Jumys saparynyń basty maqsaty – Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev pen QHR tóraǵasy Sı Szınpın arasyndaǵy ekijaqty taýar aınalymy kólemin ótken jylǵy 41 mlrd dollar deńgeıindegi tarıhı rekordtan eki esege arttyrý jónindegi ýaǵdalastyqtardy júzege asyrý. Dóńgelek ústel jumysyna metallýrgııa, energetıka, mashına jasaý jáne avtomobıl ónerkásibi, kómir hımııasy, agroónerkásip kesheni, farmasevtıka jáne basqa da salalar boıynsha kóshbasshy kompanııalar ókilderi qatysty.
Ekonomıkanyń basym salalarynda birlesken jobalardy damytý perspektıvalary qaraldy. Kezdesýge qatysýshylar QR men QHR arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq áriptestik artyp kele jatqanyn atap ótti. Búginde elimizde 5 myńǵa jýyq birlesken kásiporyn tabysty jumys istep keledi. Qazaqstan – Qytaı birlesken iri jobalary qatarynda «Camc Engineering» kompanııasymen birlesip kalsılendirilgen soda óndirý zaýytyn, «Tianjin Cement Industry Design and Research Institute»-pen «Sastóbe» hımııalyq keshenin jáne «Yunnan Industrial Explosive Group»-pen jarylǵysh zattar óndirý zaýytyn salý jobasy bar. Qýaty 90 myń birlikti quraıtyn, tolyq shaǵyn torapty qurastyrýǵa negizdelgen «Changan», «Haval», «Chery» avtokólikterin shyǵaratyn zaýyt qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn. Sondaı-aq «Geely», «Exeed», «KAIYI» jeńil avtomobılderin óndirý boıynsha 1 myń jumys ornyn qura otyryp, 150 mln dollarǵa ınvestısııalyq kelisim jasaldy. Jobalar joǵary sapaly otandyq ónim óndirýge qabiletti tehnologııalyq kásiporyndar qurýǵa múmkindik beredi. Eki eldiń bıznes-qaýymdastyqtarynyń pikirinshe, bul kórsetkishter ekijaqty áriptestiktiń ornyqtylyǵy men ónimdiligin rastaıdy.
Úkimet basshysy atalǵan baǵyttaǵy birlesken jumys jalǵasyp jatqanyn, saýda qatynastarynyń qolda bar áleýeti taýar aınalymyn odan ári ártaraptandyrý jáne ınvestısııalyq ózara is-qımyldy keńeıtý keleshegin kórsetetinin atap ótti.
«Búginde eki el arasyndaǵy yntymaqtastyq joǵary qarqynmen damyp keledi. Joǵary deńgeıde qoıylǵan mindetke sáıkes, biz jaqyn arada ózara saýda kórsetkishterimizdi eki ese arttyrýǵa nıettimiz. Qazaqstan men Qytaıdyń birlesken ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrýda zor áleýeti bar. Biz ózara is-qımyldyń jańa kókjıegin ashyp, yntymaqtastyqtyń tıimdiligin birge arttyra alamyz. Buǵan qol jetkizý úshin tranzıttik múmkindikterdi keńeıtý, ónerkásiptik kooperasııany nyǵaıtý jáne isker toptar arasynda baılanys ornatý boıynsha belsendi jumys júrgizilýi qajet. Qazaqstan Úkimeti áriptestikti keńeıtýge jáne memleketterimiz arasynda berik kópir qurýǵa daıyn. Biz ınvestorlarǵa qoldaý kórsetip, bızneske qolaıly jaǵdaı jasaımyz jáne ár jobanyń tabysty bolýyna yqpal etemiz. Birlesken kúsh-jigerimizdiń arqasynda jańa ınvestısııalyq bastamalar ekonomıkanyń naqty sektoryn damytýǵa, ony ártaraptandyrýǵa jáne azamattarymyzdyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa qýatty serpin beretinine senimdimin», dep atap ótti Oljas Bektenov.
Premer-mınıstr ónerkásipti damytý el úshin mańyzdy basymdyq ekenine toqtalyp, qytaılyq kompanııalardy otandyq bıznes-qoǵamdastyqpen tyǵyz áriptestikke shaqyrdy. Dıalog barysynda Qytaıdyń jetekshi kompanııalary ókilderi elimizge strategııalyq jobalardy iske asyrýdaǵy senimdi seriktes retinde qyzyǵýshylyq tanytty.
«China Huadian Corporation» kompanııasy dırektorlar keńesiniń atqarýshy múshesi Szý Bın óz sózinde Qazaqstanmen energetıka salasyndaǵy, onyń ishinde shyǵaryndylardy azaıtý jónindegi yntymaqtastyqty keńeıtý týraly; «SUN Energy Investment» bas dırektorynyń mindetin atqarýshy Iаn Gochýn Qazaqstandaǵy alǵashqy kómir hımııasy keshenin iske qosý jospary týraly habardar etti; «Beijing Jianlong Heavy Industry Group» dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Chjan Chjısıan bolat ónerkásibindegi yntymaqtastyqty damytý týraly; «Zijin Mining Group» dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Chen Szınhe geologııalyq barlaý jáne sırek jer kenderin óndirý salasyndaǵy jobalardy iske asyrý jospary týraly aıtty.
«CP Pharmeceutical Group» vıse-prezıdenti Se Leı – medısına salasynda klaster qurýǵa ınvestısııa salý týraly; «Beiqi Foton Motor» bas dırektory Ý Sıbın – Qazaqstanda avtomobıl jasaý salasyndaǵy óndiristi lokalızasııalaý týraly; «ACRE» ınjenerlik-konsaltıngtik kompanııasy dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Iаn Chjýnı tehnologııalar transferti bóligindegi ózara is-qımyl týraly; «Sinotruk International» bas dırektory Chjao Hýa Qazaqstanda joǵary sapaly avtomobıl júk tehnıkasyn óndirýdi lokalızasııalaý jospary týraly habarlady.
