Qytaıdyń jetekshi kompanııalary ókilderimen kezdesti

Jumys saparynyń bas­ty maqsaty – Qazaqstan Pre­zı­denti Qasym-Jomart Toqaev pen QHR tóraǵasy Sı Szınpın arasyndaǵy eki­jaqty ta­ýar aınalymy kóle­min ótken jylǵy 41 mlrd dol­lar deń­geıin­degi tarıhı rekord­tan eki esege arttyrý jónindegi ýaǵ­dalastyqtardy júzege asyrý. Dóńgelek ústel jumysyna metallýrgııa, energetıka, mashına jasaý jáne avtomobıl ónerkásibi, kómir hımııasy, agroónerkásip kesheni, far­masevtıka jáne basqa da sa­lalar boıynsha kósh­bas­shy kom­panııa­lar ókil­deri qatysty.

Ekonomıkanyń basym salalarynda birlesken jobalardy damytý perspektıvalary qaraldy. Kezdesýge qatysý­shylar QR men QHR ara­syndaǵy saýda-ekonomı­kalyq áriptestik artyp kele jatqanyn atap ótti. Búginde elimizde 5 myńǵa jýyq birles­ken kásiporyn tabysty jumys istep keledi. Qazaqstan – Qytaı birlesken iri jobalary qata­ryn­da «Camc Engineering» kom­panııasymen birlesip kal­sılendirilgen soda óndirý zaýytyn, «Tianjin Cement Industry Design and Research Institute»-pen «Sastóbe» hımııalyq keshenin jáne «Yunnan Industrial Explosive Group»-pen jarylǵysh zattar óndirý zaýytyn salý jobasy bar. Qýaty 90 myń birlikti quraıtyn, tolyq shaǵyn torapty qurastyrýǵa negizdelgen «Changan», «Haval», «Chery» avtokólikterin shyǵaratyn zaýyt qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn. Sondaı-aq «Geely», «Exeed», «KAIYI» jeńil avto­mobılderin óndirý boıynsha 1 myń jumys ornyn qura otyryp, 150 mln dollarǵa ınvestısııalyq kelisim jasaldy. Jobalar joǵary sapaly otandyq ónim óndirýge qabiletti tehnologııalyq ká­sip­oryn­dar qurýǵa múm­kin­dik beredi. Eki eldiń bız­nes-qa­ýym­dastyqtarynyń pi­ki­rinshe, bul kórsetkishter eki­­jaq­ty árip­testiktiń ornyq­ty­ly­ǵy men ónimdiligin rastaıdy.

Úkimet basshysy atalǵan baǵyttaǵy birlesken jumys jalǵasyp jatqanyn, saýda qatynastarynyń qolda bar áleýeti taýar aınalymyn odan ári ártaraptandyrý jáne ınvestısııalyq ózara is-qımyldy keńeıtý keleshegin kórsetetinin atap ótti.

«Búginde eki el arasyn­daǵy yntymaqtastyq joǵa­ry qar­qynmen damyp kele­di. Joǵary deńgeıde qoıyl­ǵan mindetke sáıkes, biz jaqyn arada ózara saýda kórsetkishterimizdi eki ese arttyrýǵa nıettimiz. Qazaqstan men Qytaıdyń bir­lesken ınvestısııalyq joba­lardy júzege asyrýda zor áleýeti bar. Biz ózara is-qımyldyń jańa kókjıegin ashyp, yntymaqtastyqtyń tıimdiligin birge arttyra alamyz. Buǵan qol jetkizý úshin tranzıttik múmkindikterdi keńeıtý, ónerkásiptik kooperasııany nyǵaıtý jáne isker toptar arasynda baılanys ornatý boıynsha belsendi jumys júrgizilýi qajet. Qazaqstan Úkimeti áriptestikti keńeıtýge jáne memleketterimiz arasynda berik kópir qurýǵa da­ıyn. Biz ınvestorlarǵa qoldaý kórsetip, bızneske qolaıly jaǵdaı jasaımyz jáne ár jobanyń tabysty bolýyna yqpal etemiz. Birlesken kúsh-ji­gerimizdiń arqasynda jańa ın­ves­tısııalyq bas­tamalar eko­nomıkanyń naq­ty sek­toryn damytýǵa, ony árta­rap­tandyrýǵa jáne azamattary­myzdyń ómir súrý sapasyn jaq­sartýǵa qýatty serpin beretinine senimdimin», dep atap ótti Oljas Bektenov.

