Seıil salǵan án qandaı!

Eske alý keshi bastalmaı turyp, kópshilik ánshi­niń rýhyna bir mınýt únsizdikpen qurmet qyldy. Esti án tyńdarmandary jaqsy biledi, Seıil­­­­den kóz jazyp qalǵan soń rýhanı dosy, qa­­zaq­tyń ánshi qyzy Roza Álqoja «Seıil jú­rek» atty saǵynysh tunǵan ánin jazǵan edi.

«...Júrseń-daǵy keı nársege keıip júrek,

Sendegideı joq eshkimde meıir júrek.

Seıilden soń ketse-daǵy peıil júdep,

Seıil júrek, Seıil júrek...», dep keletin saǵynysh sazyn ánshi Gúl­dana Maqshonova shyrqap, kesh kórermenderiniń kóńilin terbep, kózine jas úıirdi.

Bul keshtiń burynǵy keshten ereksheligi, ánshiniń izinen ergen izetti inileri, qarakóz qaryndastary án shyrqady. О́ner ıesi shyr­qaǵan ánderdi, súıip tyńdaǵan áýen­derin Qýandyq Tókenov, Aıajan Ákeeva, Araılym Júkenova, Aqjol Múr­sálim, Shyń­ǵys Sársenbaı, Erbo­ta Uzaqbaev, Qasıet Muqataev, Nur­ǵısa Rahatuly, Seıil­bek Bohaev sekil­di talant­tar men «Táttim­bend» vokal­dyq aspap­tyq ansambli naqy­shyna keltirip oryndady.

Keshke arnaıy kelgen dástúrli ánniń dúldúli, «Arqanyń qyzyl asyǵy» atanyp ketken Jaqsygeldi Ke­ma­lov pen fılologııa ǵylym­da­ry­nyń doktory, professor Qoı­ly­baı Asanov sahna tórine kóteri­lip, ánshiniń shyǵarmashylyq joly, ánge ­degen rııasyz mahabbaty, el ishindegi syıy jóninde estelikterimen bólisti.

Seıil Aıaǵannyń asyl jary, shyǵar­mashylyǵynyń shyraq­shysyna aınalǵan Qymbat Túsip­bekovany da el aldyna shy­ǵa­ryp, Jańa Maıqudyq mádenıet úıi­niń ujy­my syı-sııapat tapsyrdy. О́ıt­keni dál kesh ótken kún – Seıil ánshi­niń dúnıe dıdaryn ashqan kúni.

«Ortamyzda Seıil ánshiniń ózi bol­ǵanda, 53 jasqa tolar edi. Úıde ónerdegi dos­ta­rymen birge dýmandatyp jatar ma edi? Eske alý keshinde ánderi shyrqalǵany jal­ǵyz meniń janyma batpaıtynyn, siz­derge de ońaıǵa túspeıtinin jaqsy sezinip otyr­­myn. О́zi únemi «sulý án, saǵan adalmyn» dep otyratyn. Rasymen, ónerge de­gen mahabbaty sheksiz edi. Sol sebepti eli­ne syıly boldy dep oılaı­myn. Seıildi tó­be­sine kótergen halyq­tan aınalyp keteıin», dedi kóńili tolqyp, kózine jas irkigen Qym­bat jary.

Ol ǵajap oryndaýshy ǵana emes, syrly sazger edi. Kesh bary­syn­da aqyn Qaı­rat Asqar­dyń sózi­ne ja­zyl­ǵan Seıil Aıaǵannyń «Bal sezim» ánin Erbol Alshyn­baı tamyljyta oryn­dady.

Ańyz ánshiniń Astanadan arnaıy kelgen týǵan inisi Shyńǵys Muqaev aǵasy únemi shyrqaıtyn «Tańǵy tilek» ánin gıtaramen oryndaǵanda, el-jurt úzdiksiz qol soqty. Gıtara shertisi, únine deıin aınymaı qal­ǵan­dyǵyna qaıran qalysty.

Seıil Aıaǵan kópshiliktiń júre­gi­ne «Jas qalam» áni arqyly jol tapqan edi. Ustazy Qorabaı Esenovten úırengen shoq­tyǵy bıik týyndyǵa kezinde beınebaıan tú­si­rip, onysy «Youtube» jelisinde 5 mıl­lıon­nan asa qaralym jınapty. Retro-hıt ese­bindegi ándi tól shákirti Murat Qońyr shyr­qap salyp, kóp­shiliktiń qoshemetine bó­lendi. Kesh shy­myl­dyǵy osy týyn­dymen ja­byl­dy. Kórer­men tik turyp yqylas kór­­setti.

Jańa Maıqudyq mádenıet úıiniń konsert zalyna kórermen syımaı ketkenin kórdik. Kesh­ti meıirlene tamashalaǵan ónersúıer qaýymnan biz shyn talantqa kórsetilgen taǵzym men ónerge kórsetilgen qurmetti ańǵardyq. Seıil aǵamyz alty ishek­ti gıtarany qalaı qolyna alǵanyn, óner­ge kelgeni jóninde bir esteliginde ­bylaı bólisedi:

«Alty jasymda áke-sheshem ma­ǵan dom­byra alyp bergeni esimde. Ol kezde kúni boıy oıyn qýyp úı kór­meımiz. Kesh­ke qaraı uıqyǵa qu­laımyz. Tún ortasy uıqyly-oıaý dom­byramen aıqaılap án salatyn kórinemin. Áke-sheshem kórshi-qo­lań­nan qysylǵannan, ertesine «balam, túnde aıqaılaýǵa bolmaıdy. Kúndiz aıt ándi», deıdi eken. Sóıtse, ákem­niń apasy Qazy­ken shesheı ata-anama: «oıatpańdar, bala­ǵa bir qudiret qon­ǵaly júr», dese kerek. Qazyken apa kezinde óleń shyǵarǵan, án salyp, mandalın tartqan kisi. Keıin dombyram synyp qaldy. Sodan keńsharǵa gıtara keldi. Qazaq radıosynan Qora­baı Esenov quıqyljytyp jatady. Qazir qaıdam, bizdi ol kezde Qazaq radıosy tárbıeledi ǵoı. 7-8 jasymda gıtara tartyp, sol kisi­lerdiń oryndaýyndaǵy jáne basqa da dás­­túrli ánderdi óz álimshe salatynmyn. Sóıtip, dom­byrany gıtaraǵa almastyrdym. Kóbine gıtarany dombyrasha tartyp, kósip-kósip alatynym sodan qalsa kerek. Keıin bul óz stılime aınaldy. Negizi, men estrada ­janrynda júrgenimmen, tabıǵatym – qazaqtyń halyq ánderi».

Mine, sodan beri esti ánderdi ǵana shyrqaǵan Seıil Aıaǵan ǵumyr boıy sulý ánge adaldyq tanytyp ótti.

Kópshilik keshten «shirkin-aı, Seıil salǵan án qandaı edi!» dep qı­maı tarqasty. «Bul Seıil – tiri qalǵan oǵyzyńdaı, Gıtara – Qorqytyńnyń Qobyzyndaı» dep bastalady aqyn, Memlekettik syı­lyqtyń laýreaty Serik Aqsuń­qa­rulynyń «Seıildiń gıta­­ra­sy» atty óleńi. Gıtarasy sha­ńy­­ra­ǵynda adal serigin únsiz kútip, áli kúnge ilý­li tur eken. Iá, onyń árbir ishegi sher­til­se, sher silkinýi múmkin.

Qaraǵandy oblysy