Foto: Ashyq derekkóz
Mal jáne ósimdik sharýashylyǵyn damytýdyń negizgi kórsetkishteri
Elimizdiń aýyl sharýashylyǵynda mal men qus sanynyń aıtarlyqtaı ósýi baıqalady. 2023 jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda mal basy 119%-ǵa artty. 2024 jyldyń 9 aıynda iri qara maldyń sany 8 395,6 myń basqa jetip, ótken jylmen salystyrǵanda 119,8%-dy qurady. Aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynda iri qara mal sany 4 578,2 myń basqa deıin kóbeıdi. Usaq mal sany 20,9 mln basqa, jylqylar – 4 194,2 myń basqa, túıeler – 286,6 myń basqa jetti.
Aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynda mal men qus sanynyń úlesi jáne mal sharýashylyǵy ónimin óndirý deńgeıi kelesideı: iri qara maldyń barlyq baǵyttary – 54,5%, qoılar – 60,5%, eshkiler – 36,2%, shoshqalar – 64,3%, jylqylar – 61,4%, túıeler – 57%, qustar – 83%, barlyq túrdegi et – 62,1%, sút – 38%, taýyq jumyrtqalary – 83,1%.
Sondaı-aq mal men qus ónimdiliginiń ósýi baıqalady. Barlyq sharýashylyq kategorııalaryndaǵy bir saýyn sıyrdan ortasha sút ónimdiligi 1 941 kg qurady, onyń ishinde aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynda – 2 206 kg, úı sharýashylyqtarynda – 1 807 kg. Bir jumyrtqalaıtyn taýyqtan ortasha jumyrtqa shyǵymy 185 danany qurady, aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynda – 200 dana, úı sharýashylyqtarynda – 133 dana.
Barlyq túrdegi et óndirisi soıys salmaǵynda 795,9 myń tonnaǵa deıin ósti. Sút óndirisi 2,8 mln tonnaǵa, taýyq jumyrtqalarynyń óndirisi 3,4 mln danaǵa jetti.
Elde syıymdylyǵy 1 000-nan 20 000 basqa deıin 160-qa jýyq bordaqylaý alańy jumys isteıdi. Bordaqylaý alańdarynyń jalpy qýaty 380 000 basty quraıdy, onyń ishinde 45%-y Túrkistan, Almaty, Aqmola jáne Qostanaı oblystarynda shoǵyrlanǵan.
Jem-shóppen qamtamasyz etý sharalary qabyldanyp jatyr. Bıyl mal azyǵy daqyldarynyń egis alańy 3,2 mln gektardan asyp, 2023 jylmen salystyrǵanda 83,5 myń gektarǵa ulǵaıdy. 24,5 mln tonna shóp, 1,7 mln tonna pishendeme, 4,6 mln tonna saban, 5,5 mln tonna konsentrat jáne 2,0 mln tonna súrlem daıyndaý josparlanǵan. 13 qarashadaǵy jaǵdaı boıynsha 34,9 mln tonna shóp (jartyjyldyq jospardyń 142,6%-y), 2,0 mln tonna pishendeme, 5,6 mln tonna konsentrat, 2,3 mln tonna súrlem jáne 5,1 mln tonna saban daıyndaldy. Jylyna 2,2 mln tonnaǵa jýyq ónim óndiretin 66 qurama jem óndirý kásiporny jumys isteıdi.
Importtalǵan iri qara sany shamamen 9,8 myń basty qurady, onyń ishinde 9,4 myń bas – sút jáne aralas ónimdi baǵytta, 364 bas – et baǵytynda.
Osy jyldyń 9 aıyndaǵy qorytyndy boıynsha Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵy jalpy óniminiń kólemi 5,6 trln teńgege jetti. Bul 2023 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 11,5%-ǵa artyq. Mundaı ósimge ósimdik sharýashylyǵyndaǵy óndiris kólemin 17,8%-ǵa (3,2 trln teńge) jáne mal sharýashylyǵyndaǵy óndiris kólemin 3,3%-ǵa (2,4 trln teńge) ulǵaıtý esebinen qol jetkizildi.