«Darwin Biotech Co., Ltd.» dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Chen Szıanhýeı ósimdik sharýashylyǵy salasyndaǵy qazaqstandyq seriktestermen yntymaqtastyqty keńeıtý nıetimen bólisti; «Fujian Hengwang Investment» (metallýrgııa) basqarma tóraǵasy Szen Chjaoszıan Jambyl oblysynda ónerkásiptik jobany iske asyrý jospary týraly baıandady. Kezdesý nátıjesinde jalpy somasy 2,5 mlrd dollar bolatyn 8 kommersııalyq kelisimge qol qoıyldy.
«Samuryq-Qazyna Invest» JShS, «Qazaqgaz aimaq» AQ jáne «Goldcard Smart Group Co., Ltd» arasyndaǵy 8 mln dollar somasyna zııatkerlik júıelerdi engizý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim. Joba Almaty qalasyndaǵy «Alataý» ITP AEA aýmaǵynda komponentterdiń lokalızasııasyn eskere otyryp, «GoldCard» kompanııasy jetkizetin quramdas bólshekterden gaz eseptegishterin shaǵyn torapty qurastyrýdy kózdeıdi;
«Qarmet» AQ men «Zhengzhou Coal Mining Machinery Grouop» arasyndaǵy kómir ónerkásibine arnalǵan jabdyqtar óndirý salasyndaǵy «Qarmet» AQ kómir departamentiniń shahtalary úshin 70 mln dollar somasyna mehanıkalandyrylǵan keshender satyp alý týraly kelisim;
Ulttyq ekonomıka mınıstrligi, Qytaıdyń «Silk Road Fund Co.Ltd.» jáne «Kazakhstan Investment Development Fund (KIDF) Management Company Ltd.» memlekettik ınvestısııalyq qory arasynda quny 552 mln dollar ınvestısııalyq yntymaqtastyq negizderin belgileý jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;
«Qarmet» AQ men «Xinxing Ductile Iron Pipes Co.,LTD» arasyndaǵy 161 mln dollar somasyna elimizde qýaty jylyna 200 myń tonna sferalyq grafıti bar beriktigi joǵary shoıynnan jasalǵan qubyrlar shyǵaratyn zaýyt salý týraly kelisim. О́nim Qazaqstanda turǵyn úı-kommýnaldyq júıesiniń nysandaryn salý, jańǵyrtý, rekonstrýksııalaý, keńeıtý jáne jańartý jónindegi jobalarǵa arnalǵan;
«Qarmet» AQ men «China Metallurgical Group Corporation» arasyndaǵy 1 mlrd dollar somasyna taý-ken jáne metallýrgııa salalarynda uzaqmerzimdi jáne keshendi yntymaqtastyq ornatý týraly kelisim;
«Qarmet» AQ men «ACRE Coking» & «Refractory Engineering Consulting Corporation» arasyndaǵy 649 mln dollar somasyna koks-hımııa óndirisin jańǵyrtý jáne kómir hımııasyn damytý jónindegi strategııalyq jobany iske asyrý týraly kelisim;
«Qarmet» AQ men «Nanjing Fiberglass Research» & «Design» arasyndaǵy 30 mln dollar somasyna Temirtaý qalasynda qýaty jylyna 100 myń tonna daıyn ónim bolatyn domna qojdarynan mıneraldy jylytqyshtar óndiretin fabrıka salý jáne 200 jańa jumys ornyn ashý týraly kelisim;
«Saran Machinery» JShS men «Sinotruk International» arasyndaǵy 70 mln dollar somasyna KD dıstrıbýsııa jáne qurastyrý salasyndaǵy, tehnologııany lısenzııalaý jáne taýar belgilerin paıdalaný boıynsha yntymaqtastyq týraly kelisimder paketi. Olardyń ishinde Saran qalasynda júk jáne arnaıy tehnıka óndirý jónindegi jobany iske asyrý týraly memorandým bar. Onyń sheńberinde perspektıvada 1 myńǵa jýyq jańa jumys ornyn ashý josparlanady.
Oljas Bektenov Shanhaı qalasynda Chjanszıan ǵylymı qalasynyń «Robottar alqabynda» bolyp, densaýlyq saqtaý, ónerkásip jáne qyzmet kórsetý salalaryndaǵy Qytaı robottehnıka ındýstrııasynyń sońǵy jetistikterimen tanysty. Qazir atalǵan ǵylymı-tehnologııalyq ortalyqta 80-nen astam qytaılyq jáne sheteldik robottehnıka kásiporyndary jumys isteıdi. Robottardyń keń aýqymy, onyń ishinde gýmanoıdtar da usynylǵan. Olardyń qoldanylý aıasy: kúndelikti ómirde kómek kórsetý men qoǵamdyq oryndarda tártipti qamtamasyz etýden bastap, medısına, bilim berý, ındýstrııalyq, ǵylymı zertteý salalarynda, qutqarý jumystary, logıstıka jáne basqa da salalarǵa deıin keńeıip keledi.
Premer-mınıstr Sıfrlyq damý, ınnovasııa jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligine «Robottar alqabynyń» tájirıbesin zerdeleý jáne ony odan ári elimizde qoldaný maqsatynda qytaı tarapymen yntymaqtastyqty jolǵa qoıýdy tapsyrdy. «Sensetime» kompanııasynyń keńsesine barǵan kezde qazaqstandyq delegasııa aqyldy ári qaýipsiz qala jobalarynda qoldanylatyn jańa sheshimder men jabdyqtardy tanystyrdy.
