Damýdyń ózegi men óndiristiń órkendeýi

12 joba iske qosyldy

Qala ekonomıkasynyń ósimi bıylǵy 10 aıda 12 paıyzǵa jetti. Bul kórsetkish respýblıka bo­ıynsha aldyńǵy qatardyń biri sanalady. Tartylǵan ınvestısııa – 9, qurylys jumystarynyń kólemi – 27, paıdalanýǵa berilgen turǵyn úı alańy – 42, saýda kólemi – 19, kólik qyzmeti – 26, al ónerkásiptegi ónim kólemi ­2 paıyzǵa artqan.

Prezıdent óńdeý ónerkásibin 1,5 esege ulǵaıtyp, eńbek ónim­diligin arttyrýdy tapsyrǵany este. Osy baǵytta Shymkent bıyl quny 78,2 mlrd teńgeni quraıtyn 16 jobanyń 12-sin iske qosyp, 67,1 mlrd teńgege ınvestısııa tartqan. Onda 1 myńnan astam jańa jumys orny quryldy.

Transulttyq «Coca-Cola» kompanııasy quny 27 mlrd teńge, qýaty jylyna 262 mln lıtr da­ıyn ónim shyǵarady. Al «Wan Sheng Ceramic» kompanııasy salǵan keramıkalyq taqtaısha óndirý zaýyty jylyna 13 mln sharshy metr taqtaısha óndiredi. Quny – 25,5 mlrd teńge. Kelesi jyly ekinshi kezeńiniń qurylysyn bas­tap, jylyna qosymsha 12,5 mln sharshy metr taqtaısha óndirý josparlanǵan. Onyń quny ­12 mlrd teńge bolady.

О́ndiris áleýeti artyp keledi

Shymqalada ónerkásip salasynda ındýstrııalyq aı­maqtar sany artyp keledi. Bul bıznes ókilderiniń qalaǵa degen qyzyǵýshylyǵy men senimin bildiredi. Qazir 438 gektardy qu­raı­tyn jańadan 2 ındýstrııalyq aımaq iske qosyldy. Birinshisi – «Juldyz» ındýstrııalyq aımaǵy. Osy aımaqty qurý jumysy 2020 jyly bastalyp, bıyl tolyq iske qosyldy. Munda qurylys, metallýrgııa, farmasevtıka, jıhaz ónerkásibi shoǵyrlanǵan. Aımaqta jalpy kólemi shamamen 166 mlrd teńgeni quraıtyn 46 iri zamanaýı kásiporyn ashylady. Ekinshisi – «Bozaryq» tamaq ónerkásibi ındýstrııalyq aımaǵy. Munda quny 44 mlrd teńgeni quraıtyn 2 myńnan asa jumys ornymen 25 joba iske asady. Osylaısha, jumys istep turǵan ındýstrııalyq aımaq sany 7-ge jetti.

«Bul aımaqtarda 293 jobany iske asyrý arqyly 8 myńnan asa jańa jumys orny ashylyp, qala ekonomıkasyna 225 mlrd teńge ınvestısııa quıyldy. О́ndiris aımaqtary megapolıstiń óndiristik áleýetin arttyrý maqsatynda 5 óndiris aımaǵyn qurý jáne keńeıtý jumysyn qolǵa aldy. Qazir 2 ındýstrııalyq aımaqtyń qurylysy qarqyndy júrgizilip jatyr. Memleket basshysy Shymkent qalasynda ońtústik óńirde barlyq taýardy qabyldap, jetkizýge logıs­tıka jaǵynan qolaıly «О́ńirlik hab» qurýdy tapsyrǵan edi. Osy maqsatta saýda-logıstıkalyq ortalyǵyn keńeıtý jumystaryn bastadyq. Aımaq óńirdegi azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etip, bıznes pen saýda úshin jańa múmkindik beredi», dedi Orta­lyq kommýnıkasııalar qyzme­tin­de «Shym­­kent qalasynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy týraly», taqyrybymen ótken brıfıngte qala ákimi Ǵabıt Syzdyqbekov.

Investorlardyń yqylasy kúshti

Jańa aımaqta daıyn óndi­ristik alańmen birge mem­le­kettik qoldaý retinde ınfra­qurylymmen qamtylǵan arnaıy óndiris alańdary salynady. Bul ındýstrııalyq aımaq­tar­dyń ınfraqurylymyna jer­gilikti bıýdjetten 2,7 mlrd teń­ge bólingen. Qala ekonomıkasyna tartylǵan ınvestısııalar óńir ekonomıkasyn kóterý úshin ınvestorǵa jaǵdaı jasaý mańyzdy. Bıyldan bastap ınvestısııa tartý jumysy­nyń tıimdiligin arttyrý maqsa­tyn­da qala aýmaǵynda «bir te­reze» qaǵıdaty boıynsha ın­ves­torlardy súıemeldeıtin «Shymkent Invest» front-ofı­siniń jumysyna ózgeris en­gizildi. Onda ınvestorǵa bıznes-jos­pardy ázirleýden bas­tap jobany iske asyrýǵa deıin qajetti barlyq ruqsat berý qujattaryn súıemeldeıtin 2 myńǵa jýyq qyzmet kórsetiledi.