О́simdik sharýashylyǵynda joǵary rentabeldi daqyldardy qoldaný arqyly egis alqaptaryn ártaraptandyrý sátti júrgizildi. Bıyl 1,2 mln tonnadan astam mıneraldy tyńaıtqyshtar engizildi, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda eki ese kóp. Elıtalyq tuqymdardyń úlesi 7,1%-dan 9,5%-ǵa deıin, al aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańartý deńgeıi 4,5%-dan 5,5%-ǵa deıin ósti.
Memlekettik qoldaý tetikteri
2024 jyly kóktemgi egis jáne egin jınaý jumystaryn qarjylandyrý 3 esege artyp, 580 mlrd teńgege jetti. Tek «Ken-dala-1», agrarshylarǵa arzandatylǵan kredıtter berýdi kózdeıtin baǵdarlamany iske asyrý úshin ǵana memlekettik bıýdjetten 140 mlrd teńge bólindi. «Keń-dala-2» baǵdarlamasy boıynsha kredıt berý arnalary keńeıtildi. 9 aıdyń qorytyndysy boıynsha «ANK» AQ arqyly ÁKK qarjylandyrý 82,3 mlrd teńgeni qurady. Aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańartý maqsatynda Úkimet «Jeńildikti lızıng» baǵdarlamasyn iske asyrýǵa 120 mlrd teńge baǵyttady.
2024 jyldyń toǵyz aıynda tek Agrarlyq nesıe korporasııasy jelisi boıynsha aýyl sharýashylyǵy tutyný kooperatıvterine 82,3 mlrd teńge berildi. Aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańartý maqsatynda «QazAgroQarjy» AQ «Jeńildikti lızıng» baǵdarlamasyn iske asyrýǵa 120 mlrd teńge baǵyttady. Sondaı-aq bıyl fermerlerge kredıt berý mólsherlemeleri otandyq óndiristiń eń qajetti tehnıkasynyń keń tizbesin satyp alýǵa 20-22%-dan 5%-ǵa deıin tómendetildi.
Memleket basshysynyń aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jyl saıyn 8-10%-ǵa deıin jańartý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý úshin aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń lızıngine keminde 200 mlrd teńge bólý máselesin pysyqtap jatyr.
Sýbsıdııalaýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý jáne sybaılas jemqorlyq táýekelderin azaıtý maqsatynda memlekettik qoldaý tetikterine ózgerister engizildi. Negizgi baǵyttardyń biri – sý únemdeý tehnologııalaryn paıdalaný. Ol úshin sýbsıdııalaý normatıvi 80%-ǵa deıin ulǵaıtyldy. Bul sý únemdeý tehnologııalaryn paıdalanatyn aýmaqty 455 myń gektarǵa deıin jetkizýge múmkindik berdi.
Fermerler eńbeginiń, memlekettik qoldaýdyń qabyldanǵan sharalarynyń jáne qolaıly aýa-raıynyń arqasynda ortasha ónimdiligi 16 s/ga bolatyn 26,7 mln tonna astyq jınaldy, rekordtyq 1,2 mln tonna qant qyzylshasyn jınaý josparlanǵan.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes aýyl sharýashylyǵyn jeńildetilgen qarjylandyrý kólemin birneshe ese ulǵaıtý maqsatynda júıeli jumystar júrgizilip jatyr. Máselen, egis jáne egin jınaý jumystaryn qarjylandyrý kólemin 700 mlrd teńgege deıin jetkizý josparlanǵan. Bul fermerlerge aýylsharýashylyq sıkliniń barlyq kezeńderinde, daıyndyqtan bastap egin jınaýǵa deıin qoldaý kórsetedi. Bólingen kólemniń alǵashqy 100 mlrd teńgesi osy jyldyń jeltoqsan aıynda fermerlerge qoljetimdi bolady. Bul kóktemgi egis jumystaryna ýaqtyly daıyndyqty qamtamasyz etedi jáne jańa maýsymdy kidirissiz bastaýǵa múmkindik beredi.
