Munaı suranysyna álemdik ekonomıkalyq ósim men ónerkásiptik óndiris deńgeıi tikeleı áser etedi. Odan keıin geosaıası turaqsyzdyq pen munaı baǵasyndaǵy ózgerister de bar.
Bul kezeńde de sol jaǵdaı. Sarapshylardyń aıtýynsha, 2025 jyly álemdik ekonomıka ósiminiń baıaýlaýy, OPEK+ quramyna kirmeıtin elderde óndiristiń ulǵaıýy ulardaı shýlatpaq. Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵystar, halyqaralyq sanksııalardaǵy ózgerister naryqty talan-tarajǵa salady.
Soltústik Amerıka kompanııalary ekonomıkalyq, ınfraqurylymdyq faktorlarǵa baılanysty óndiristi shekteýge nıetti kórinedi. Al Qytaıdyń ulttyq munaı kompanııalary, kerisinshe, 2025 jylǵa qaraı munaıdy 3%-ǵa, gaz óndirýdi 9%-ǵa arttyrýdy josparlap otyr. Bizdiń elge keler bolsaq, josparly óndirý kórsetkishine jete almaý munaı eksportyna edáýir yqpal jasady. Máselen, esepti kezeńde 63,2 mln tonna munaı eksporttaldy. О́tken jyly bul 64,3 mln tonna edi. Eske sala keteıik, elimiz OPEK+ elderimen kelisimge kelgen, ıaǵnı mindettemelerdi oryndaýǵa tıis.
Energetıka mınıstri Almasadam Sátqalıevtiń aıtýynsha, bıyl munaı óndirýdiń kólemi 87,8 mln tonnany quraǵan.
«Kórsetilgen kezeńde munaı jáne kondensat óndirý kólemi 80,5 mln tonnany nemese ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 98%-dy (82,2 mln tonna) qurady. Teńizde 25,9 mln tonna munaı óndirildi, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 97,9%-dy (26,5 mln tonna) qurady. Qashaǵandaǵy munaı óndirý kólemi 15,8 mln tonnany nemese ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 92,8%-dy (17,1 mln tonna) qurady. Qarashyǵanaq jobasynyń kórsetkishi 11,1 mln tonnany nemese ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 100,9%-dy (11 mln tonna) qurady.
Byltyrmen salystyrǵanda, óndirý deńgeıiniń tómendeýine 2024 jyly iri ken oryndarynda kúrdeli jóndeýler júrgizý áser etti. Atap aıtsaq, Teńizde Bolashaq keńeıtý jobasynyń josparlanyp otyrǵan iske qosylýyna baılanysty mamyr, tamyz aılarynda jalpy uzaqtyǵy 50 kún jóndeý júrgizildi. Qashaǵanda 21 kúnge tolyq toqtaýmen slag-ketcherdi aýystyrý júzege asyryldy.
Budan bólek, Qarashyǵanaq ken ornyndaǵy jospardan tys toqtaý, Orynbor gaz óńdeý zaýytyndaǵy shekteýler, Kaspıı qubyr konsorsıýmynyń josparly-profılaktıkalyq jumys maqsatynda toqtaýy, Teńiz ken ornynyń ekinshi býyn zaýytyndaǵy jóndeý jumystary óndiristiń tómendeýine áser etti.
