfraqurylym, joǵary bilikti pedagog mamandar bilim beredi ári oqýshylarǵa beriletin múmkindik te kóp.
Elimizdegi keıbir jekemenshik mektepterdiń túlekteri halyqaralyq emtıhandar men ýnıversıtetterge qabyldaný kórsetkishi boıynsha jaqsy deńgeıge shyǵyp otyr. Máselen, «Haileybury Almaty» mektebin bitirgen oqýshylar jyl saıyn «Cambridge», «Harvard», «Oxford» sııaqty ýnıversıtetterge oqýǵa qabyldanady. Sondaı-aq «Mıras» mektebinen de halyqaralyq bakalavrıat emtıhandarynan joǵary ball jınap, sheteldik joǵary oqý oryndaryna túsken oqýshylar barshylyq.
«Haileybury» mektepterindegi oqý baǵdarlamalary aǵylshyn tilinde júrgiziledi, sondaı-aq halyqaralyq GCSE (General Certificate of Secondary Education) men A-Level baǵdarlamasyna sáıkes bilim beriledi. Mundaı júıe oqýshylardyń analıtıkalyq oılaý qabiletin damytýǵa, zertteý jumysyna kóńil bólýge baǵyttalǵan. Bul mektepterdegi oqý aqysy jylyna 10-15 mln teńge shamasynda. Buǵan oqý baǵdarlamasy, qosymsha kýrstar, sporttyq, shyǵarmashylyq is-sharalar kiredi.
Al Almaty men Astanada ornalasqan «Mıras» mektebi – halyqaralyq bakalavrıat (IB) baǵdarlamasyn usynatyn bilim uıalarynyń biri. Bul baǵdarlama oqýshylardy álemdik deńgeıde moıyndalǵan dıplommen qamtamasyz etedi. Nátıjesinde, túlekter kez kelgen ýnıversıtetke túsý múmkindigine ıe bolady. «Mıras» mektepterinde qazaq, orys, aǵylshyn tilderinde oqytady. Al onda oqý quny jylyna shamamen 5-9 mln teńgeni quraıdy.
«Tamos Education» – Almatydaǵy zamanaýı jekemenshik mekteptiń biri. Bul mektep matematıka, jaratylystaný, IT baǵyttaryna basymdyq berip, oqýshylardy ǵylym men tehnologııa salasyna jan-jaqty daıyndaıdy. Oqýshylarǵa sapaly bilim berý baǵytynda sheteldik oqytý ádistemeleri qoldanylady, al mekteptiń ınfraqurylymy zamanaýı zerthanalarmen, tehnologııalarmen jabdyqtalǵan. Atalǵan mektepte oqý aqysy jylyna 2,5-4,5 mln teńge aralyǵynda.
«Quantum» mektebi – oqýshylardyń jan-jaqty damýyna, synı oılaý qabiletin arttyrýǵa, álemdik standarttarǵa saı bilim alýǵa baǵyttalǵan oqý oshaǵy. Mekteptiń basty artyqshylyǵynyń biri – oqý úderisinde tek akademııalyq bilim berip qana qoımaı, praktıkalyq daǵdylardy da qalyptastyrýy. STEM baǵytyndaǵy pándermen qatar, robottehnıka, baǵdarlamalaý, ınjenerlik jobalaý sııaqty zamanaýı salalarǵa da basa nazar aýdarylady. «Quantum» mektebiniń basty ereksheligi – oqýshylardy ǵylymı zertteý jumysyna tartý. Bilim alýshylar ǵylymı jobalarǵa belsendi qatysyp, halyqaralyq deńgeıdegi jarysta júldeli orynǵa ıe bolyp keledi. Mekteptiń oqý baǵdarlamasy oqýshylarǵa zertteý daǵdylaryn damytýǵa múmkindik beredi, bul olardyń joǵary oqý oryndaryna túsýine, bolashaqta básekege qabiletti maman bolýyna úlken kómek. Munda oqý aqysy jylyna shamamen 4-5 mıllıon teńge kóleminde. Sonymen qatar mektepte talantty oqýshylarǵa arnalǵan granttar qarastyrylǵan. Oqýshylardyń akademııalyq úlgerimine baılanysty túrli jeńildik beriledi. Bul da «Quantum» mektebiniń áleýmettik jaýapkershiligin baıqatady.
«Spectrum» halyqaralyq mektebiniń oqý baǵdarlamasy «Cambridge International» standarttaryna negizdelgen, bul oqýshylardy halyqaralyq deńgeıde tanylǵan emtıhandarǵa (IGCSE jáne A-Level) daıyndaýǵa múmkindik beredi. Mektep shet tilderin tereńdetip oqytýǵa erekshe kóńil bóledi, ásirese aǵylshyn tili negizgi til retinde oqytylady. Sonymen qatar ıspan, fransýz, nemis, qytaı tilderin meńgerýge múmkindik beriledi. Bul kóptildi bilim júıesi oqýshylardyń halyqaralyq bilim keńistigine erkin kirýine jaǵdaı jasaıdy.
«Spectrum» mektebindegi oqý aqysy ártúrli jas deńgeıine baılanysty ózgeredi, jylyna shamamen 4-7 mln teńge aralyǵynda. Mektepte daryndy balalardy qoldaý maqsatynda túrli jeńildik pen granttyq baǵdarlama qarastyrylǵan.