Kommersııalyq qarajatty tartý kezinde kelesi jyldan bastap kóktemgi egis jáne egin jınaý jumystaryna ekinshi deńgeıli bank kredıtteriniń syıaqy mólsherlemelerin sýbsıdııalaýdan bas tartý josparlanǵan. Ári qaraı jeńildikti nesıeleýge kóshý arqyly ınvestısııalyq maqsattarǵa paıyzdyq mólsherlemelerdi sýbsıdııalaýdyń qoldanystaǵy tetiginen kezeń-kezeńimen bas tartý josparǵa engizilgen. Bul jyl saıynǵy sýbsıdııa tapshylyǵy máselesin sheshedi.
AShM AО́K-tegi óńdelgen ónim úlesin 70%-ǵa deıin ulǵaıtý boıynsha jumystardy jalǵastyryp jatyr. Ol úshin aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeýdi damytýdyń 2028 jylǵa deıingi keshendi jospary qabyldandy, onyń sheńberinde salaǵa 372 mlrd teńge baǵyttalady.
Shıkizat máselesin júıeli sheshý úshin áleýmettik-kásipkerlik korporasııalar arqyly AО́K-te iri ónerkásiptik ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý boıynsha Soltústik Qazaqstan oblysynyń tájirıbesin tırajdaý sharalary qabyldanyp jatyr.
100 mlrd teńgege 65 sút-taýarly fermasyn qurý jobasy qarjylandyryldy, bul jylyna 372 myń tonna súttiń qosymsha óndirisin qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Bıyl 79 jobany iske asyrýǵa 100 mlrd teńge qarastyrylǵan. 2024 jyldan bastap baǵdarlama aýqymy keńeıedi. Demek, sút-taýarly fermalary, sýarý, kókónis qoımalaryn jáne qus fabrıkalaryn qarjylandyrýdan basqa qosylady. Aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý jónindegi jobalardy qosa alǵanda, qosymsha 9 baǵyt qarjylandyrylady.
Árıne, bul jetistikter aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa jáne eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan memleket pen fermerlerdiń birlesken jumysynyń nátıjesi.
«Aýyl amanaty» baǵdarlamasyn júzege asyrý
2023 jyly Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes «Aýyl amanaty» aýyl turǵyndarynyń tabysyn arttyrý boıynsha aýqymdy baǵdarlama bastaldy. Ony iske asyrýǵa 100 mlrd teńge bólindi. Berýge josparlanǵan 17 myń mıkrokredıttiń ishinde 15 myń mıkrokredıt berilip, 16,4 myń jumys orny quryldy. Onyń ishinde 12,1 myń mıkrokredıt mal sharýashylyǵyn damytýǵa, 549 - ósimdik sharýashylyǵyn damytýǵa, 415 - tehnıka men jabdyqtar satyp alýǵa jáne qyzmettiń basqa salalaryna 1,9 myń mıkrokredıt baǵyttalǵan.
Baǵdarlama sheńberinde aýyl turǵyndarynyń bıznesin damytýdyń ajyramas bóligi resýrstardy biriktirip jatyr jáne JQQ ónimin neǵurlym tıimdi sharttarda ótkizýdi qamtamasyz etýde sheshýshi ról atqaratyn, sol arqyly aýyl turǵyndarynyń tabystylyǵyn arttyratyn aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteri bolady. «Aýyl amanaty» baǵdarlamasyn iske asyrý kezinde óńirlerde 400-den astam aýyl sharýashylyǵy kooperatıvi quryldy, onyń 337-si 7,1 mlrd teńge somasyna qarjylandyryldy.