Premer-mınıstr óner­ká­sipti damytý el úshin ma­ńyz­dy ba­symdyq ekenine toq­­ta­lyp, qytaılyq kom­­pa­nııa­­lardy otandyq bız­nes-qo­ǵam­das­tyq­pen tyǵyz árip­­testikke shaqyr­dy. Dıalog bary­­synda Qytaı­dyń jetekshi kom­panııalary ókilderi eli­mizge st­ra­tegııa­lyq jobalardy iske asy­rýdaǵy senimdi serik­tes retin­de qyzyǵýshylyq tanytty.

«China Huadian Corpo­ration» kompanııasy dırektorlar keńesiniń atqarýshy múshesi Szý Bın óz sózinde Qazaqstanmen energetıka salasyndaǵy, onyń ishinde shyǵaryndylardy azaıtý jónindegi yntymaqtastyqty keńeıtý týraly; «SUN Energy Investment» bas dırektorynyń mindetin atqarýshy Iаn Gochýn Qazaqstandaǵy alǵashqy kómir hımııasy keshenin iske qosý jospary týraly habardar etti; «Beijing Jianlong Heavy Industry Group» dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Chjan Chjısıan bolat ónerkásibindegi yntymaqtastyqty damytý týraly; «Zijin Mining Group» dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Chen Szınhe geologııalyq barlaý jáne sırek jer kenderin óndirý salasyndaǵy jobalardy iske asyrý jospary týraly aıtty.

«CP Pharmeceutical Group» vıse-prezıdenti Se Leı – medısına salasynda klaster qurýǵa ınvestısııa salý týraly; «Beiqi Foton Motor» bas dırektory Ý Sıbın – Qazaq­standa avtomobıl jasaý sa­la­syndaǵy óndiristi lokalıza­sııalaý týraly; «ACRE» ın­­­je­nerlik-konsaltıngtik kom­panııasy dırektorlar ke­ńe­s­iniń tóraǵasy Iаn Chjýnı tehnologııalar transferti bóligindegi ózara is-qımyl týraly; «Sinotruk International» bas dırektory Chjao Hýa Qazaqstanda joǵary sapaly avto­mobıl júk tehnıkasyn óndirýdi lokalızasııalaý jos­pary týraly habarlady.

«Darwin Biotech Co., Ltd.» dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Chen Szıanhýeı ósimdik sha­rýa­shylyǵy salasyndaǵy qazaq­standyq seriktestermen ynty­maqtastyqty keńeıtý nıeti­men bólisti; «Fujian Hengwang Invest­ment» (metallýrgııa) bas­qar­ma tóraǵasy Szen Chjao­szıan Jambyl obly­synda ónerká­siptik joba­ny iske asyrý jospary tý­ra­ly baıan­­da­dy. Kezdesý nátı­je­sinde jalpy somasy 2,5 mlrd dollar bolatyn 8 kom­mer­sııalyq kelisimge qol qoıyldy.

«Samuryq-Qazyna Invest» JShS, «Qazaqgaz aimaq» AQ jáne «Goldcard Smart Group Co., Ltd» arasyndaǵy 8 mln dollar somasyna zııat­ker­lik júıe­lerdi engizý salasyn­daǵy ynty­maqtastyq týraly kelisim. Joba Alma­ty qalasyndaǵy «Alataý» ITP AEA aýmaǵyn­da kom­ponentterdiń lokalıza­sııasyn eskere otyryp, «GoldCard» kom­panııa­sy jetkizetin qu­ram­das bólshekterden gaz eseptegishterin shaǵyn torapty qurastyrýdy kózdeıdi;

«Qarmet» AQ men «Zheng­zhou Coal Mining Machinery Grouop» arasyndaǵy kómir ónerkásibine arnalǵan jab­dyq­tar óndirý salasyn­daǵy «Qarmet» AQ kómir depar­tamenti­niń shahtalary úshin 70 mln dollar somasyna mehanıkalandyrylǵan keshender satyp alý týraly kelisim;

