Ádebıet • 16 Jeltoqsan, 2024

Seıit aǵamen syrlasý

140 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

2011 jyl. Aqpan aıy. Aýa raıy san qubylyp turǵan kez. Birde boran, birde aıaz. Dál sondaı kúni «Mádenı mura» jýrnalyna Seıit aǵa keldi. Kádimgi syrshyl aqyn Syrbaı Máý­lenov «Qyr eliniń Krylovy» dep ataǵan belgili satırık, etnograf, el Táýelsizdigine aıanbaı eńbek etken tulǵa Seıit Kenjeahmetuly.

Seıit aǵamen syrlasý

Boıyna artyq et jınamaı, qashanda báıgege shabatyn jyl­qydaı jaraý júretin qalamger:

 – Prezıdenttik mádenıet orta­lyǵyna bir sharýamen kelip edim. «Mádenı mura» jýrnaly osynda degennen keıin soǵa keteıin, dep kúlimsirep esikten kirdi.

Shuqshıyp jazý jazyp otyr­ǵan redaktorymyz satıra sańla­ǵynyń jadyrap shyqqan daýsyn esti­gennen keıin kelgen qonaqty ornynan turyp, qýana qarsy aldy. Tórge shyǵardy.

– Seke, ertede «Ana tili» gaze­tine etno­grafııalyq dúnıelerińiz kóp shyǵýshy edi. Jurt qyzyǵyp oqıtyn. Solaryńdy bizge de be­rińiz. Kelesi nómirge usynaıyq. Qalamaqyńyzdy tóleımiz, – dep Dúken­baı aǵa ony sózge tartty.

– Jazylǵan dúnıe kóp. Jarııa­laı­­­­myn deseńizder be­remin. Qalam­aqy tóle­­seńizder jaqsy eken. Biz ony umytyp ket­ken edik – dep ol kisi rıza­shylyq bil­dir­di.

Kabınettiń ishi keń. Atshap­tyrym dese bolady. Osynda bas redaktormen birge bárimiz otyramyz.

Dúkenbaı aǵanyń bir erek­sheligi, jumysqa ýaqytynda ke­ledi. Bir mınýt keshikpeıdi. Sondaı tártip­ke úırengen. Bizdiń de sondaı bol­ǵanymyzdy unatady. Ol kisi barda bólmede shybyn yzy­ńy estilmeıdi. Tynyshtyqta jazý jazǵandy jaqsy kóredi. Aıyna bir shy­ǵatyn jýrnalda kóp jumys joq. Ári ketse, bir nómirdi eki-úsh kúnde daıyndaımyz. Sodan keıin bospyz. Al redaktorymyz biz sekildi emes. Ýaqytty qatty qadir­leıdi. Qoly qalt etse jazyp júrgen shy­­ǵar­­masyn kúzep-túzeı­di. Keıde aq paraq beti qyzyl sııadan kórinbeıdi.

Eki qalamgerdiń basy qosyl­ǵan­nan keıin áńgime kórigi qyzdy. Seıit aǵa jazýshynyń ja­qynda bir respýblıkalyq basylymnan «Papırýstaǵy jyr» atty áńgimesin oqyǵanyn, sonyń bas keıipkeri orystyń áıgili jazýshysy Ilıa Erenbýrg týraly surady. Dúkenbaı aǵa ony Más­keý­degi saıa­jaıyna izdep barǵanǵa deıin basynan ótken oqıǵalardy, ataq­ty sýretker qazaqtyń jas qalam­gerin óte jyly qa­byldaǵanyn búge-shigesin qaldyrmaı aıtty. Bul áń­gimeni biz de qyzyǵyp tyń­dadyq. Sóıtip, otyrǵanda tús bol­dy. Seıit aǵamen birge syrtqa shyq­tym. Ekeý­mizdiń baǵy­tymyz bir eken. «Samal» shaǵyn aýda­nynan sol jaǵalaýǵa júretin №10 avtobýsqa mindik. Adam lyq toly. Bos oryn joq.

Aldyńǵy qatarda otyrǵan bir jas jigitke: –Úlken kisige oryn beresiz be? – dep ótinish aıtyp edim, ol eshteńe estimegendeı keıip tanytty. Sony baıqaǵan Seıit aǵa arqamnan qaǵyp: – Aınalaıyn, qajet emes. Bularǵa qara­ǵanda men jaspyn ǵoı. Alys jer emes, qazir túsemiz. Tik tur­ǵan densaýlyqqa jaqsy. Osylaı tura bereıik, – dep, sıpaı qamshy­lap ázildedi. Sóı­tip, altynshy aıal­damaǵa deıin turyp bardy. Odan soń Seıit aǵany túr­li jıynda eki-úsh márte kórdim. So­dan keıin kóp uzamaı dúnıe saldy.

Bıyl kózi tiri bolsa 85-ke keler edi.