Tanym • 31 Qazan, 2024

Ǵalam ǵajaptary: Aqyldy kózildirik

164 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Garvard stýdentteri kez kelgen adam týraly birneshe mınýt ishinde málimet jınaı alatyn aqyldy kózildirik jasap shyǵardy.

Ǵalam ǵajaptary: Aqyldy kózildirik

Kózildirik adamdy sýretke túsirip, Pimeyes servısi arqyly onyń betin tanıdy. Sodan keıin ınternettegi derekkózderden aqparat jınap, taldap, negizgi málimetterdi beredi. Stýdentter synaq barysynda kózil­dirik adamnyń aty-jóni, mekenjaıy, týystarynyń telefon nómiri sııaqty jeke aqparatyn birneshe mınýt ishinde taýyp bergenin aıtady. Bir qyzyǵy, bul joba tehnologııanyń qanshalyqty qaýipti bola alatynyn kórsetý maqsatynda ǵana jasalǵan. Sondyqtan olar kodty jarııalamaıtynyn málimdedi.

 

Qoldan ósirilgen asyl tas

pa

Eń qymbat rýbın tasyn endi qoldan ósirýge bolady.

Batys Anglııa ýnıversıtetiniń zert­teýshisi Sofı Býns platına saqı­nasynda rýbın ósirýdiń jańa ádisin oılap tapty. Bul ınnovasııalyq tehnologııa zergerlik buıymdardan qalǵan rýbın bólshekterin tolyqqandy asyl tasqa aınaldyryp, metall konstrýksııasyna biriktirýge múmkindik beredi. Ázirleýshi kishkentaı rýbın fragmentin platınaǵa ornalastyryp, tas ósimin jyldamdatý úshin alıýmınıı oksıdiniń balqý temperatýrasyn tómendetetin flıýsti eritindini qoldanǵan. Materıaldar peshte 5-ten 50 saǵatqa deıin ustalady. Býnstyń aıtýynsha, ýaqyt neǵurlym uzaq bolsa, krıs­tal soǵurlym taza jáne iri bolady. Bul ádis tabıǵı tastardan kem emes jasandy asyl tastar jasaýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq qorshaǵan ortaǵa zııan keltirmeı, zergerlik buıym óndirisin damytýǵa jol ashady.

 

Nuh kemesine aparatyn jol

ap

Ǵalymdar 3 myń jyl buryn jazyl­ǵan álemniń eń kóne kartasyndaǵy qupııany ashty.

Olar kartadaǵy sýretter Nuh kemesine aparatyn joldy beıneleıdi dep esepteıdi. Zertteýshilerdiń sózinshe, kartanyń artqy jaǵynda «parsıktý» degen jumbaq orynǵa aparatyn «kilt sózder» bar. «Parsıktý» (parsiktu) degen sóz uly sý tasqyny kezinde ómirdi saqtaǵan qaıyqty bildiredi. Sondaı-aq mátinde «Ýrartý» sózi de kezdesedi. «Ýrar­tý» sózi assırııalyq tilde «Ararat» taýynyń ataýy, al evreı tilinen aýdarǵanda «taýlar» degendi bildiredi. Bıblııadaǵy ańyz boıynsha Nuh paıǵambar dál sol jerde óziniń kemesin qaldyrǵan. Kartanyń artyndaǵy mátinde saıahatshy kórsetilgen baǵdarmen júr­se, taýdaǵy alyp kemege tap bolatyny aıtylǵan.

Sońǵy jańalyqtar