Jalpy, 2023 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstanda 3911 aýyl sharýashylyǵy kooperatıvi jumys isteıdi, onyń ishinde ósimdik sharýashylyǵynda – 361, mal sharýashylyǵynda – 1510, basqa da qyzmet túrlerimen 2040 aınalysady. 2023 jyly olar 67,8 mlrd.teńge somasyna shamamen 1,2 mln tonna aýyl sharýashylyǵy ónimin óndirdi (ósimdik sharýashylyǵynda – 22,3 mlrd teńge somasyna 1053,6 myń tonna, mal sharýashylyǵynda – 45,5 mlrd. teńge somasyna 187,3 myń tonna, bul 2022 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 30%-ǵa artyq). Bıyl baǵdarlamany iske asyrýǵa 100 mlrd teńge kózdelgen, 18,2 myń jumys ornyn qura otyryp, 10,7 myń mıkrokredıt berý josparlanǵan.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi eldi mekenderde jáne shaǵyn qalalarda mıkrokredıtteý qaǵıdalaryna mıkrokredıtteýdiń aqparattyq júıesinde ótinim berý, sondaı-aq aýyl sharýashylyǵy kooperatıvteri úshin aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn lızıngke berý bóliginde ózgerister men tolyqtyrýlar engizdi. Rásimderdiń ashyqtyǵy úshin ótinimderdi elektrondy túrde berýge jáne qaraýǵa múmkindik beretin mıkrokredıtteýdiń aqparattyq júıesi ázirlendi. Búgingi tańda aqparattyq júıe elimizdiń barlyq óńirlerinde jumys isteıdi jáne úmitkerlerden ótinimder qabyldaý júzege asyrylyp jatyr.
Paıdalanylmaǵan jáne zań talaptaryn buza otyryp berilgen jerdi alyp qoıý
Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń 2022 jylǵy 28 sáýirdegi № 90-r ókimimen Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, QR zańnamasyn buza otyryp berilgen jáne paıdalanylmaı jatqan jerlerdi qaıtaryp alý jónindegi jumys komıssııasy quryldy. Komıssııaǵa Premer-mınıstriniń birinshi orynbasary tóraǵalyq etedi, al quramyna memlekettik jáne quqyq qorǵaý organdarynyń ókilderi engizilgen.
Komıssııa qurylǵan sátten bastap óńirlerde barlyq múddeli quqyq qorǵaý jáne memlekettik organdardyń qyzmetkerlerin tarta otyryp, vedomstvoaralyq toptar quryldy.
Bıyl aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy paıdalanylmaı jatqan jáne zańsyz berilgen 2 mln ga jerge qatysty sharalar qabyldaý josparlanyp otyr. Bul jumystar jandandyrylyp, bekitilgen josparǵa sáıkes júrgizilip jatyr.
2024 jyldyń basynan bastap Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine qarasty Jer resýrstaryn basqarý komıtetiniń aýmaqtyq bólimsheleri respýblıka boıynsha jalpy aýdany 2,7 mln ga bolatyn jer paıdalanýshylarǵa qatysty 1720 jospardan tys tekserý júrgizip, nátıjesinde 2,2 mln ga jerge qatysty jer zańnamasyn buzý faktilerin joıý týraly 1312 uıǵarym berdi.
Buryn berilgen uıǵarymdar boıynsha bıyl 309,9 myń ga jerdi ıgerý bastaldy, al 196,3 myń ga jerdi májbúrli túrde qaıtarý úshin sot talqylaýlary júrgizilip jatyr. Osylaısha, qaıtarý josparlanǵan 2 mln ga aýyl sharýashylyǵy jeriniń 1 mln 990 myń ga jeri qaıtaryldy.
Sondaı-aq qazirgi ýaqytta atalǵan Komıssııa ádil jer úlestirýdi baqylaýǵa, qaıtarylǵan jerlerdi aýyl sharýashylyǵy aınalymyna engizýge, topyraqtyń tozýymen kúresýge, sondaı-aq aýyldyq eldi mekenderdiń aınalasyndaǵy jaıylymdyq jerlerdiń tapshylyǵyn azaıtýǵa baǵyttalyp, qaıta qurylymdalǵan.
Azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý
2024 jyldyń 9 aıynyń qorytyndysy boıynsha elimizde azyq-túlik óndirisi 0,8%-ǵa artyp, 2,4 trln teńgege jetti. Azyq-túlik ónimderiniń birneshe sanatynda birden aıtarlyqtaı ósý baıqaldy. Qańtar-qyrkúıek aılarynda irimshik pen súzbe óndirýshiler ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 9,9%-ǵa kóp ónim shyǵardy. О́simdik maıy óndirisi 8%-ǵa artyp, 531,3 myń tonnany qurady. Ashytylǵan sút ónimderin óndirýde oń dınamıka baıqalady, ıaǵnı 4,4%-ǵa, shujyq ónimderinde – 3,2% - ǵa, sary maı men kúrishte-tıisinshe 2,1 jáne 1,5% - ǵa.
Jyl basynan beri tamaq ónerkásibi kásiporyndary óndiristik qýattardy damytýǵa qarjylandyrýdy 13,5%-ǵa ulǵaıtty. Nátıjesinde negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalar kólemi 115,1 mlrd teńgeni qurady.
Búginde Qazaqstannyń taýar óndirýshileri halyqty negizgi azyq-túlik ónimderimen tolyq qamtamasyz etilgen. Bul tizimge bıdaı uny, tuz, nan, kúrish, makaron, kúnbaǵys maıy, kartop, qoı eti, sıyr eti jáne sábiz kiredi. Basqa 14 túrli azyq-túlik taýarlary, ıaǵnı jumyrtqa, jylqy eti, sút, maı, qaraqumyq jarmasy, pııaz, alma boıynsha 80%-dan asady.
Azyq-túliktiń keıbir sanattary boıynsha ımportqa táýeldilik saqtalady. QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan óndiristi ulǵaıtý jáne ımportty tómendetý boıynsha keshendi jumys júrgizip jatyr.
Azyq-túlik óndirisi
2024 jyldyń alǵashqy toǵyz aıynda Qazaqstanda 2,4 trln teńgege azyq-túlik óndirildi. Bul 2023 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda ár túrli sanattardaǵy ósimdi aıqyn kórsetedi.
Jarma óndirisi 84,7%-ǵa artyp, 73,9 myń tonnany qurady. Kúrish óndirisi 1,5%-ǵa ósip, 160,8 myń tonnaǵa jetti. Qaıta óńdelgen jemister 7,3%-ǵa artyp, 8,8 myń tonnaǵa jetti. О́ńdelgen sút 0,2%-ǵa ulǵaıyp, 464,2 myń tonnany qurady. Ashytylǵan sút ónimderiniń óndirisi 4,4%-ǵa ósip, 179,0 myń tonnaǵa jetti. Sary maı ótken jylmen salystyrǵanda 2,1%- ǵa artyq óndirilip, 24,0 myń tonnany qurady. Irimshik pen súzbe óndirisi 9,9%-ǵa artyp, 37,1 myń tonnany qurady. Shujyq ónimderi 3,2%-ǵa kóp óndirilip, 52,0 myń tonnaǵa jetti.
Bul nátıjeler Qazaqstannyń agrarlyq sektory halyqty sapaly azyq-túlikpen qamtamasyz ete otyryp, damýyn jáne nyǵaıýyn jalǵastyratynyn kórsetedi.
Agroónerkásiptik keshen ónimderiniń eksporty
Sońǵy málimetterge sáıkes, agroónerkásiptik keshen óniminiń eksporty 2024 jylǵy qańtar-tamyzda 3 027,3 mln AQSh dollaryn qurady, bul 2023 jylǵy 1 490,1 mln AQSh dollaryn quraǵan uqsas kezeńmen salystyrǵanda 13%-ǵa artyq. Qaıta óńdelgen ónim eksporty da aıtarlyqtaı ósim kórsetip,1 687,3 mln AQSh dollaryn qurady.
Eksporttyń jalpy kólemindegi qaıta óńdelgen ónimniń úlesi 40,8%-dan 55,7%-ǵa deıin ulǵaıdy, bul halyqaralyq naryqtardaǵy otandyq ónimniń básekege qabilettiligi men qosylǵan qunynyń artqanyn kórsetedi.