Investorlardy qoldaý nátı­jesinde tartylǵan ınvestısııa kólemi 536 mlrd teńgege jetip, ótken jylmen salystyrǵanda 9 paıyzǵa artqan. Úkimettiń 2028 jylǵa deıingi bekitilgen josparyna sáıkes, qalaǵa 5,6 trln teń­ge ınvestısııa tartý kózdelgen. Búginniń ózinde 2,7 trln teńge bolatyn 30 myńnan asa jańa jumys ornymen 220 ınvestısııalyq jobanyń pýly jasaqtaldy. Onda «Alarko Holding» túrik kompanııasymen quny 650 mln dollardy quraıtyn, elde aýmaǵy jaǵynan eń úlken 650 ga jerge zamanaýı jylyjaı kesheni qurylysyn salý jobasy bar. Onyń 500 ga jylyjaı, qalǵan 150 ga oqý korpýsy, qoıma, zerthana men jataqhanalar salynady. Joba kezeń-kezeńmen júzege asady. Qazir ınvestısııa quny 226,0 mln dollardy quraıtyn jobanyń 1-kezeńine 208 ga jer telimi bólinip, ony daıyndaý jumysy bastaldy.

Taıaýda, polshalyq «Fabe Polska» kompanııasymen quny 200 mln dollardy quraıtyn, 150 ga aýmaqta joǵary tehnologııaly jylyjaı salý kelisimine qol qoıdy. Munda jylyna 36 myń tonna qyzanaq pen qııar ónimi alynyp, 800-den asa adam jumyspen qamtylady.

«Al «AKSA energy» kompanııasymen quny 700 mln dollar bolatyn qýattylyǵy 500 MVt bý gaz qondyrǵysyn salý kelisildi. Jobany iske asyrý arqyly qala turǵyndary sapaly elektr jáne jylý energııasymen qamtamasyz etiledi. Kelesi iri joba «Intertrans» kompanııa­symen 150 mln dollarǵa munaı ónimderin tereń óńdeý arqyly untaqtalǵan polıpropılen óndi­retin zaýyt salý. Jobany iske asyrýǵa 30 gektar jer telimi bólindi», dedi qala ákimi.

Kásipkerlerge jeńildik jasalady

Megapolıste shaǵyn jáne orta kásipkerlikti damytýda oń ózgeris bar. Naryqta belsendi jumys isteıtin ShOB sýbektileri 136 myńnan asyp, onda jumyspen qamtylǵandar sany 226 myńǵa jetken. Búginde ShOB óndiretin ónim kólemi qala ekonomıkasy­nyń 56 paıyzyn quraıdy. Bıyl kásipkerlikti memlekettik qoldaý sharalaryna 23,5 mlrd teńge qaralyp, esepti kezeńge 15,5 mlrd teńgeni quraıtyn 3 734 jobaǵa qoldaý kórsetilgen. Qalada alǵash ret ShOB-tyń jańa bastamalaryn qoldaý úshin «shaǵyn óndiristik alańdardy qurý» (О́ndiris parki) jobasy bastalǵan.

«Bul jerde tolyq ınfra­qurylymmen qamtylǵan daıyn óndiris alańdary kásipkerlerge qoljetimdi bolady. Búgingi tańda aýmaǵy 54 myń sharshy metr quraıtyn 3 óndiristik alańdy salý jumysy bastaldy. Kásipkerlerge taǵy bir jaqsy jańalyq osy jyldan bastap bólshek salyq mólsherin 4 pa­ıyzdan 2 paıyzǵa tómendetý bo­ıynsha sheshim qabyldadym. Bul kásipkerlerdi ashyq jumys isteýge yntalandyryp, osy salyq túrinen bıýdjetke túsetin túsim 4,4 esege artty. Odan bólek, kásipkerlerge yńǵaıly orta qurý úshin 7 bazardy standartqa sáıkestendirý jumysyn qolǵa aldyq. Bıyl 3 bazar jańǵyrtý­dan ótti (negizi 19 bazardyń 12-si sáıkestendirilgen)», dedi Ǵ.Syzdyqbekov.

Jumyssyzdyq deńgeıi tómendedi

Qalada jumyssyzdyq deń­geıin tómendetý maqsatynda 45 myńnan asa adam jumyspen qamtý sharalaryna tartylyp, 32 myńǵa jýyǵy turaqty jumys ornymen qamtamasyz etilgenin aıtqan megapolıs basshysy jumyspen qamtý jáne memlekettik qoldaý sharasynyń nátıjesinde áleý­mettik kómek alýshylar sany 30%-ǵa qysqarǵanyn aıtty.

О́ńirdegi jalaqyny arttyrý baǵytynda júıeli sharalar qabyldanyp jatyr. «Jergilikti bıýdjetten 15 myńǵa jýyq eńbekaqysy tómen azamattyq qyz­metshiniń jalaqysyn qo­symsha 50 myń teńgege kóterdik. Bul maqsatqa jergilikti bıýdjetten 10 mlrd teńge bólindi. Nátıjesinde, jergilikti bıýdjetten qarjylandyrylatyn barlyq bıýdjettik qyzmetkerdiń jalaqysy 140 myń teńgeden asty. Qazirgi tańda óńirdegi ortasha jalaqy kólemi 12,5 paıyzǵa ósip, 304 myń teńgege jetti», dedi ákim.

«Jaıly mektep» ulttyq jobasy aıasynda qalada 28 myń oqýshyǵa arnalǵan 18 mektep salý josparlanypty. Bıyl 3 200 oryndyq 2 mektep paıdalaný­ǵa berilse, jyl sońyna deıin 9 mek­teptiń qurylysy aıaqtalady. Oǵan qosa bıyl 1 mln 360 myń ­sharshy metr turǵyn úı paı­dalanýǵa beriledi. Al qala bıýd­jeti 779,0 mlrd teńgeni qurap, ótken jylmen salystyrǵanda 123,0 mlrd teńgege artqan.