«Vals koroli» tórt kún boıy anshlagpen ótti

Teatr sáýir aıynda Qazaqstan Jazý­shy­lar odaǵymen birlese otyryp, Qazaqstannyń halyq ártisi, kompozıtor Shámshi Qal­daıaqovtyń ómiri men shy­ǵar­mashylyǵyna arnalǵan respýblıkalyq dramatýrgııa baıqaýyn jarııalaǵan. Báıgege túsken shyǵarmalar ishinen Baıdildá Aıdarbektiń «Án-ǵumyr» atty pesasy úzdik dep tanylǵan. Maýsym ashylar aldynda ótken baspasóz máslıhatynda teatrdyń kór­kemdik jetekshisi ári ıdeıa avtory Shynar Omarova avtordyń kelisimimen, kompozıtordyń halyq bergen mártebesin ulyq­taý maqsatynda, qoıylym ataýy «Vals koroli» bolyp ózger­tilgenin atap ótken bolatyn. Spektakldi qoıýǵa halyqaralyq deńgeıdegi kóp­­tegen tájirıbeli maman atsa­lysqan. Qoıýshy rejısseri – Karlo Shakallýga «Vals ko­roli» atanǵan dańqty kompozıtor Shámshi Qaldaıaqovtyń áýelegen ánmen órilgen taǵ­dy­rynan syr shertetin qoıy­lymdy sahnalaý, qazaq án óne­rimen tanysý qyzyq ári jańa deńgeı bolǵanyn aıtady. Al teatr basshysy Álim­han Myrzahan elimizdiń teatrlarynda Shámshi týraly spektaklder birneshe ret qoıylǵanyn, bul joly olardan ózgeshe daıyndalyp jatqanyn jetkizgen edi. Ra­synda da, bul qoıylym kórer­mendi ózgeshe bir áserge bóledi.

Spektakl keıipkerlerin tolyǵymen Túrkistan mý­zy­kalyq drama teatrynyń ak­terleri somdady. Teatr­dyń jańadan qurylǵan mýzy­ka­lyq ansambli jandy daýys­ta súıemeldep, hor ujymy Shám­shi Qaldaıaqovtyń úzdik ánderin oryndady. Kórermen tarapynan óte joǵary baǵa­lanyp jatqan qoıylymda kompozıtordyń sezimge toly shabytty shaqtary, ómirdegi jan kúızelisi men Otanǵa degen sheksiz mahabbaty sheber sýrettelgen. Túrkistandyq óner ujymy Shámshiniń Ju­meken Nájimedenov, Muhtar Shahanov, Muzafar Álimbaev syndy tanymal aqyndarmen shyǵarmashylyq baılanysyn kórermen júregine jetkize bildi. Kompozıtordyń bozbala, jigit, el aǵasy kezin somdaǵan úsh ártis te jurtshylyq kó­ńilinen shyqty. Kórermen án álemine enip, túrli sezimdi bastan keshirdi. Qoıylymda zaǵıp jannyń aıtqan: «Ol adam ólgenimen, aty da, án­deri de ólmeıdi» degen sózi de kópshiliktiń oıymen ún­desip jatty. «Osy kúnge deıin meni bireý baqytty etti desem, ótirik bolar. Eshkim ren­jitpedi desem, ol da ótirik. Men qansha án jazsam, sonsha ret jylaǵan bolýym kerek» degen án padıshasynyń sózinen de kóp syrdy uqtyq. Qoıylym barysynda shyr­qalǵan ánder júrekterge je­tip, kóńil pernelerin qoz­­ǵady, qosyla shyrqaǵan kó­rer­men de kóp. Qaıtalanbas óner ıe­siniń dúnıege kelgen sátinen bastap, shyǵarmashylyq jol­daǵy kórgen qıyndyǵy men qyzyqtary, «Meniń Qa­zaq­stanym», «Aqmań­daı­lym», «Aq bantık» sııaqty ól­­mes ánder­diń shyǵý tarıhy kór­­kem beınelengen qoıylym kó­­rer­mendi eriksiz elitip otyrdy. Sondyqtan kóp­shilik jas urpaqqa Shámshi Qal­daıaqov syndy uly kompo­zıtordyń ómi­rimen qatar, shyǵar­mashy­lyǵyn tereń túsindiretin sátti qoıylym retinde baǵalady. Búginde sura­nystyń kóptigin eskergen teatr basshylyǵy «Vals koroli» aldaǵy qarasha aıyn­da da qoıylatynyn habarlady. Sondaı-aq Astananyń teatrsúıer qaýymyna da usy­nyl­maq.

Qoıylymnyń ssenografııasyn qoıǵan – Italııanyń «Architizer Prize and A.I.A Mid­dle East» marapattarynyń jeńim­pazy «Gio Forma» stýdııa­sy, jaryq jónindegi sýretshisi – Gaetano La Mela. Qoıýshy horeograf – teatrdyń talantty bas baletmeısteri Mádına Mu­ratbekova. Qoıylym so­ńynda oblys ákimi Darhan Sa­ty­­baldy teatr ujymyna yqy­­las gúlin syılap, sahna tó­rinde shyǵarmashylyq toppen ar­naıy kezdesti. Jas teatr ujy­mynyń ónerin jo­ǵary baǵa­lady. Sondaı-aq kó­rermen qaýym Oty­rar aýda­nyndaǵy Shám­shi mýzeı-úıinen ákelingen án padı­shasynyń mýzykalyq aspaptarymen tanysty.

TÚRKISTAN