Jem-shóp eksporty 6,7 esege artyp, 675,1 myń tonnany qurady. Kúnbaǵys maıy: 313,8 myń tonna, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 32%-ǵa joǵary (237,3 myń tonna). Qus eti: 29,4 myń tonna, bul 3,9%-ǵa artyq. Jarma: 10,5 myń tonna, bul 2023 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 2 ese kóp (5,1 myń tonna). Balmuzdaq: 8,3 myń tonna, bul 2023 jyldyń sáıkes kezeńinen 7,5%-ǵa artyq (4,7 myń tonna). Raps maıy: 36,1 myń tonna, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńinen 1,7%-ǵa artyq (30,7 myń tonna).
Sonymen qatar 2024 jyldyń segiz aıynda mal sharýashylyǵy ónimderiniń eksporty ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 19%-ǵa ósip, 48,3 mln tonnadan 57,6 mln tonnaǵa deıin ulǵaıdy. Atap aıtqanda, sıyr etiniń eksporty 11,6 myń tonnany qurady, bul 2023 jyldyń sáıkes kezeńinen 0,8%-ǵa artyq (10,6 myń tonna). Qoı etiniń eksporty 8,5 myń tonnaǵa deıin ósti, bul 2023 jyldyń sáıkes kezeńimen (5,2 myń tonna) salystyrǵanda 6,2%-ǵa artyq. Bal eksporty da 226,2 tonnany quraıtyn áserli ósimdi kórsetti, bul 2023 jyldyń sáıkes kezeńinen 8 ese kóp (28,1 tonna).
Agroónerkásip keshenine salynǵan ınvestısııalar
2024 jyldyń 9 aıynda aýyl sharýashylyǵynyń negizgi kapıtalyna salynǵan ınvestısııalar kólemi 766,4 mlrd teńgeni qurady.
Qazirgi tańda Agroónerkásiptik keshenniń ınvestısııalyq jobalaryn júzege asyrý Jol kartasy júzege asyp jatyr. Osynyń nátıjesinde, bıylǵa 415,6 mlrd teńgege 311 jobany qarjylandyrý josparlanǵan. Búginde 130,4 mlrd teńge somasyna 174 joba paıdalanýǵa berildi.
QR ınvestısııalyq saıasatynyń 2026 jylǵa deıingi tujyrymdamasyna sáıkes, AShM aldynda AО́K salasyndaǵy kapıtaldyń ınvestısııalyq kólemine qol jetkizý mindeti tur.
Iske asyrylyp jatqan jobalardyń qatarynda:
- Almaty oblysynda «Shın-Laın» JShS balmuzdaq óndiretin fabrıka salý bar;
- túrkııalyq Tiryaki Agro kompanııasy katarlyq Nassad food kompanııasymen birlesip astyqty tereń óńdeý jobasyn iske asyrýǵa kiristi;
- Qostanaı oblysynda «Qostanai Grain Industry» JShS quny 50 mlrd teńge bolatyn astyqty tereń óńdeý jobasyn bastady. О́nimder krahmal, glıýten, lızın, bıoetanol túrinde eksporttalady;
- Túrkistan oblysynda «Qazkrahmal» JShS kompanııasy ınvestısııa kólemi 35 mlrd teńge bolatyn krahmal ónimderin óndirý úshin júgerini qaıta óńdeý jobasyn júzege asyryp jatyr;
- «Alarko Holding» iri túrik kompanııasy qýattylyǵy jylyna 51 myń tonna qyzanaq ósiretin jylyjaı keshenin salýdy bastaıdy.
Mınıstrlik «KAZAKHINVEST UK» AQ-men birlesip AО́K salasyna sheteldik ınvestorlardy tartý boıynsha turaqty negizde jumys júrgizip jatyr. Búginde sheteldik ınvestorlardyń qatysýymen áleýetti jobalar pýly qalyptasty, onyń sheńberinde ósimdik sharýashylyǵy, mal sharýashylyǵy jáne veterınarııa salasynda 5,2 mlrd AQSh dollary somasyna 100 jobany iske asyrý kózdelgen. Bul sharalar Qazaqstannyń agroónerkásip keshenin damytýǵa, onyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa jáne eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
