Zań qýaty – tártiptiń tiregi

Otyrysty ashqan Senat tóraǵasy, aldymen, palatanyń jáne jeke óz atynan Mańǵystaý oblysynda bolǵan ushaq apatynan qaza tapqandardyń otbasylary men jaqyndaryna kóńil aıtty. Máýlen Áshimbaev tótenshe jaǵdaıǵa baılanys­ty Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrma­sy­men memlekettik komıssııa qury­lyp, qutqarý operasııasy aıasynda jedel qajetti sharalar qabyl­danǵanyn, sondaı-aq zardap shekkenderge tıisti kómek kór­setilip jatqanyn tilge tıek etti.

Senat otyrysynda depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine memlekettik qyzmet máseleleri boıyn­sha ózgerister men tolyq­tyrý­lar engizý týraly» zań­­dy qarap, maquldady. Talqy­laý kezinde aıtylǵandaı, zań tár­tip­tik, ákimshilik jáne qylmys­tyq jaýapkershilik shara­lary­nan týyndaıtyn memle­ket­tik qyzmetke kirýdi shekteý merzimderin, olardyń saldar­larynyń mólsherlestigin aıqyn­daý, sondaı-aq quqyq qor­ǵaý organdary men Qarýly Kúsh­terdegi basshy laýazymdardy irikteýdi jetildirý, olardy jasaqtaý sapasyn arttyrý, arnaýly, áskerı ataǵyn nemese joǵary basshy quram men basqalarynyń synyptyq shenin tómendetý túrinde tártiptik jaza qoldaný tártibin retteýdi jáne taǵy basqa erejelerdi aıqyndaıdy.

Sonymen qatar depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańdy eki oqylymda qarap, maquldady. Zań normalary­na sáıkes «qoǵamdyq jumystar» túrindegi ákimshilik jaza en­giziledi. Sondaı-aq qujat ákim­shilik quqyq buzýshylyq týraly isterdi qaraýǵa jáne ákim­shilik jaza qoldanýǵa quqyǵy bar laýa­zymdy adamdar sheń­berin keńeıtýdi kózdeıdi. Is qys­qartylǵan is júrgizý tártibimen júzege asyrylatyn jaǵdaılar­da jańadan ashylǵan mán-jaılar boıynsha isterdi qaıta qaraý tártibi de aıqyndalǵan. Jalpy, zań azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaýdy qam­tamasyz etýge, ákimshilik-delık­tilik zańnamany jetildirýge jáne ońtaılandyrýǵa, son­daı-aq quqyq qoldaný tájirıbesinde anyqtalǵan quqyq­tyq olqy­lyqtar men qaıshylyqtardy joıýǵa múmkindik beredi.

Palata otyrysynda senatorlar ózderiniń depýtattyq saýaldaryn da joldady. Andreı Lýkın shekaralyq ótkizý beketterin­degi ınfraqurylymdyq másele­ler­ge nazar aýdardy. Senator osy baǵytta birqatar sheshim usyn­dy. Onyń ishinde júk kóligi úshin servıstik kútý aımaqtaryn qurý, shekara mańyndaǵy temirjol stansalaryn jańartý sııaqty sharalar bar.

«Júk kólikteriniń júrgizý­shiler demalatyn, KJO men ja­nar­­maı quıý stansalary qyz­­metin paıdalana alatyn kútý aımaqtaryn salý asa ma­ńyz­dy. Sondaı-aq ótkizý jáne shekara beketterin qaıta jańar­tý jumystaryn jedeldetý úshin Úkimet jeke qaýly qabyldaýy qajet. Oǵan qosa «QTJ» AQ-men birlese otyryp, she­karalyq aýdandardaǵy temir­jol stansalarynyń ınfra­qu­ry­­lymyn jańǵyrtýdy bas­taý kerek. Sonymen qatar barlyq shekara zastavasynyń qu­ry­ly­syn aıaqtap, shekarashy­lar tura­tyn mekenjaıdy jaq­sartý men shekaralyq baqy­laý bólim­shelerindegi qyzmetker­ler sanyn kóbeıtý qajet. Qazirgi zamanǵy ótkizý beketteri elimizdiń kólik-logıstıkalyq júıesiniń ajyramas bóligine aınalýǵa tıis jáne shekaradaǵy baqylaýǵa qatysý­shylardyń bárine qaýip­sizdik pen yńǵaı­lylyq qamtamasyz etilýi kerek», dedi depýtat.