Mamandar pikiri, ata-ana tańdaýy
Ulttyq bıznes jáne ınjınırıng mektebiniń negizin qalaýshy, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty Gúlmıra Qorǵanbaeva jekemenshik mektepterdi qurýshylar oǵan tek bıznes retinde qaramaýy kerek deıdi. Onyń aıtýynsha, barlyq mektepte áleýmettik jaýapkershilik bolýy qajet.
«Bizdiń mektep jekemenshik bolǵanymen, daryndy ári talapty oqýshylarǵa arnalǵan granttar qarastyrylǵan. Sonymen qatar jaqsy nátıje kórsetip júrgen oqýshylarǵa da jeńildik usynamyz. Bolashaqta jaǵdaıymyz turaqtalyp, damyǵan kezde, aýyldyq jerlerdegi balalarǵa da qoljetimdi bilim alý múmkindigin jasaýdy kózdep otyrmyz. Jekemenshik mektepterdi tek paıda tabýdyń kózi dep qaraýǵa bolmaıdy. Mektep ashý úlken áleýmettik jaýapkershilik júkteıdi, sondyqtan aqyly mektepter ata-analarǵa, oqýshylarǵa sapaly jaǵdaı jasaýǵa mindetti. Mektep ashýdyń maqsaty – bilim júıesin jaqsartýǵa, damytýǵa úles qosý», deıdi ol.
«Bizdiń mektepte bilim úderisi tek akademııalyq jetistiktermen shektelmeıdi. Biz oqýshylardyń jan-jaqty damýyna, olardyń jeke qabiletterin ashýǵa erekshe mán beremiz. Árbir bala talantty, tek sol talantty durys baǵytta damytý mańyzdy. Biz oqýshylarymyzǵa álemdik deńgeıde bilim berip qana qoımaı, olardyń tulǵalyq damýyna, óz oıyn erkin jetkizýine, synı oılaýyna jaǵdaı jasaımyz. Mektep baǵdarlamalary halyqaralyq talaptarǵa saı bolǵanymen, oqýshylarymyzdy joǵary oqý oryndaryna daıarlaýmen shektemeı, olardyń ómirde óz jolyn tabýyna kómektesýge tyrysamyz. Bul – bizdiń negizgi mıssııamyz», deıdi «Spectrum» mektebiniń bas atqarýshy dırektory Erhan Abdýllaev.
Sarapshylardyń aıtýynsha, jekemenshik mektepter árdaıym sapaly bilim beredi deýge bolmaıdy.
«Mekteptiń sapasy olardyń ınfraqurylymyna, oqytý ádistemelerine, muǵalimderdiń biliktiligine, oqý baǵdarlamalaryna tikeleı baılanysty. Keıbir mektepter joǵary nátıjeler kórsetip, oqýshylardy álemdik deńgeıdegi ýnıversıtetterge daıyndap jatsa, basqalary bilim sapasyna jetkilikti kóńil bólmeýi múmkin. Ata-analar mektep tańdaýda onyń naqty nátıjelerine, túlekterdiń jetistikterine, oqý baǵdarlamalaryna, pedagogıkalyq quramyna mán berýi kerek», deıdi bilim salasynyń sarapshysy Altyngúl Taıbasarova.
Jekemenshik mektepte balalaryn oqytatyn ata-analar arasynda júrgizilgen saýaldama nátıjesine sáıkes, olardyń tańdaýyna áser etken basty sebep – bilim sapasy. Kóptegen ata-ana memlekettik mekteptermen salystyrǵanda jekemenshik mektepterdiń oqý baǵdarlamalary men ádistemeleri álemdik standarttarǵa saı ekenin atap ótti. Muǵalimderdiń biliktiligi men oqýshylardyń nátıjeleri, halyqaralyq emtıhandardaǵy jetistikter de mańyzdy ról atqarady. Odan keıin synypta bala sanynyń az bolýy eskerilgen. Ata-analar kóbine balalaryn synı oılaýyn jaqsartatyn, ınnovasııaǵa mán beretin, erkindigin shektemeıtin ortada bolǵanyn qalaıdy. Keıbir ata-analar qundylyqtaryna sáıkes keletin mektepterdi izdeıdi. Sondaı-aq balalaryn jekemenshik mektepke bergen ata-analar oqý aqysyn balanyń bolashaǵyna ınvestısııa retinde qarastyratynyn atap kórsetken.
«Spectrum» mektebinde bizdiń eki balamyz bilim alady. Ulymyz Sálim 8-synypta, qyzym Márııam daıyndyq tobynda oqıdy. Bizge muǵalimderdiń ata-analarmen tyǵyz baılanys jasaıtyndyǵy, mekteptiń sapasy, bilim berýdegi artyqshylyǵy jalpy aıtqanda, barlyǵy unaıdy, kóńilimizden shyǵady. Osy mektepke kelgeli balalardyń aǵylshyn tilin meńgerý deńgeıi jaqsardy. Sondaı-aq ana tilimiz – qazaq tilinde de erkin sóıleıtin boldyq», deıdi oqýshylardyń ata-anasy Erlan men Ásel.
