Foto: ashyq derekkóz
Jeńil tabys izdegen jasóspirimder de esirtki tasymaldaý jumysyna kelisedi. Olar ózderiniń is-áreketteri arqyly júzdegen ómirdi, sonyń ishinde óz ómirin de qalaı qurdymǵa jiberýi múmkin ekenin túsinbeıdi.
О́z basyndaǵy jaǵdaıdy mysalǵa keltirgen astanalyq áıel mundaı istiń bolashaq taǵdyrǵa qalaı áser etetinin aıtty.
«16 jasymda men jigitpen kezdese bastadym. Biraz ýaqyttan keıin onyń esirtki satatynyn túsindim. Ýaqyt óte kele, meni de bul jumysqa tarta bastady. Men de esirtki sata bastadym. Bul qaýipti jumys ekenin bildim, biraq kámeletke tolmaǵandyqtan, maǵan eshteńe istemeıdi dep oıladym. Sodan maǵan qyzyq bolyp, jumystyń dámin tatyp kórdim. Esirtkini jetkizetin orynǵa jasyrǵan kezde meni polısııa qyzmetkerleri ustady. Meni 6 jylǵa qamady. Men bul týraly ne aıtqym keledi: tipti kámeletke tolmaǵandarǵa da qylmystyq is qozǵalady, sondyqtan eshqashan esirtkimen baılanysty nárselerge jolamańyz», dedi ol.
Aıta ketý kerek, Qazaqstanda qylmystyq jaýapkershilik 14 jastan bastalady. Kepilgerler nemese esirtki kýrerleri 7 jyldan 15 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn alady. 2023 jyly elordada esirtki qylmysy úshin 70-ke jýyq adam jaýapqa tartyldy, bıyl – 100 adam. Búgingi tańda esirtkige baılanysty 1 148 fakt (982, 16,9% ósim) tirkeldi.
2024 jyly esirtki quraldarynyń zańsyz aınalymyna baılanysty qylmystyq quqyq buzýshylyqtardy 7 kámeletke tolmaǵan adam jasaǵan. Tergeý aıasynda 671 kg esirtki tárkilendi.
Esirtki ortalyǵyna tartýdy azaıtý úshin quqyq qorǵaý organdary ınternet-keńistikke monıtorıng júrgizedi. Bir jylǵa jýyq ýaqyt ishinde 200-ge jýyq saıt buǵattaýǵa baǵyttalǵan.
Vandalızmniń aldyn alý boıynsha jumys qalalyq prokýratýra men Astana qalasy PD esirtki qylmysyna qarsy is-qımyl basqarmasynyń úılestirýimen júrgiziledi.
