Konferensııa bastalmas buryn aýdan ortalyǵyndaǵy Búrkit Ysqaqulynyń esimi berilgen kitaphananyń qabyrǵasyna eskertkish taqta ornatyldy. Jan-jaqtan jıylǵan zııaly qaýym gúl shoqtaryn qoıyp, ult qaıratkeriniń rýhyna qurmet bildirdi. Nuranyń talantty balalary aqynnyń óleńderin jatqa oqydy.
Mereıtoılyq mádenı is-sharaǵa Almatydan arnaıy Búrkit Ysqaqulynyń qyzy Aıgúl Ysqaqova keldi. Munymen qosa, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Oralbaı Ábdikárimov, Nura aýdanynyń qurmetti azamaty Daýylbaı Qusaıynov, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Beıbit Mamyraev bastaǵan qurmetti meımandar qatary da jeterlik.
Keleli otyrysqa kelgender áýeli oblystyq «Saryarqa» telearnasy túsirgen B.Ysqaqov týraly derekti fılmdi tamashalady.
Konferensııada oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń basshysy Nurlan Bıkenov oblys ákimi Ermaǵanbet Bólekpaevtyń hatyn oqyp berdi. Ákim joldaǵan hatta: Búrkit Ysqaqov – «Elin súıgen erler» partııasynyń negizin qalaýshy. Qazaq halqynyń ulttyq sana-sezimin oıatý, ádebıeti men mádenıetin damytýda aıanbaı eńbek etken tulǵa. Konferensııa barysynda aqynnyń totalıtarlyq júıege qarsy tura bilgen qaısarlyǵyna búgingi kózqaras deńgeıinde laıyqty baǵa berilip, salmaqty pikirler aıtylady dep senemin. Shyǵarmashylyǵyn jas urpaqqa dáripteý joldary da qarastyrylýǵa tıis. Sebebi aqynnyń óleńderinen otanǵa degen sheksiz mahabbat kórinedi. Búrkit Ysqaqov babalardyń amanatyna adal boldy. Endi biz, ıaǵnı keıingi tolqyn sol adaldyqtan úlgi alýymyz kerek» delingen.
Konferensııada Sáken Seıfýllın atyndaǵy murajaı dırektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Marat Ábsemetov «Alashtyń arda uly – Búrkit Ysqaquly» taqyrybynda baıandama jasady. Qazaqstan jýrnalıster odaǵynyń múshesi, Qazaq radıosynyń ardageri Gúlsara Qablanova da minberge kóterilip, Búrkit Ysqaquly týraly otandyq jáne sheteldik muraǵattardaǵy jańa derekterdi jurtshylyq nazaryna usyndy.
H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý memlekettik ýnıversıtetiniń professory, Qazaqstan halqy Assambleıasy Ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory Janna Úrkinbaıqyzy men Qaraǵandy medısınalyq ýnıversıtetiniń professory Baıan Ybyraeva qaıratker týraly baıandamalaryn oqyp, ult kúreskeriniń esimin ulyqtaý maqsatynda oı-pikirlerin ortaǵa saldy.
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Saǵymbaı Jumaǵulov aqyn Búrkittiń qazaq poezııasyna GÝLAG taqyrybyn ákelgenin aıtty.
– Búrkit Ysqaqov qıyn zamanda tıym salynǵan taqyryptardy arqaý etken estelik, memýarlaryn jazyp úlgerdi. Sodan keıin, ol ádebıettiń problemalyq jáne saıası tustaryna toqtalǵan. Qýǵyn-súrgindi kórip kelip, sondaı taqyryptarǵa barý – erlik. Ǵylymda da erliktiń nebir úlgisi bar. 1964 jyly «Orta Azııa men Qazaqstannyń uly ǵalymdary» atty eńbegi jaryq kórdi. Sol arqyly qasıetti topyraqta órkenıet kóktegenin dáleldegen. Qaraǵandyda GÝLAG taqyrybyn qozǵaǵan qalamgerdiń biri – Jaıyq Bekturov edi. Hamza Abdýllın degen aqyn da osy taqyrypqa barǵan. Biz aıtyp júrgen «totalıtarızm», «repressııa», «reabılıtasııa», «halyq jaýy» degen saıası máni bar termınderdi ensıklopedııaǵa engizýde Búrkit Ysqaqovtyń eńbegi zor. Sol arqyly ulttyń aspanyndaǵy túnergen bulttaı bolǵan zamandy keskindegen, – dedi S.Jumaǵulov.
Ishki ister mınıstirliginiń polkovnıgi, 1941 jyly repressııaǵa ushyraǵan Hamıt Abdrahmanovtyń uly Janat Abdrahmanov Búrkit Ysqaqovtyń syrtynan kimder aryz jazǵanyn jarııa etti.
Munymen qosa, jas ǵalym Ádilet Jaǵypardyń ult qaıratkeri jaıynda jaryq kórgen tarıhı-bıografııalyq kitabynyń tusaýkeser rásimi keshtiń mazmunyn asha tústi.
Kesh sońynda aýdan ákimi Baqytjan Muqanov ǵalymdarǵa, ádebıettanýshylarǵa alǵaýsyz alǵysyn bildirip, birqatar azamatty marapattap, syı-sııapat tabystady.
«O, Azııa, ulysyń,
Ulylyǵyń qurysyn.
Ulylyǵyńdy qaıteıin,
Eýropanyń qulysyń…»,
dep jyrlaǵan qaıratkerdiń aqyndyǵyn tanı almaı jatqandaımyz.
«Osy óleńdi Sáken Seıfýllınniń «Azııa», Ilııas Jansúgirovtyń «Gımalaı» degen óleńderine eliktep jazdyń», degen aıyppen 30 jylǵa sottalǵanynda aqyn 27 jasta edi. Otyzǵa kelmegen jasynda shynshyl óleńimen shoq shashyp, ot búrkigen B.Ysqaqov zamanynyń zańǵary emes pe?
Konferensııa túıini aqynnyń esimi Alash qaıratkerlerimen qatar atalyp, kem ulyqtalmasa, búgingi urpaq ult bahadúriniń esimin jadynda jattar edi degen ortaq mámilege oı biriktirdi.
Qaraǵandy oblysy,
Nura aýdany