Senator Ǵalıasqar Sarybaev ǵarysh salasynyń negizgi másele­lerine toqtaldy. Depýtattyń aıtýynsha, «Báıterek» jobasyn iske asyrýǵa erekshe kóńil bólgen jón. Basty problemalardyń biri «Soıýz-5» ekologııalyq taza zymyran tasyǵyshyn ushyrý­ǵa baılanysty «Báıterek» jobasyn iske asyrýdyń keshigýi bolyp otyr. Joba qaıta jańar­tyl­ǵan, memlekettik bıýd­jetten qarjy qaralǵan, biraq Baıqońyr­ǵa zymyran jetkizý merzimi 2025 jyldyń sońyna aýys­tyryldy. Senator merzimniń aýysýy 2025 jylǵy jeltoqsanǵa josparlanǵan alǵashqy ushý synaǵyn ótkizýge qaýip tóndire­tinin jetkizdi.

«2029 jyly «KazSat-3» spýt­nıgin keń aýqymdy «KazSat-3R» ǵaryshtyq baılanys júıesine aýystyrý qarastyrylǵan. Qara­jattyń az mólsherde bólinýi «KazSat-3R» jobasynyń tolyq merziminde oryndalmaýyna ákeledi. Osyǵan oraı, zańdy tulǵanyń jarǵylyq kapıtalyn ulǵaıtý arqyly respýblıka­lyq bıýdjetten qarjylan­dyrý­ǵa memlekettik qoldaý kerek. Bul salada kadrlardy saqtap qalý úshin sırek kezdesetin mamandardyń halyqaralyq jobalarǵa qatysýyna, oqýyna, bilimin art­tyrýyna kómek berýdi, qarjylyq qoldaýdy, eńbek jaǵdaılaryn jaqsartýdy talap etedi», dedi Ǵ.Sarybaev.

Senator Nýrııa Nııazova «Medeý» muz aıdynynyń sport­tyq dańqyn qaıta jandandyrý jóninde bastama kóterdi.

«Medeý» rekordtar arenasy ǵana emes, sonymen qatar Qazaq­­standaǵy dopty hokkeıdi damy­­tatyn mańyzdy meken bola ala­dy jáne elimizdiń osy sport túrin­degi dáreje-deńgeıin nyǵaı­ta túsedi. Muzdaǵy shoý men muz spıdveıi boıynsha álem chem­­pıonatyn uıymdastyrý halyq­aralyq qoǵamdastyqtyń nazaryn aýdarýmen qatar, elimiz­diń týrızm salasy boıynsha tar­tym­­dylyǵyn arttyra túsedi. «Me­deýdiń» álemdik sport arenasyna oralýy jańa rekordtarǵa jol ashady jáne álemdik sport kar­­ta­­syndaǵy Qazaqstannyń kel­be­tin aıshyqtaı túsedi», dedi depýtat.

Janbolat Jórgenbaevtyń aıtýynsha, Úkimet Almaty obly­syndaǵy Alataý qalasynyń qury­lysyna memlekettik qoldaý­dy art­tyrýǵa jáne qolǵa alynǵan jo­balardy iske asyrýǵa 2025 jyl­ǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjetten qarajat bólýge tıis.

Sondaı-aq Bıbigúl Jeksen­baı máslıhattardy sıfrlan­dyrý sapasyna baılanysty máse­le­lerdi kóterdi. Osyǵan baı­­la­nysty senator jaǵdaıdy jaq­sar­týǵa, qyzmetterdi alý úderi­sin avto­mattandyrý arqyly halyq­tyń qajetti aqparatqa jedel qol jetkizýin qamtamasyz etýge qatysty usynystaryn jetkizdi. Senator «e-Maslikhat» atty biryńǵaı sıfrlyq platformany ázirleýdi usyndy. Bul júıe qujat aınalymyn avtomattandyrý, depýtattyq saýaldardy esepke alý, esepterdi jarııalaý jáne azamattarmen ózara ınteraktıvti is-qımyl jasaý quraldaryn qamtýǵa tıis.