Ulttyq ekonomıka mı­nıstr­ligi, Qytaıdyń «Silk Road Fund Co.Ltd.» jáne «Kazakhstan Investment Deve­lopment Fund (KIDF) Management Company Ltd.» memlekettik ınvestı­sııalyq qory arasynda quny 552 mln dollar ınvestısııalyq yntymaqtastyq negizderin belgileý jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým;

«Qarmet» AQ men «Xinxing Ductile Iron Pipes Co.,LTD» arasyn­daǵy 161 mln dollar soma­syna elimizde qýaty jylyna 200 myń tonna sferalyq gra­fı­ti bar beriktigi joǵary shoıyn­nan jasalǵan qubyrlar shyǵa­ratyn zaýyt salý týraly kelisim. О́nim Qazaqstanda turǵyn úı-kom­mýnaldyq júıesiniń nysandaryn salý, jańǵyrtý, rekonstrýksııalaý, keńeıtý jáne jańartý jónindegi jobalarǵa arnalǵan;

«Qarmet» AQ men «China Metallurgical Group Corpo­ration» arasyndaǵy 1 mlrd dol­lar somasyna taý-ken jáne metal­­lýrgııa salalarynda uzaqmer­zimdi jáne keshendi ynty­maq­tastyq ornatý týraly kelisim;

«Qarmet» AQ men «ACRE Coking» & «Refractory Engine­ering Consulting Corpo­ration» arasyndaǵy 649 mln dollar somasyna koks-hımııa óndirisin jańǵyrtý jáne kómir hımııasyn damytý jónindegi strategııalyq jobany iske asyrý týraly kelisim;

«Qarmet» AQ men «Nanjing Fiberglass Research» & «Design» arasyndaǵy 30 mln dollar somasyna Temirtaý qalasynda qýa­ty jylyna 100 myń tonna da­ıyn ónim bolatyn domna qoj­darynan mıneraldy jylyt­qyshtar óndiretin fabrıka salý jáne 200 jańa jumys ornyn ashý týraly kelisim;

«Saran Machinery» JShS men «Sinotruk International» arasyndaǵy 70 mln dollar somasyna KD dıstrıbýsııa jáne qurastyrý salasyndaǵy, tehnologııany lısenzııalaý jáne taýar belgilerin paıdalaný bo­ıynsha yntymaqtastyq týraly kelisimder paketi. Olardyń ishinde Saran qalasynda júk jáne arnaıy tehnıka óndirý jó­nindegi jobany iske asyrý tý­r­aly memorandým bar. Onyń sheń­berinde perspektıva­da 1 myń­ǵa jýyq jańa jumys ornyn ashý josparlanady.

Oljas Bektenov Shanhaı qala­synda Chjanszıan ǵyly­mı qalasynyń «Robottar alqa­byn­da» bolyp, densaýlyq saqtaý, ónerkásip jáne qyzmet kórsetý salalaryndaǵy Qytaı robottehnıka ındýs­t­rııa­­sy­nyń sońǵy jetistik­teri­men tanys­ty. Qazir atalǵan ǵy­lymı-tehno­logııalyq or­­ta­­lyqta 80-nen astam qy­taı­lyq jáne sheteldik robottehnıka kásiporyn­dary jumys isteıdi. Robottar­dyń keń aýqymy, onyń ishinde gý­ma­noıd­­tar da usynylǵan. Olar­dyń qoldanylý aıasy: kún­de­likti ómirde kómek kórsetý men qo­ǵamdyq oryndarda tár­tip­ti qamtamasyz etýden bas­tap, medısına, bilim berý, ındýs­trııalyq, ǵylymı zert­teý salalarynda, qutqarý jumys­tary, logıstıka jáne basqa da salalarǵa deıin keńeıip keledi.

Premer-mınıstr Sıfr­lyq damý, ınnovasııa jáne aeroǵarysh ónerkásibi mı­nıstr­­ligine «Robottar alqaby­nyń» tájirıbesin zerdeleý jáne ony odan ári elimiz­de qoldaný maqsatynda qytaı tarapymen yntymaqtastyq­ty jolǵa qoıýdy tapsyrdy. «Sensetime» kompanııa­sy­nyń keńsesine barǵan kezde qazaqstandyq delegasııa aqyldy ári qaýipsiz qala jobalarynda qoldanylatyn jańa sheshimder men jabdyqtardy tanystyrdy.